|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه جام جم90/12/15: مردم نگاري، ستون بي پشتوانه ميراث فرهنگي
magiran.com  > روزنامه جام جم >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 5244
سه شنبه 15 آبان 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2835
magiran.com > روزنامه جام جم > شماره 3364 15/12/90 > صفحه 8 (ميراث) > متن
 
      


مردم نگاري، ستون بي پشتوانه ميراث فرهنگي
ثبت علمي کنش ها و باورهاي مردم در گرو مردم نگاري است

نويسنده: مهدي جليلي

نياز جوامع و بويژه دولت ها به شناسايي فرهنگ ها و حل مشكلات ميان فرهنگي، گروهي از انديشمندان را وادار كرد به مطالعه نسبت فرهنگ و ارتباطات بپردازند. اين حركت اوايل قرن گذشته همزمان با گسترش ارتباطات بين المللي در دنيا و از اروپا و آمريكا شروع شد. اين گرايش در ايالات متحده، هم جنبه سياستگذاري داشت و هم جنبه عملي و كاربردي؛ زيرا آمريكايي ها وقتي كه بعد از جنگ جهاني دوم وارد عرصه بين المللي گشتند تازه متوجه شدند شناخت چنداني از فرهنگ هاي ديگر ندارند و بايد با استفاده از روش مردم نگاري و مردم شناسي به اطلاعاتي درمورد فرهنگ هاي ديگر دست يابند و با طراحي دوره هاي كارگاهي براي دولتمردان، ديپلمات ها و دانشجويان ارتباطات، آنها را بافرهنگ هاي ديگر و روش هاي برقراري ارتباط آشنا كنند.
    وزارت امور خارجه آمريكا سال ها مهم ترين نقش را در اشاعه مردم شناسي ايفا مي كرد و با برگزاري كارگاه ها و حمايت مالي از مطالعات مردم نگارانه سعي در شناخت فرهنگ جوامع ديگر و برنامه ريزي براي ارتباط با آنها داشت.
    مردم نگاري، هنر و علم توصيف يك گروه يا فرهنگ است كه هدف آن خلق اصول علمي نيست، بلكه هدف اصلي آن بازنمايي كامل جهان اجتماعي و فرهنگ هاي موجود در يك جامعه است. مردم نگاري برآمده از مردم شناسي است و آن را مي توان به نوعي مردم شناسي فرهنگي با تمركز بر جوامع كوچك دامنه قلمداد كرد.
    ديويد ماچين، يكي از انديشمندان صاحب نام حوزه مردم شناسي معتقد است مردم نگاري يك شيوه تحقيق است كه به آنچه در جهان اجتماعي جريان دارد، مي پردازد. نقطه كانوني مردم نگاري مشاهده و گوش كردن به مردم است آنچنان كه آنها بر حسب مفاهيم شان رفتار يا فكر مي كنند. به عبارت ديگر، مردم نگاري شيوه دسترسي محقق به زندگي روزمره مردم بر حسب معنايي است كه آنها به رفتارشان مي دهند.
    مردم نگاران براي اين كه تصوير جامع و كاملي از گروه اجتماعي به دست دهند نگرشي كلي را مفروض مي گيرند و مي كوشند تا آنجا كه ممكن است يك فرهنگ يا گروه را توصيف كنند. اين توصيف ممكن است شامل تاريخ گروه ها، دين، سياست، اقتصاد، محيط و چگونگي پيوندهاي واحدهاي اجتماعي مورد مطالعه باشد. دستيابي به چنين توصيفي نيازمند سپري كردن زماني طولاني در ميدان تحقيق و جمع آوري انواع داده هايي است كه تصويري از كل ايجاد مي كند.
    كار كردن روي فرهنگ هاي مردم براي دوره هاي زماني طولاني در محيط شان معناي واقعي كار ميداني در روش مردم نگاري است. به عبارتي ديگر، كار ميداني نماد تحقيق مردم نگاري است البته بايد تاكيد كرد مردم نگاري صرفا يك سري مشاهده و مصاحبه هايي كه به طور كيفي تحليل شود، نيست. بلكه در اين مشاهده ها و تحليل ها بايد به تمام ابعاد گروه مورد مطالعه توجه كرد تا توصيفي در عالي ترين سطح از يك گروه اجتماعي فرهنگي با توجه به واحدها و پيوندهاي اجتماعي اش به دست داد.
    يكي از اصول مردم نگاري بي طرفي است كه از طرفي باعث اعتبار نتايج تحقيقات مردم نگارانه مي شود و از سوي ديگر، مردم نگاران را از داوري نامناسب و غير ضروري درباره آنچه مشاهده مي كنند، باز مي دارد. نكته اصلي اينجاست كه محقق مردم نگار بايد تلاش كند قضاوت خود را در توصيف پديده ها كنار بگذارد و فرهنگ ديگر را بدون ارزش گذاري ببيند.
    اينجا اين سوال مطرح مي شود كه محصول نهايي يك تحقيق مردم نگارانه چيست و چه فايده اي براي جوامع دارد؟ در پاسخ به اين سوال بايد گفت اساس هدف مردم نگاري توجه به معناي كنش ها و رويدادهاي مردمي است كه ما در پي درك آنها هستيم. مردم از نظام هاي معنايي پيروي مي كنند كه اين نظام ها فرهنگ شان را مي سازند و درنهايت همه آنها بخشي از ميراث فرهنگي يك جامعه هستند. از اين رو شناسايي اين فرهنگ ها علاوه بر ثبت آنها در حافظه تاريخي ملت ها، به حكومت ها نيز كمك مي كند تا شناخت عميقي از جامعه خود داشته باشند يا با انجام مطالعات مردم نگارانه درباره جوامع ديگر بتوانند در ارتباط با مردم ديگر سرزمين ها موفق تر عمل كنند.
    نكته: هدف مردم نگاري توجه به معناي كنش ها و رويدادهاي مردمي است كه ما در پي درك آنها هستيم. مردم از نظام هاي معنايي پيروي مي كنند كه اين نظام ها فرهنگ شان را مي سازند و درنهايت همه آنها بخشي از ميراث فرهنگي يك جامعه هستند
    مردم نگاري از آنجا كه با زندگي مردم سروكار دارد و به مطالعه فرهنگ هاي رفتاري آنان مربوط مي شود، حوزه هاي متنوع و گسترده اي را نيز در برمي گيرد و به نوعي تمام فضاهايي كه به زندگي مردم مرتبط مي شوند در اين حوزه قرار مي گيرند و مي توانند موضوع مطالعات مردم نگارانه قرار گيرند. از همين رو بررسي ابعاد اين موضوع و تبيين حوزه هاي مختلف مردم نگاري فرهنگي مي تواند آغازي بر ثبت فرهنگ مردمي و بايگاني كردن فرهنگ گروه هاي مختلف جامعه با توسل به شيوه هاي علمي باشد. مردم نگاري را مي توان به عبارت ديگر ستوني از ستون هاي ميراث فرهنگي كشور دانست، ستوني كه نياز دارد درباره اش بحث و مجادله شده و بيشتر گفته و شنيده شود.
    مردم نگاري آموزش يكي از حوزه هاي وابسته به مردم نگاري است كه اخيرا كتابي نيز با همين نام به قلم دكتر نعمت الله فاضلي، استاد جامعه شناسي دانشگاه علامه طباطبايي و عضو هيات علمي دانشكده علوم اجتماعي اين دانشگاه منتشر شده است.
    كتاب مردم نگاري آموزش، اولين كتاب در زمينه مردم نگاري با نگاه به مدرسه و نظام آموزشي است كه دكتر فاضلي در آن، تجارب دوران دانش آموزي خود را در روستاي مصلح آباد فراهان در اوج دوران اجراي سياست هاي مدرنيزاسيون شاه به شيوه «خود زندگينامه نگارانه» روايت كرده است. اين روايت، توصيفي غني از فرهنگ و شرايط يكي از روستا هاي ايران در سال هاي دهه 40 و 50 ارائه كرده و خاطره هاي دلنشيني را نقل كرده است كه خواندنش براي بسياري ياد آور تجربه اي نوستالژيك و براي جواناني كه سال ها بعد به آموزش و پروش ايران وارد شده اند، خاطره اي شنيدني و جذاب است.
    با اين حال، اين كتاب تنها به استقبال تاريخ و خاطره نرفته است. هدف اين كتاب به پيروي از روش پژوهشي مردم نگاري، مطالعه فرهنگ است. نويسنده در اين كتاب تلاش كرده است با اتكا به تجربه خود به عنوان محصل، معلم مدرسه و سپس پدري كه فرزندش در يكي از مدارس انگليسي زبان لندن به تحصيل مي پردازد، معناي مدرسه را در گذر زمان نشان دهد و كاركرد هاي فرهنگي مدرسه در جوامع روستايي را مشخص كند. به باور وي با وجود تمام چالش ها و كاستي ها، كاركرد فرهنگي مدرسه در دوران طاغوت انتقال فرهنگ شهري و ارزش ها و باور هاي مدرن به روستا بوده است. شهري شدن سبك زندگي روستايي امري است كه كاركرد فرهنگي مدرسه در سال هاي بعد را نيز رقم زده است.
    فاضلي در اين كتاب تجربه معلمي را با رويكردي فرهنگي بررسي كرده است. او با چشم اندازي تاريخي معناي معلمي را در 3 دوره ظهور معلمي و شكل گيري آن به مثابه موقعيتي فرهنگي، تحول معلمي به سوي فعاليتي حرفه اي و شغلي و در نهايت فرهنگي شدن معلمي دسته بندي كرده است. اين استاد دانشگاه معتقد است: ما اكنون در آغاز روند جديدي قرار داريم كه كاركرد ها و نقش هاي اجتماعي معلمان بيش از پيش تغيير مي كند و معلمان بيش از گذشته خواهند توانست به ايفاي نقش هاي روشنفكرانه در عرصه عمومي بپردازند. رويكرد آينده نگرانه فاضلي در اين كتاب به واقع نقدي است بر وضعيت فعلي آموزش و پرورش در عصري كه بيش از پيش جهاني مي شود و شبكه اي از دانش هاي مرئي و غيرمرئي از طريق كتاب ها و تلويزيون، خانواده هاي حساس به آموزش فرزندان و اينترنت در دسترس دانش آموزان قرار مي گيرد.
    
    مردم نگاري، ستون بي پشتوانه ميراث فرهنگي / ثبت علمي کنش ها و باورهاي مردم در گرو مردم نگاري است
    


 روزنامه جام جم، شماره 3364 به تاريخ 15/12/90، صفحه 8 (ميراث)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 119 بار
    



آثار ديگري از "مهدي جليلي"

  دست كاري اسكانيا براي قاچاق گازوئيل / سفير سوئد در گفت وگو با «شرق» از پشت پرده آتش سوزي اتوبوس هاي سوئدي مي گويد
مهدي جليلي، شرق 4/8/94
مشاهده متن    
  جهاني بود، بنشسته در گوشه اي
مهدي جليلي، جام جم 16/9/92
مشاهده متن    
  آبگوشت غذاي لذيذي است
مهدي جليلي، جام جم 6/9/92
مشاهده متن    
  اين وزير شعار ما كجاست؟
مهدي جليلي، جام جم 19/2/92
مشاهده متن    
  حكايت ما و غول 50 ميليون كيلوگرمي
مهدي جليلي، جام جم 17/8/91
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله آموزه هاي قرآني
متن مطالب شماره 28 (پياپي 53)، پاييز و زمستان 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است