|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه اعتماد90/12/7: انتشار شرحي درباره پديدارشناسي روح هگل
magiran.com  > روزنامه اعتماد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4274
شنبه 15 دي 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3291
magiran.com > روزنامه اعتماد > شماره 2340 7/12/90 > صفحه 8 (انديشه) > متن
 
      


انتشار شرحي درباره پديدارشناسي روح هگل



سميرا رشيد پور «پديدارشناسي روح» گئورگ ويلهلم فريدريش هگل (1831-1770) از مهم ترين و دشوارترين آثار اين فيلسوف ايده آليست آلماني است كه به تازگي ترجمه خوب باقر پرهام از آن منتشر شده است (ترجمه ديگري از زيبا جبلي از اين اثر موجود است). گذشته از گزيده يي از تفسير كوژو بر بخش «خدايگان و بنده» اين اثر سترگ كه سال ها پيش توسط حميد عنايت ترجمه شده بود، تفسيري نيز از دكتر كريم مجتهدي بر اساس شرح ژان هيپوليت منتشر شده بود. اما به تازگي شاهد شرحي نوين از اين اثر هستيم. حدود يك سال است كه انتشارات روزبهان مجموعه يي را با عنوان «مواجهات» منتشر مي كند. اين مجموعه كه تاكنون شش جلد از آن به چاپ رسيده است، مشتمل بر كتب مختلف تاليفي و ترجمه است كه به حوزه هاي فلسفه، جامعه شناسي و فلسفه سياسي مي پردازد. آخرين كتاب از اين مجموعه «آگاهي و خودآگاهي در پديدارشناسي روح هگل» نوشته محمدمهدي اردبيلي، شرحي بر شناخته شده ترين اثر هگل است. اين اثر با وجود مقدمه نسبتا راديكالش، كتابي نظام مند و شسته رفته، آكادميك و سرشار از استدلالات مفصل و دقيق فلسفي و ارجاعات مكرر به منابع ريز و درشت فارسي و لاتين است. بنا بر نقشه راه ترسيم شده توسط مولف، اين اثر مي خواهد به شرح و تفسير دو بخش نخست كتاب مشهور پديدارشناسي روح هگل، يعني آگاهي و خودآگاهي، بپردازد. مولف پس از بررسي پيشگفتار كتاب هگل، از نخستين صورت آگاهي، يعني يقين حسي، آغاز كرده و مراحل رشد و توسعه آگاهي را تا انتهاي خودآگاهي يعني مبحث دانش ناشاد، پي مي گيرد و در اين ميان نيز مباحثي از قبيل ادراك، نيرو و فاهمه، ارباب و برده، رواقي گري و شكاكيت را مورد بررسي قرار مي دهد. ناگفته پيداست كه اين اثر نهايتا ناقص است و شرح خود را به ناگاه در ميانه راه پديدارشناسي نيمه كاره رها كرده و بازگو كردن ادامه داستان را به آينده موكول مي كند. مولف در انتهاي مقدمه اش مي نويسد:
    لازم مي دانم اميدواري خود را مبني بر امكان نگاشتن جلد دوم اين كتاب ابراز دارم كه دربرگيرنده شرح مابقي سفر پديدارشناسانه (عقل و روح) باشد. بي شك انتشار همين جلد نخست و بازخورد آن در عرصه عمومي يكي از عوامل موثر در تحقق يا عدم تحقق اين اميد خواهد بود.
    صرف نظر از بحث آگاهي و خودآگاهي در پديدارشناسي روح، از ويژگي هاي اين كتاب اين است كه مي توان از آن به عنوان يكي از بهترين راه ها براي مواجهه و شناخت مفاهيم كليدي فلسفه هگل، به ويژه نفي، ديالكتيك و روح استفاده كرد. به بيان ديگر، در مواجهه با خود فرآيند توسعه و رشد ديالكتيكي روح است كه مي توان به حقيقت اين مفاهيم هگلي پي برد. نويسنده در كتابش فرصتي را فراهم مي سازد تا مخاطب مستقيما با كاركرد و نحوه تجلي اين مفاهيم روبه رو شود و آنها را به طرزي عملي فراگيرد. از اين جهت مخاطب به سرعت درمي يابد كه با كتابي آموزشي مواجه شده كه گويي هدفش تدريس فلسفه هگل است.
    نقطه قوت كتاب، منابع متعدد و ارجاعات بي وقفه مولف به كتب فيلسوفان، شارحان و منتقدان بنام است. شايد به ندرت بتوان صفحه يي از اين كتاب را يافت كه در آن ارجاعي به چشم نخورد. مخاطب اثر از همان فصول آغازين خود را با مولفي مواجه مي بيند كه مي كوشد تا از ميان اين همه منبع راه خود را پيدا كند و شيوه قرائت خاص خودش از هگل را تبيين كند. وي در مقدمه با اشاره به تعدد منابع مورد استفاده ، بر حضور خودش در مقام مولفي صاحبنظر و فعال تاكيد مي ورزد:
    اما با وجود اين كثرت، تحليل پيش رو در حد توان كوشيده است تا از حد وصله و پينه هاي معمول فراتر رفته و در فرآيند تحقق خويش، در حد توان خالقش، پيوستار ميان مراحل مختلف آگاهي را چه به لحاظ فرم و چه به لحاظ محتوا حفظ كند: بديهي است كه خود ابژه تفسيرشونده تنها يك سوي فرآيند تفسير را تشكيل مي دهد: سوي ديگر آن سوژه تفسيركننده است. به بيان ديگر، در طول اين كتاب گهگاه شاهد موضوعاتي خواهيم بود كه هگل حجم اندكي را به تبيين شان اختصاص داده است، اما در فرآيند تفسير به يكي از مهم ترين موضوعات كتاب بدل شده اند و بالعكس. در نتيجه كتمان نمي كنم كه اغراض شخصي و دغدغه هاي نظري نگارنده، به ويژه در حوزه فلسفه و روانكاوي، در حجم (كميت) و عمق (كيفيت) تفسير مربوط به هر كدام از مباحث مطرح شده در اين كتاب موثر بوده است. روحيه جوان مولف در جاي جاي كتاب اعم از شكل استدلالات، فرم نوشتار، سركشيدن به حوزه هاي مختلف مانند ادبيات، روانكاوي و سياست، دفاع هاي پرشور از برخي ايده ها يا انتقادات بي رحمانه عليه برخي نويسندگان يا مترجمان قابل مشاهده است. و شايد از همه مهم تر و البته دشوارتر، تن دادن او به جدالي دايمي است: جدالي ديالكتيكي ميان ايده ها و تفاسير متعدد مورد استفاده خودش. اردبيلي دايما مي كوشد تا چيزي از زير دستش در نرود و موضع خودش را در قبال همه چيز روشن سازد. وي در مقدمه اش چنين استدلال مي كند:
    براي دچار نشدن به بيماري رايج اين روزها، يعني فضيلت ساختن از بي طرفي و تاكيد بر ايده «مفسر بي طرف»، سعي شده است تا در طول كتاب موضع خود نگارنده در قبال تفاسير مطرح شده، صريحا يا تلويحا، روشن شود و مخاطب در تكثري از رويكردها و ديدگاه هاي بعضا متضاد رها نشود. لازم به ذكر است كه برخلاف تصور متداول، نه در ژست (عملادروغين) بي طرفي، بلكه اتفاقا در اتخاذ موضع مشخص و به چالش كشيدن مخاطب و تحريك وي به جدل ذهني با نگارنده است كه احترام واقعي به شعور مخاطب معني پيدا مي كند.
    در نهايت به نظر مي رسد تلفيق اين روح جواني با دانش فلسفي، كه مولف بي وقفه آن را به رخ مخاطب مي كشد، اثري را پديد آورده كه از سطح متعارف آثار تاليفي فلسفي در زبان فارسي، چه از حيث فرم و چه از نظر محتوا، يك سر و گردن فراتر رفته و خود را به عنوان اثري جدي و متفاوت نشان مي دهد كه نمي توان ناديده اش گرفت.
    انتشار شرحي درباره پديدارشناسي روح هگل
    


 روزنامه اعتماد، شماره 2340 به تاريخ 7/12/90، صفحه 8 (انديشه)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 871 بار
    

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله بين المللي طب پيشگيري
شماره 1 (پياپي 93)
 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است