|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد90/12/13: با فعاليت هاي اصلي شركت سپرده گذاري مركزي آشنا شويد
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4548
يك شنبه 28 بهمن 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 2592 13/12/90 > صفحه 22 (بورس) > متن
 
 


با فعاليت هاي اصلي شركت سپرده گذاري مركزي آشنا شويد




    طبق بند (7) ماده يك قانون بازار اوراق بهادار جمهوري اسلامي ايران، امور مربوط به ثبت، نگهداري، انتقال، مالكيت اوراق بهادار و تسويه وجوه معاملات بر عهده اين شركت قرار گرفته است.
    به طور كلي، اين شركت با ثبت و نگهداري اسناد مالكيت دارندگان اوراق بهادار، به مرجعي براي همه فعالان بازار تبديل شده است و اين اطمينان را ايجاد مي كند كه در هر زمان، مالك اوراق بهادار مشخص باشد. از طرف ديگر شركت سمات ضمن انتقال مالكيت اوراق بهادار از طرف فروشنده به خريدار، وجه معامله را نيز از طرف خريدار به فروشنده منتقل مي كند به اين فرآيند «تسويه وجوه» گفته مي شود.
    
    
    فعاليت هاي اصلي شركت سپرده گذاري مركزي را مي توان به طور خلاصه به اين صورت برشمرد:
    1. افتتاح و نگهداري حساب وجوه بازارهاي بورس اوراق بهادار و فرا بورس
    2. ثبت (درج و كدگذاري) و نگهداري اوراق بهادار
    3. تسويه و پاياپاي معاملات اوراق بهادار
    4. سپرده گذاري و امانت پذيري انواع اوراق بهادار
    5. سپرده نمودن اوراق بهادار وثيقه شده نزد هر شخص حقيقي يا حقوقي ذي نفع
    6. واسطه هرگونه مبادله اوراق بهادار
    7. تهيه و ارائه گزارش هاي مورد نياز كارگزاران و مشتريان
    8. انجام اقدامات شركتي براي شركت هاي سهامي عام متقاضي استفاده از خدمات از جمله:
    الف. ثبت و نگهداري اسامي و سوابق مالكين اوراق بهادار و ارائه كليه خدمات مرتبط با آن به ناشرين اوراق بهادار.
     ب. انجام امور مربوط به تقسيم سود و ايجاد تسهيلات لازم جهت توزيع آن.
     ج. انجام امور مربوط به افزايش سرمايه (دريافت اطلاعات مربوط به حق تقدم خريد سهام و انتشار و ارسال آن به سهامداران)
     د. انجام كليه امور مربوط به برگزاري مجامع شركت هاي پذيرفته شده در بورس و فرا بورس
    9. ايجاد و اداره صندوق تضمين تسويه
    مشروح فعاليت هاي شركت سپرده گذاري اوراق بهادار و تسويه وجوه
    اصلاح مشخصات سهامداران حقيقي و حقوقي در سامانه رايانه اي پس از معاملات (اصلاح كد سهامداري): اصلاح مشخصات اقدامي است كه به منظور رفع مغايرت مشخصات شناسنامه اي سهامداران حقيقي و يا مشخصات ثبتي سهامداران حقوقي با مشخصات موجود در سامانه رايانه اي پس از معاملات و گواهينامه هاي سپرده اوراق بهادار آنها انجام مي شود.
    انتقال قهري سهام ( انتقال سهام متوفي به وراث): جهت تقسيم ارث، نماينده يا وكيل وراث مي تواند به شركت پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار كه متوفي در آن صاحب سهام بوده است، مراجعه كند تا پس از طي مراحل لازم دارايي متوفي در سامانه پس از معاملات شركت سپرده گذاري اوراق بهادار و تسويه وجوه بين وراث يا وكلاي آنان تقسيم گردد.
    در خصوص شركت هايي كه امور سهام خود را به شركت سپرده گذاري مركزي اوراق بهادار و تسويه وجوه واگذار كرده اند، نماينده قانوني يا وكيل وراث سهامدار متوفي مي تواند جهت تقسيم سهام متوفي مستقيما به اين شركت مراجعه نمايند (كليه امور مربوطه در شركت سپرده گذاري مركزي اوراق بهادار و تسويه وجوه انجام مي شود).
    توقيف سهام: توقيف سهام با درخواست مراجع ذي صلاح قانوني امكان پذير است. شركت سپرده گذاري مركزي اوراق بهادار و تسويه وجوه با دريافت حكم از مراجع مذكور (به استناد وضعيت دارايي محكوم) نسبت به توقيف سهام شخص محكوم در شركت هاي ذكر شده و به تعداد اعلام شده در نامه مرجع قضايي در سامانه پس از معاملات اقدام مي نمايد. (در صورت عدم معرفي شركت و تعداد سهام از سوي مرجع صالح قانوني، دارايي محكوم تا سقف ريالي ارزش روز سهام معادل دين توقيف مي شود.) رفع توقيف سهام صرفا با حكم مرجعي كه دستور توقيف سهام را داده است، امكان پذير مي باشد. شركت سپرده گذاري مركزي اوراق بهادار و تسويه وجوه موظف است با دريافت حكم مرجع قضايي نسبت به انتقال قانوني سهام در سامانه پس از معاملات اقدام كند. فروش سهام توقيفي تنها با حكم مراجع قضايي امكان پذير است شركت سپرده گذاري مركزي اوراق بهادار و تسويه وجوه با دريافت حكم قضايي نسبت به فروش سهام توقيفي از طريق يكي از كارگزاران و مطابق رويه هاي بورس اقدام مي كند و وجه حاصل از فروش سهام توقيفي را در اختيار مرجع قضايي قرار مي دهد. گاهي فروش سهام توقيفي به صورت مزايده صورت مي گيرد.
    خدمات به «شركت هاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار»: شركت «سپرده گذاري مركزي اوراق بهادار و تسويه وجوه» خدماتي مانند درج اوليه مشخصات اوراق بهادار پذيرفته شده به انضمام صورت ريز اوليه مالكين اوراق مزبور، اعمال افزايش سرمايه از نوع جايزه يا حق تقدم، حذف حق تقدم هاي استفاده نشده، ادغام افزايش سرمايه در سامانه رايانه اي پس از معاملات، سپرده گذاري سهام شركت ها و چاپ گواهينامه هاي سپرده اوراق بهادار و پاياپاي آنها، گزارش هاي مورد درخواست شركت هاي پذيرفته شده در بورس را ارائه مي نمايد. علاوه بر آن، چنانچه شركت هاي مذكور طي قراردادي ارائه خدمات مربوط به امور سهام خود را به شركت سپرده گذاري مركزي واگذار نموده باشند، كليه خدمات مربوط به سهامداران و امور سهام شركت طرف قرارداد توسط شركت سپرده گذاري مركزي اوراق بهادار و تسويه وجوه ارائه مي شود.
    خدمات قابل ارائه به سهامداران حقيقي و حقوقي: سهامدار، ولي قهري يا وكيل قانوني/ نماينده آن مي تواند با مراجعه به شركت «سپرده گذاري مركزي اوراق بهادار و تسويه وجوه» و با ارائه مدارك لازم، گردش معاملات، وضعيت دارايي يا گواهينامه هاي سپرده اوراق بهادار المثني خود را دريافت كنند.
    
    صدور كد سهامداري براي فعالان بازار سرمايه:
    • ايجاد كد براي اشخاص حقيقي
    • ايجاد كد براي اشخاص حقوقي
    • ايجاد كد سبدگردان
    • ايجاد كد وقفي
    • ايجاد كد وكالتي
    • ايجاد كد براي سرمايه گذاران خارجي
    
    وثيقه گذاري سهام:
    وثيقه گذاري سهام معمولابراي تضمين بازپرداخت تسهيلاتي مي باشد كه توسط راهن (وثيقه گذار/ مالك سهام وثيقه) از مرتهن (وثيقه پذير/ شخصي كه سهام راهن به نفع وي وثيقه مي شود) دريافت شده است. در اين صورت سهام مورد توثيق با درخواست مستقيم راهن و يا درخواست مرتهن و موافقت راهن، تا تعيين تكليف در كد وثيقه باقي مي ماند. مالكيت سهام وثيقه به مرتهن منتقل نمي شود، اما سهام وثيقه شده از سوي راهن نيز قابل فروش نيست زيرا سهام از كد سهامداري راهن به كد سهام وثيقه وي نزد مرتهن منتقل و ممنوع المعامله مي شود. پس از تعيين تكليف، بر اساس اعلام كتبي مرتهن سهام توثيقي يا آزاد مي گردد يا از سوي مرتهن به وكالت از طرف راهن به فروش مي رسد. امكان فروش سهام وثيقه بدون وكالتنامه رسمي وجود ندارد مگر اينكه در اين خصوص حكم قضايي وجود داشته باشد. اگر مرتهن قصد فروش سهام وثيقه به وكالت از طرف راهن را داشته باشد، درخواست خود را ضمن معرفي كارگزار معرف جهت فروش سهام وثيقه، به شركت سپرده گذاري مركزي اوراق بهادار و تسويه وجوه ارسال مي كند كه در اين صورت سهام وثيقه در حالت قابل فروش قرار مي گيرد و اقدامات انجام شده به اطلاع مرتهن و كارگزار معرف مي رسد.
    پاياپاي و تسويه وجوه: مطابق قانون، شركت سپرده گذاري مركزي اوراق بهادار و تسويه وجوه وظيفه پاياپاي و تسويه معاملات بازارهاي مالي را بر عهده دارد. اتاق پاياپاي شركت از ابتداي تاسيس تاكنون وظيفه پاياپاي و تسويه معاملات انجام شده در بورس اوراق بهادار را به انجام رسانده است و به تدريج خدمات پس از معاملات ساير بازارهاي مالي نيز به اين شركت منتقل خواهد شد. برنامه شركت براي پاياپاي و تسويه معاملات تبديل شدن به طرف معامله مركزي (CCP) براي بازارهايي است كه به آنها خدمات مي دهد. به اين منظور در نخستين گام در شركت، صندوق تضمين تسويه طراحي گرديده است كه به زودي با تصويب سازمان بورس و اوراق بهادار ابلاغ و اجرايي خواهد شد. اين صندوق با هدف پوشش ريسك ناشي از نكول معامله گران در بازار سرمايه تاسيس مي شود. ساير برنامه هاي شركت در اين زمينه تسويه الكترونيكي مي باشد كه با نهادهاي ذي ربط در مورد انواع مختلف سامانه هاي پرداخت مانند ساتنا، تابان، شتاب و غيره مذاكرات لازم صورت گرفته است. مديريت ريسك: فرآيندهاي پاياپاي و تسويه وجوه با ريسك هاي مختلفي از جمله ريسك نقدينگي، ريسك اعتباري، ريسك عملياتي، ريسك حقوقي و غيره همراه است كه براي مقابله با هر يك از اين انواع ريسك ساز و كارهاي گوناگوني از سوي نهادهاي مربوطه در سراسر دنيا اتخاذ مي شود. سياست بازار سرمايه ايران بر اين است كه شركت سپرده گذاري مركزي اوراق بهادار و تسويه وجوه وظيفه مديريت ريسك مربوط به تسويه كليه بازارهاي مالي را بر عهده بگيرد و به عنوان طرف معامله مركزي عمل نمايند. تا كنون مطالعات بسياري در اين زمينه صورت گرفته است و صندوق تضمين تسويه به عنوان گام نخست طراحي و دستورالعمل آن تدوين گرديده است كه در مرحله تصويب در كميته تدوين مقررات مي باشد. استفاده از خدمات صنعت بيمه، خطوط اعتباري بانك ها، اخذ ضمانت نامه ها، اعمال سقف تعهدات، اخذ ودايع و غيره نيز به عنوان ساير راهكارهاي پوشش ريسك اتاق پاياپاي، برخي در مرحله عملياتي و برخي در حال بررسي و مطالعه است.
    
    حيطه هاي عملياتي جديد شركت سپرده گذاري مركزي
    پذيرش انجام فرآيندهاي پس از معاملات فرابورس ايران: شركت سپرده گذاري مركزي اوراق بهادار و تسويه وجوه از سال 1388، فرآيندهاي پس از معاملات فرابورس را نيز در كنار خدمات پس از معاملات بورس اوراق بهادار بر عهده گرفت. در اين راستا ضمن ارائه خدمات مربوط به تسويه و پاياپاي اوراق بهادار معامله شده در بازارهاي فرابورس، خدمات پرداخت سود سهام و اوراق مشاركت و افزايش سرمايه شركت هاي ليست شده در فرابورس را نيز در دستور كار خود قرار داد. در ضمن با استناد به ماده 99 قانون برنامه پنجم توسعه يعني لزوم معامله سهام تمام شركت هاي سهامي عام در بازار سرمايه، شركت سپرده گذاري مركزي، خدمات ديگري نيز مختص فرابورس ارائه مي نمايد كه از آن جمله مي توان به خدمات مربوط ابزارهاي نوين مالي فرابورس، خدمات مربوط به بازار پايه و خدمات مربوط به بازار سوم فرابورس اشاره كرد.
    اقدامات انجام شده جهت انجام فرآيندهاي پس از معاملات ابزارهاي مالي جديد: تاكنون ابزارهاي مالي جديدي در بازار سرمايه ايران به كار گرفته شده است. قراردادهاي آتي و صكوك از جمله اين ابزارها هستند. همچنين از ابزارهاي مالي نويني كه قرار است در آينده نزديك در بازار سرمايه ايران مورد معامله قرار بگيرد مي توان به قراردادهاي اختيار معامله (آپشن) نيز اشاره كرد. با استناد به قوانين و مقررات، شركت سمات در قبال اين ابزارها مسووليت تسويه و پاياپاي و به طور كلي انجام فرآيندهاي پس از معاملات را بر عهده دارد. بر همين اساس شركت سپرده گذاري اقداماتي را در اين حوزه به انجام رسانده است كه عبارتند از:
    امور پس از معاملات قرارداد آتي: معاملات قراردادهاي آتي سهام در سوم مرداد ماه سال 1389 روي دو سهم پايه بانك كارآفرين و بانك پارسيان در «سامانه سما» آغاز شد. در حال حاضر تعداد قراردادهاي آتي روي سهام پايه به 14 شركت رسيده است. شركت سپرده گذاري مركزي انجام امور پس از معاملات قراردادهاي آتي سهام را از ابتداي تاسيس تاكنون بر عهده داشته است. براي اين منظور شركت «سمات» اقدامات ذيل را انجام مي دهد:
    1. تعيين بانك عامل جهت افتتاح حساب عملياتي كارگزار
    2. تعيين ارزش و نوع وثيقه و اخذ آن جهت پوشش تعهدات كارگزاران در قبال اتاق پاياپاي
    3. تسويه روزانه
    4. تسويه نهايي
    امور پس از معاملات اوراق بهادار اسلامي (صكوك): با تصويب دستورالعمل انتشار اوراق اجاره به عنوان نخستين اوراق بهادار اسلامي بعد از اوراق مشاركت در ايران و به عنوان يكي از پركاربردترين صكوك مورد معامله در دنيا، شركت مديريت دارايي مركزي بازار سرمايه در تاريخ 11/5/1389 با هدف تاسيس، اداره و راهبري نهادهاي واسط تاسيس گرديد. با توجه به ارتباط تنگاتنگ فعاليت هاي اين نهاد بازار سرمايه با شركت سپرده گذاري مركزي اوراق بهادار و تسويه وجوه، 49 درصد سهام اين شركت كه با ماهيت سهامي خاص فعاليت مي كند، در اختيار شركت سمات قرار گرفت. شركت سپرده گذاري مركزي در قبال اوراق بهادار اسلامي يا صكوك وظيفه عامليت پرداخت را در كنار امانت پذيري اسناد، مدارك و قراردادهاي مربوط به انتشار اوراق بهادار اسلامي يا صكوك بر عهده دارد. تاكنون پنج مورد اوراق اجاره توسط شركت هاي هواپيمايي ماهان (دو مورد انتشار)، بانك سامان و سرمايه گذاري اميد (هر كدام يك مورد انتشار) به ارزش حدودا 3665 ميليارد ريال با نرخ سودي معادل 17 تا 5/17 درصد منتشر شده است كه شركت سمات ضمن امانت پذيري اسناد و مدارك مربوط به اين قراردادها، سود اوراق را نيز در سررسيدهاي معين پرداخت نموده است.
    قرارداد اختيار معامله: از جمله برنامه هاي شركت در خصوص پاياپاي معاملات، انجام وظايف پس از معاملات قراردادهاي اختيار معامله مي باشد كه شركت در اين خصوص در حال بررسي و مطالعات لازم است.
    
    فعاليت هاي مربوط به توسعه شركت
    تاسيس صندوق تضمين تسويه معاملات بورس اوراق بهادار و فرابورس: مطابق بند 7 اساسنامه شركت سپرده گذاري مركزي اوراق بهادار و تسويه وجوه، از بهمن ماه سال 1387 طراحي و تدوين دستورالعمل صندوق تضمين تسويه در دستور كار واحد تحقيق و توسعه قرار گرفت. از آن جايي كه اين خدمت براي اولين بار در سطح بازارهاي مالي ايران در حال شكل گيري بود مطالعات گسترده اي از بررسي خدمات مشابه در نهادهاي تسويه ساير كشورها از جمله تاكاس بانك تركيه، اتاق پاياپاي لندن، نهاد تسويه اردن، يونان، مالزي و غيره تا به كار بستن توصيه هاي مراجع بين المللي انجام گرفت. موازي با مطالعات تطبيقي، بررسي وضعيت جاري پاياپاي و تسويه بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ايران و حتي بورس كالاي ايران نيز براي طراحي بهينه اين خدمت انجام گرفت. حاصل تلاش هاي فوق تدوين دستورالعمل صندوق تضمين تسويه مطابق با نيازهاي بازار سرمايه و فرآيندهاي روزآمد مي باشد كه هم اكنون در صدر برنامه هاي كميته تدوين مقررات سازمان بورس و اوراق بهادار قرار دارد.
    انجام فرآيندهاي پس از معاملات بورس كالاي ايران: طبق قوانين و مقررات مربوط به بازار سرمايه كليه فعاليت هاي پس از معاملات بازارها و ابزارهاي مختلف مالي بايد به صورت مركزي در نهاد سپرده گذاري مركزي اوراق بهادار و تسويه وجوه انجام شود. بر اساس اين تكليف قانوني، به منظور انجام فرآيندهاي بورس كالاي ايران برنامه شناخت فرآيند هاي پس از معاملات اين بورس از زمستان سال 1386 در دستور كار شركت قرار گرفت و مورد بررسي دقيق كارشناسان شركت قرار گرفت. بر اين اساس شركت سپرده گذاري مركزي اوراق بهادار و تسويه وجوه آمادگي بر عهده گرفتن فرآيندهاي پس از معاملات بورس كالارا دارد و در آينده نزديك با انجام تفاهمات باقيمانده ميان شركت سمات و شركت بورس كالاي ايران، امور پس از معاملات بورس كالانيز به شركت سمات منتقل خواهد شد.
    پذيرش اعضاي پاياياي و تنظيم فرآيندهاي مربوطه: از آن جا كه فرآيند پاياپاي و تسويه وظيفه تخصصي اتاق پاياپاي بازارهاي مالي مي باشد، مشاركت كنندگان آن بايد از ويژگي ها و شرايط ويژه اي برخوردار باشند تا بتوانند علاوه بر همراهي عملياتي با اتاق پاياپاي، همگام با پيشرفت هاي بازار سرمايه وظايف خود را به خوبي به انجام رسانند. اين امر از زمستان 1387 در دستور كار شركت قرار گرفته و مطالعات و بررسي هاي آن در حال پيگيري است.
    
    تسويه الكترونيك
    با ظهور سيستم هاي الكترونيك پرداخت و سرعت و دقت استفاده از آنها، از بدو تاسيس شركت استفاده از اين خدمات مورد تاكيد و توجه بوده است. همچنين تسويه الكترونيك امكان استفاده از چند بانك تسويه را تسهيل مي نمايد و خدمات متنوع تري را در اختيار مشاركت كنندگان قرار مي دهد. با وجود اينكه راه اندازي سيستم هايي كه مطابق با نيازهاي شركت باشد در شبكه بانكي زمان بر بوده است اما با تلاش هاي صورت گرفته امكان پرداخت سود شركت هايي كه خدمات امور سهام خود را به شركت سپرده گذاري سپرده اند، از طريق خدمات پرداخت دسته اي سامانه تابان بانك مركزي صورت مي گيرد.
    
    اعمال سقف تعهدات ايجاد شده از سوي اعضا
    يكي از مهم ترين رويكردها در مديريت ريسك هاي تسويه، آگاهي از ريسك هاي موجود به صورت لحظه اي مي باشد بنابراين اتاق پاياپاي بايد به گونه اي قادر به مديريت ريسك و سقف تعهدات ايجاد شده از سوي اعضا باشد تا بتواند همواره ريسك ها را در كنترل خود داشته و براي مقابله با آنها برنامه هاي مناسب را تدوين نمايد. بدين جهت شركت سمات برنامه هايي براي اعمال سقف تعهدات ايجاد شده از سوي اعضا در ميان مدت در دستور كار دارد.
    استفاده از بيمه در پوشش ريسك هاي تسويه: استفاده از خدمات صنعت بيمه نيز از ديگر برنامه هايي است كه از سوي شركت سمات براي پوشش ريسك هاي ايجاد شده از سوي اعضا و همچنين ريسك هاي عملياتي ثبت و سپرده گذاري مد نظر قرار گرفته است. در اين زمينه مذاكراتي نيز با شركت هاي بيمه صورت گرفته است.
    * روابط عمومي سپرده گذاري مركزي
    با فعاليت هاي اصلي شركت سپرده گذاري مركزي آشنا شويد
    


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 2592 به تاريخ 13/12/90، صفحه 22 (بورس)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 678 بار

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
نشريه شهر و ساختمان
متن مطالب شماره 121، بهمن 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است