|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه ايران90/12/9: تلويزيون و انتخابات عرصه اي قابل بازنگري
magiran.com  > روزنامه ايران >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 7109
چهار شنبه 26 تير 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2825
magiran.com > روزنامه ايران > شماره 5022 9/12/90 > صفحه 18 (تلويزيون) > متن
 
      


تلويزيون و انتخابات عرصه اي قابل بازنگري


نويسنده: حسين سلطان محمدي

هر زمان که انتخاباتي فرا مي رسد، نحوه ورود رسانه اي چون تلويزيون به اين رويداد محل پرسش واقع مي شود. اين موضوع از جهت قدرتي است که در ذات رسانه اي چون تلويزيون شناسايي شده است.
     تلويزيون با نحوه گسترش کمي اش در منازل مردم، پتانسيلي دارد که هر علاقه مند به حوزه قدرت سياسي را به صرافت بهره برداري از آن مي اندازد.
     تلويزيون دستگاهي است که با کمترين قدرت انتخاب در منزل آن را به کار مي گيريم و به محض ورود به خانه، آن را روشن کرده و به صورتي تقريباً منفعل و بي اختيار، به محصولات آن توجه داريم. دنيايي که در تلويزيون تعريف مي شود معمولاً دنيايي فراتر از آن چيزي است که در آن سير مي کنيم. اصولاً تلويزيون در هر جامعه اي، الگويي برتر و مصرفي تر را ترويج مي کند. اين تصوير متعالي، از بينندگان برنامه هاي تلويزيوني، افرادي شيفته و البته با تاثيرپذيري بسيار را مي سازد. هنگامي که چنين تاثيري از برنامه تلويزيوني بروز مي کند، کانون هاي قدرت اقتصادي، فرهنگي، اجتماعي و سياسي به سمت آن متمايل مي شوند و هر گروه به زبان خويش از آن استفاده مي کند. سرمايه داران با ترويج مصرف گرايي بيشتر و دادن الگويي فراتر از سطح زندگي فعلي مخاطبان برنامه هاي تلويزيوني، گروه هاي فرهنگي با ترويج هنجارهاي فکري، صاحبان قدرت اجتماعي با ارائه چارچوب هاي زندگي قراردادي و قدرتمندان عرصه سياست با تمهيداتي داير بر تابع کردن افراد بيشتري از جامعه، به تلويزيون متوسل مي شوند. هر گروه به دنبال منافع گروهي خويش است.
     در انتخابات رياست جمهوري، تعداد انگشت شمار داوطلبان تاييد صلاحيت شده و همچنين انتخاب يک نفر از سوي کل کشور، به تلويزيون اجازه مي دهد که در قالب سخنراني انفرادي يا مناظره هاي رودررو، به بحث انتخابات دامن بزند. تقابل ديدگاه ها، امکان ايجاد فضايي هيجاني مي دهد که به علت گسترده بودن دامنه پخش آن در سراسر کشور، موجي ملي ايجاد مي کند و همه را درگير مباحث مطرح شده مي کند. اگر اين مباحثات نظير آنچه در انتخابات رياست جمهوري اخير باشد، دامنه و گستره بحث و ورود تلويزيون به چنين حوزه اي بيشتر محل بحث و نظر مي شود.
     اما در انتخابات مجلس شوراي اسلامي، ما رفتار يکساني از تلويزيون نديده ايم. در هر دوره اي رفتار خاصي بروز کرده است، زيرا تلويزيون نمي تواند به راحتي در اختيار داوطلبان انتخابات مجلس قرار گيرد. تعدد نامزدهاي انتخابات، محدوديت زمان تبليغات، خاص بودن نامزدها به جغرافياي پراکنده برخلاف رياست جمهوري که در يک مکان جغرافيايي است، بعضي از شرايطي است که در انتخابات مجلس وجود دارد. اگر در انتخابات رياست جمهوري مي توان شبکه هاي سراسري را به اين موضوعات و مناظرات و مباحثات اختصاص داد، در انتخابات فعلي به دلايلي بديهي چون تعدد نامزدها و محدوديت زمان، اختصاص اين امکان ميسر نيست. حتي نمي توان شبکه هاي استاني را درگير تک تک نامزدها کرد.
     در انتخابات جاري، تلويزيون ابتدا با همه توان شبکه هاي سراسري وارد موضوع رقابت شد. به تشخيص کارشناسان سياسي سيما، چند نگاه سياسي غالب در اين انتخابات حضور دارند و براي همين تا پيش از اعلام رسمي نام نامزدها، مباحثاتي را تدارک ديد با حضور افرادي از اين چند نگرش. صراحتي نيز در مباحث از جانب مجريان ارائه داد تا بتواند تداعي مباحثات انتخابات رياست جمهوري را بکند. البته در آن انتخابات، مجري مناظرات ورود چنداني به مباحث نداشت و تنها وقت نگهدار مناظره بود. براي همين، موجي که ايجاد شد، برآمده از ديدگاه هاي نامزدان انتخابات بود و سيما تنها شبکه دراختيار آنان گذاشت و حتي در اندازه شخص داور هم ورود نکرد و بعضاً که نياز به پاسخگويي افراد به مباحث اين نشست ها بود، چنين امکاني را فراهم نکرد. شايد چون پيش بيني آنچه در اين مناظرات مطرح شد، سخت بود و پيامدهايش قابل شناسايي نبود و ساده ترين راه در پاسخ منفي دادن به افراد متقاضي پاسخگويي بود. اين تجربه و قضاوت هايي که در اين دو سال نسبت به چگونگي اجراي اين مناظرات شد، تلويزيون را بر آن داشت که با استفاده از مجريان کارکشته تري، به صورت فعال وارد ماجرا شود و در نقش پرسشگر به انتخابات ورود کند.
    به سخن ديگر، تلويزيون در جايگاه انتخاب کنندگان خود را نشاند تا از زبان آنان بپرسد و نظر دهد و البته بگويد که قضاوت با بينندگان! تلويزيون از زبان مجريانش به اين موضوع اشاره کرد که غالب انتخاب کنندگان جوان هستند و ناآگاه به ديدگاه هاي سياسي موجود در جامعه و اصولاً از دنيايي ديگر وارد انتخابات شده اند.
     بنابراين در قالب فاعل گنگ به بحث پرداخت تا بگويد که بعد اطلاع رساني را مراعات کرده و نه قضاوت. اما همين مجري – به طور مشخص در برنامه پارک ملت – نمي توانست بر هيجان صوري اش فايق آيد و گاه در واکنش به سخنان حاضران در برنامه، مي گفت که خيلي خوب بود يا من شما را دوست دارم و ... و هيجانات عاطفي بروز مي داد. مهمانان هم در برابر اين پرسشگر به ظاهر تازه به دنياي سياست آمده، گاه با دسته بندي منظم و گاه به صورت بداهه به اظهارنظر پرداختند. تمايز رفتار مجري و مهمان در آن بود که مجري مي کوشيد عمده راي دهندگان را واجد ذهن پاک نسبت به جريانات سياسي نشان دهد و بگويد که مخاطبان همه راي اولي هستند(!) که نه رسانه دارند و نه در شهر حرکت مي کنند و اصولاً در اين دنياي پيشرفته ارتباطي، فارغ از همه چيز و سر در لاک خود هستند و بنابراين به صورت ساده مي پرسيد، اما مهمانان انگار بر اين باور بودند که براي قشر نخبه سياسي حرف مي زنند و دست کم همه بينندگان خود را آگاه به همه رويدادهاي سياسي جامعه قلمداد کرده و کلماتي بر زبان مي آوردند که مخاطب براي درک آن بايد اطلاعات و دانش قبلي داشته باشد.
     بدين شکل، کشمکشي از نوع کشمکش افراد نابالغ در برابر بالغان شکل گرفت. اصرار مجري بي ربط نبود زيرا وي بر اين باور بود که در گذر سي و چند سال از پيروزي انقلاب اسلامي، دوره بيان واژگان صرف گذشته و بايد عملگرايي بيشتري نشان داد و براي همين اصرار مي کرد که برنامه هاي ادعايي نگرش هاي حاضر در انتخابات را به زبان ساده دريافت کند.
     در اين زمينه اندک افرادي توانستند با زباني ملموس و عملگرايانه بگويند که چه ديدگاهي را در انتخابات دنبال مي کنند. اين روش تلويزيون برآمده از نگرشي در جامعه است که مي انگارد دوران فردگرايي گذشته و بلوغ سياسي جامعه به اندازه اي است که با برنامه گروهي و اصطلاحاً حزبي بايد با آنان برخورد کرد. اين روش خوبي بود که متاسفانه با بي ظرافتي دست اندرکاران تلويزيون از بين رفت.
     اين برنامه سازان در حالي که هنوز اسامي رسمي نامزدها از سوي شوراي نگهبان اعلام نشده، مهمانان خود را با عناوين نامزد مجلس معرفي کردند و چون اين کار نوعي تبعيض انفرادي نسبت به ديگر داوطلبان شمرده مي شد که در حالت قانوني بايد به تساوي و نه به عدالت، از آنتن شبکه سراسري بهره مند مي شدند و البته با تعداد بسيار زيادشان امکان اين کار نبود، ضمن اينکه امکان داشت نام بعضي از مهمانان اين نشست ها از سوي شوراي نگهبان تاييد نشود همچنان که عدم تاييد بعضي افراد باعث کنجکاوي شده، بنابراين تخلف قانوني بود و چه زود به اين تخلف خاتمه داده شد، اگرچه شور و حال اوليه از چنين برنامه هايي رخت بربست و اکنون گاه شاهد اجراي مباحثات با حضور چهره هايي هستيم که کمترين اثرگذاري را در اين روند برعهده دارند. به هر حال اين هم تجربه امسال تلويزيون در کار انتخابات بود.
     به نظر مي رسد تلويزيون بايد يک بار براي هميشه به سي و چند سال برگزاري انتخابات نظر کند و با توجه به سير تحولات اجتماعي، سياسي، شرايط اجتماعي موجود، تنوع سني آحاد جامعه و نيز نيازهاي اين افراد، روشي يکدست براي ورود به انتخابات را تدارک ببيند.
     چگونگي استفاده از شبکه سراسري و شبکه استاني، چگونگي توجه به نامزدها – به صورت انفرادي يا به صورت نگرش گروهي – و البته چگونگي اجرا و نحوه ارائه اين برنامه ها که بسيار موثرتر از گزارش هاي مردمي و ترفندهاي گزارش هاي دانشگاهي که بيشتر به بازسازي تصويري شبيه است تا گزارشي طبيعي، از نکات قابل توجه براي سيماست. ذات تلويزيون و به طور خاص، قدرت ميکروفوني که در برابر مردم قرار مي گيرد، ناخواسته آنان را به بيان کلماتي رسمي و آشنا سوق مي دهد و بنابراين تعدد گزارش هايي که بيانگر توجه به بازنشسته ها يا گراني يا توجه به جوانان و اشتغال است، مي تواند در صورت عدم توجه در تنوع روش توليدي يا پيام هاي دريافتي از اين طريق، بازخورد منفي ايجاد کند.
     * عضو انجمن منتقدان و نويسندگان سينمايي ايران
    
    تلويزيون و انتخابات عرصه اي قابل بازنگري
    


 روزنامه ايران، شماره 5022 به تاريخ 9/12/90، صفحه 18 (تلويزيون)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 67 بار
    



آثار ديگري از "حسين سلطان محمدي"

  آيا مي توان اميدوار بود؟ / نگاهي به «شيوع»، «غيرعلني» و «يادداشت هاي يك زن خانه دار» سريال هاي اين شب هاي تلويزيون
حسين سلطان محمدي*، ايران 10/12/94
مشاهده متن    
  كيميا؛ روايتي نادقيق از انقلاب اسلامي
حسين سلطان محمدي*، ايران 26/8/94
مشاهده متن    
  هم فرصت، هم تهديد
حسين سلطان محمدي*، ايران 18/8/94
مشاهده متن    
  تلويزيون و خاطرات
حسين سلطان محمدي*، ايران 27/7/94
مشاهده متن    
  نشانه هاي مفهوم براي جامعه امروزي
حسين سلطان محمدي *، شرق 28/2/94
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله آسيا اقيانوسيه پزشكي هسته اي و بيولوژي
شماره 2 (پياپي 702)
 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است