|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 در    جستجو:  
روزنامه شرق 91/1/24: رويكرد تازه به مجسمه در فضاي شهري
magiran.com  > روزنامه شرق  >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 2102
دوشنبه دهم شهريور ماه 1393



خدمات سايت




 
MGID2387
magiran.com > روزنامه شرق > شماره 1502 24/1/91 > صفحه 11 (جامعه) > متن
 
      


رويكرد تازه به مجسمه در فضاي شهري
هنرمندان؛ بهار امسال، مشهد و ميهمانان نوروزي اش را با انبوه آثار هنري حجمي غافلگير كردند

نويسنده: فاطمه آستاني

چين هاي دامنش را داده دست باد و بي خيال روي زردي گل هاي زير پايش پشت به اُرسي و طاقي فيروزه اي ايستاده است. چهره اش را نمي شود خواند، حتي خط نگاهش را هم نمي شود ديد، نمي دانم زير لب حافظ زمزمه مي كند يا نه؟ اما مي دانم كه راه زيادي آمده تا از دشت هاي شيراز خودش را به گوشه يكي از پياده روهاي مشهد برساند تا آنها كه چشم انتظار سوغاتش از بهار شيراز بودند، بيش از اين معطل نمانند...
    صبح روز آخر اسفند 90 كه مشهدي ها با هيجانِ رتق و فتقِ امور باقيمانده از سال كهنه، خانه را به مقصد خيابان هاي شهر ترك كردند، با صحنه هايي متفاوت در پياده رو و خيابان مواجه شدند. «اتفاق»، اضافه شدن تصاويري شاعرانه و دلنشين در قالب «نمادهاي نوروزي» به سيماي شهرشان بود. مثلادر ميدان تختي مشهد، چندتايي توپ پلاستيكي گل كوچيك جاخوش كرده بودند كه اين بار چون اندازه شان چند ده برابر بزرگ شده بود، زور هيچ همسايه اي به چاقو انداختن به شكم شان نمي رسيد يا در ميدان امام خميني (ره) اين شهر، قلك بزرگ سفالي چشم ها را خيره مي كرد كه شكسته شده بود و سكه ها و اسكناس هاي دهه شصتي اش در اطراف آن پراكنده شده بودند. آنهايي هم كه سر خودرويشان را سمت پل استقلال كج كرده بودند، از ديدن چرخ خياطي غول پيكري كه دامن بهار زير سوزنش كوك مي خورد، شوكه شدند. همه اين تصاوير به اضافه 300 اثر مشابه هنري ديگر در ميادين و پارك هاي شهر، هجوم كلي خاطره را از روزهاي كودكي براي مشهدي ها در نوروز 91 به ارمغان آورد.
    اين تغيير آشكار چهره مشهد و اين كيفيت متفاوت آنها در ميهمان نوازي از زايران نه تنها به چشم پنج ميليون و 761 هزار مسافر نوروزي اين شهر آمد كه حتي روزهاي بعد تصاوير آن در وبلاگ هاي هنري و خبرگزاري هاي مختلف منتشر شد. آن طور كه مسوولان مي گويند، تدارك اين برنامه از شش ماه پيش آغاز شده بود اما نصب المان ها در مدت 48 ساعت صورت گرفت تا حُسن غافلگيري آن براي شهروندان و زايران حفظ شود.
    
    در فاصله ساعت 23 تا 6 صبح
    «موزه اي به وسعت شهر ايجاد كرديم.» اين آغاز صحبت هاي هادي مظفري مدير هنري شهرداري مشهد است كه بعد از چهار سال اجراي طرح استقبال از بهار، حالابه منتقداني كه باور نداشتند كار كوچك و كم حجمي كه سال 87 شروع شد، امروز با اين استقبال مواجه شود، مي گويد: حتي آن موقع هم بازخوردها و استقبال مردم چشمگير بود و اين نشان مي داد مردم تا چه اندازه به اين دست محرك هاي شادي آفرين نيازمندند.
    او در توضيح اقداماتي كه امسال صورت گرفت هم مي گويد: فراخوان فستيوال استقبال از بهار 91 را مرداد سال گذشته اعلام كرديم و جامعه مخاطب مان هم 13 هزار هنرمند از سراسر كشور قرار داديم. در كنار آن جلساتي را هم در دانشكده ها يا با گروه هاي مختلف هنري داشتيم كه باعث شد آخر كار هزار و 700 اثر به دبيرخانه اين جشنواره برسد و اين يعني 300 درصد رشد كمي نسبت به پارسال.
    اما آن طور كه اين مقام مسوول مي گويد اين آثار بعد از كارشناسي در قالب 303پروژه براي 515 نقطه شهر تعريف شدند كه طي دو روز نصب آنها به طور كامل انجام شد؛ «مردم حدفاصل ساعت 23 تا 6صبح شاهد تغيير چهره شهرشان بودند و در روز اول بهار آن را با سيمايي متفاوت به نظاره نشستند.»
    آثار معنوي يا نمادي بودند يا مفهومي
     اما اين اتفاق، مثل اغلب رويدادهاي هنري در شهر مشهد بي انتقاد هم نبود. شمار اندك طرح هاي معنوي براي پايتخت معنوي ايران (آنچه كه در تاريخ 8/8/1388 مصادف با سالروز ولادت علي بن موسي الرضا (ع)، به اين شهر نام دادند) مهم ترين اين انتقادات بود كه مظفري آن را اين طور پاسخ گفت: «در فراخوان آثار نمادهاي موقت نوروزي، يكي از چهار محور موضوعي، نمادهاي مرتبط با حضرت رضا (ع) بود كه در دو قالب نشانه ها و نمادهاي مذهبي مثل تسبيح يا انگشتر فيروزه براي مساجد و معابر شهر پيش بيني شده بود يا در قالب مفاهيم معنوي، نظير دري رو به حرم در ميدان توحيد تعريف شد و از اين حيث آنچه را بايد براي خلق آثار معنوي انجام مي شد، پوشش داديم.»
     سيدمحمد پژمان شهردار مشهد هم پيش از اين درباره نمادهاي نوروزي نصب شده در مشهد گفته بود: براساس آنچه گزارش شده است مردم از نمادهاي نوروزي امسال احساس رضايت مي كنند. وي درباره ضرورت افزايش طرح هاي متناسب با حال و هواي مشهدالرضا (ع)، اظهار داشته بود: در فراخوان، يكي از چهار موضوع «زيارت امام رضا (ع) و حرم مطهر» بوده است اما آثار متناسب با اين موضوع كه قابليت اجرا را داشته باشد بيشتر از تعداد اجراشده نبوده است.
    پژمان شمار كمتر آثار با موضوع امام رضا (ع) را به شيوه انتخاب آثار از طريق فراخوان مربوط دانسته و براي برنامه هاي آينده گفته بود: براساس تجربه اي كه طي چند سال گذشته به دست آورديم بايد روش هاي انتخاب آثار هنري را اصلاح كنيم.
    پژمان منظورش را اين طور توضيح داده بود كه: «به نظر مي رسد براي ايجاد حس و حال معنوي در شهر بايد همه آثار را از طريق فراخوان انتخاب نكنيم و شايد لازم باشد براي برخي نمادها سفارشي عمل كنيم.»
     اما مظفري هم به اين حرف هاي كليد دار مشهد، اين نكته را اضافه مي كند كه: «اگرچه بخشي از جذابيت كار در اعلام فراخوان براي هنرمندان، به تماشا نشستنِ خلاقيت آنهاست اما به نظر مي رسد براي بخشي از موضوعات هم بايد سراغ هنرمندان اسم و رسم دار رفت تا با سفارش كارهاي موضوعي به ايشان، محتواي موردنظر نيز با كيفيت بيشتر توليد و تامين شود.»
    
    نگران نيستيم تكرار شويم!
    مدير هنري شهرداري مشهد از رضايت بالاي مخاطبان در نظرسنجي هاي صورت گرفته سخن مي گويد و اگرچه آماري در اين خصوص ارايه نمي كند، اما معتقد است كه عكس هاي يادگاري كه حالاتوي آلبوم خيلي از مسافران نوروز 91 مشهد نشسته، گواه حظ و لذت آنها از كيفيت كارها بوده است.
    مظفري نگران نيست كه سال آينده 303 طرح هنري كه در سطح شهر اجرا شده اند، دوباره تكرار شوند. دليل او هم اين است كه: «سال 87، از مجموع آثار هنري جشنواره استقبال از بهار يك كتاب 80صفحه اي چاپ شد اما از طرح هاي سال 91 قرار است كتابي هزارصفحه اي منتشر شود كه اگر كيفيت و كميت آثار را در آنها مقايسه كنيد، مي بينيد كه در تمامي چهار سال گذشته هيچ اثر و كاري با يك كيفيت تكرار نشده است و اين يعني در مسير بلوغ قرار گرفته ايم.»
    
    المان ها را مي فرستيم شهرستان!
    اما گلايه ديگر آقاي مدير، استفاده و كپي برداري از بعضي طرح هاي هنرمندان مشهدي براي فضاسازي شهري در پايتخت است؛ موضوعي كه اگرچه مظفري آن را به طور مبسوط توضيح نمي دهد اما مي گويد كه به واسطه گلايه مندي شديد بعضي هنرمندان مشهدي به طور جدي پيگير ماجرا هستيم تا حقوق معنوي توليدكنندگان اين آثار حفظ شوند.
    او در ادامه، دغدغه هنرمندان و مشهدي ها را درخصوص سرنوشت المان هاي نوروزي مشهد اين طور پاسخ مي دهد: تعدادي از آثار را به يكي از پارك هاي مشهد و موزه «استقبال از بهار» مستقر در اين بوستان منتقل كرده و بخشي ديگر از آثار را هم به شهرستان هاي مجاور منتقل مي كنيم كه از قضا حسابي مشتاق و متقاضي اين دست توليدات هنري هستند.
    
    اين بار مردم قاضي شدند
     اما يكي از نمادهاي جالب و خلاقانه نوروز امسال تلويزيون سياه و سفيد ۱۴اينچي قديمي در حاشيه ميدان احمدآباد مشهد بود كه صفحه آن تبديل به آكواريومي بزرگ و طبيعي با تعداد زياد ماهي قرمز شده بود. اين طرح كه عنوانش «كانال بهار» بود، دستپخت مهدي شبيري، كارشناس ارشد تصويرسازي است. او درخصوص ايده اين كار مي گويد: تلويزيون يكي از همراهان هميشگي ايراني ها در ايام نوروز بود كه آن را با جزو جدايي ناپذير سفره هفت سين ايراني ها يعني ماهي قرمز تلفيق كردم و نتيجه شد يك نماد پنج متري از تلويزيوني قديمي كه صفحه آن با بزرگ ترين آكواريوم شهري پُر شده بود. اين المان ها باعث بازآفريني خاطرات مردم شد و همين استقبال آنها از نمادهاي نوروزي نشان دهنده اين است كه در فضاي يكنواخت زندگي شهري مي توان يك «اتفاق» ثبت كرد.
    شبيري براي اجراي اين كار هزار و 600 قطعه ماهي قرمز را مورد استفاده قرار داده كه بازار داغ ماهي شب عيد، در تامين اين حجم، كمكش كرده بود: «همه دردسرهاي كار به اين استقبال قابل توجه مردم مي ارزيد و اين برايم بسيار ارزشمند بود. يكي از ويژگي هاي كار زنده بودن بخشي از المان بود كه اين ارتباط دوسويه با مخاطب را تسهيل كرد.»
     او كه سال گذشته هم طرحش با عنوان «كلاف هاي رنگي» يكي از ميدان هاي مشهد را قُرق كرده بود، از اينكه اثر هنري اش نه در منظر ديد گروهي از هم صنفانش كه در معرض قضاوت مردم قرار گرفته، خوشحال است و همين را انگيزه ارايه كارهاي خلاقانه تر براي سال هاي آينده مي داند.
    
    نگرانم بعد چه مي شود؟
    اما شايد خيلي ها ندانند كه سه «مترسك مهربان» كه در ورودي بلوار شهيد صارمي، تقاطع هنرستان و حاشيه پل فجر، نگاه رهگذران را به سمت خود مي كشاند، هنر دست مربي يك مركز فني و حرفه اي و البته تيم 13 نفره كارآموزانش است. مژده ادهمي ليسانس نقاشي است. او 9 ماكت براي فراخوان فستيوال استقبال از بهار به دبيرخانه جشنواره ارسال كرده بود كه نهايتا يكي از آنها مورد تاييد قرار گرفته و در سه نقطه شهر مشهد جانمايي شد. او مي گويد كه مخاطب كارش را همه اقشار، از همه سنين تعريف كرده است: «البته بيشتر نگاهم اين بود كه اين اثر براي كودكان جذاب باشد چرا كه كاري كه مورد پسند اين گروه قرار گيرد، از ميان قشر بزرگسال هم طرفدار پيدا مي كند.»
     ادهمي قابل فهم بودن طرح و دور بودن آن از پيچيدگي هاي هنري آثاري را كه به نمايش گذاشته بود از بدو كار مد نظر داشته و جلب نگاه مخاطب را آزموني مشكل توصيف مي كند.
    وي مي افزايد: چشم مردم از ديدن اين همه آجر و سيمان و اين رنگ خاكستري غالب شهر خسته شده است. هنرمندان هم شهروندان همين شهرند و با آوردن نقش ها و رنگ ها به زندگي همسايگان شان مي توانند دستي بر چهره شهر بكشند.
    ادهمي كه قدردان كمك همسر و 13كارآموزش است، دشواري كار را اين طور توضيح مي دهد: راستش را بخواهيد ساخت يك ماكت نيم متري يك حرف است و 9برابر كردن ابعاد همان ماكت هم حرف ديگر.
    محاسبات كار حسابي وقت مان را گرفت و توليد سه المان در مدت سه هفته و نصب شان در سه نقطه شهر كار نفسگيري بود.
    دغدغه ديگر اين هنرمند، سرنوشت اين المان هاست كه قرار بوده يك ماه چهره شهر را متحول كنند اما مسوولان از روزهاي بعد آن چيزي نگفته اند: «فكر مي كنم اين سه المان «مترسك مهربان» قابليت ماندگار و نمايش در دوره اي بلندمدت تر را دارند.»
    
    دلهره داشتيم
     نهنگ هايي كه جست و خيز كنان خاك حاشيه ميدان فجر را مي شكافند تا خودشان را به مقصدي جديد برسانند، سوژه عكس يادگاري بسياري از مسافران نوروزي بود.
    اين ايده «حسن ملانوروزي» از تقويم مغولي كه امسال را سال «نهنگ» نام داده است، بيرون كشيده شده بود.
    او در توضيح كارش مي گويد: اين المان با متريال فايبرگلاس ساخته شده است و با توجه به تجربه سال هاي گذشته ام تلاش كردم تا مقاوم سازي كافي براي اين كار انجام شود تا ماندگاري بيشتري در رويارويي با استقبال مردم و ژست هاي عكاسي آنان داشته باشد.
    اين هنرمند نيشابوري اگرچه عيد امسال، مشهد نبوده تا استقبال مردم را به چشم ببيند اما از تماس ها و انعكاس هاي خبري عمق توجه مردم را دريافته است.
    او توضيح مي دهد: خوشبختانه مردم احترام به اين دست توليدات هنري را كه براي آنها توليد مي شود، آموخته اند و از جهات زيادي تخريب ها كاهش يافته است. ملانوروزي مي گويد كه امسال يك اثر المان نوروزي ديگر هم توليد كرده است و آن «تولدي ديگر» در حاشيه ميدان جانباز بوده كه پروانه اي ا ست كه با يكسري فلزات دورريختني از بازيافت مواد و قطعات موتوسيكلت توليد شده است. اين سازه 150 كيلوگرمي سه متر ارتفاع دارد و ساخت آن يك ماهي وقت اين هنرمند را گرفته است. او از دلهره هنرمند براي توليد چنين آثاري كه اين طور مستقيم در معرض قضاوت مردم قرار دارد، مي گويد و مي افزايد: چنين تجربه اي صرف نظر از روند اجراي آن مي تواند به ارتقاي سواد بصري مخاطبان هم كمك كند.
    رويكرد تازه به مجسمه در فضاي شهري / هنرمندان؛ بهار امسال، مشهد و ميهمانان نوروزي اش را با انبوه آثار هنري حجمي غافلگير كردند
    


 روزنامه شرق ، شماره 1502 به تاريخ 24/1/91، صفحه 11 (جامعه)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 396 بار
    



آثار ديگري از "فاطمه آستاني"

  آبياري سبزي با فاضلاب به جاي آب / طغيان تعفن انگيز رود اساطير
فاطمه آستاني، شرق 23/3/90
مشاهده متن    
  داستان دنباله دار باغ خوني / پرونده يكي از ميراث قجرها هنوز هم ماجراساز است
فاطمه آستاني- اميرصفرزاده، شرق 27/10/89
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

تبليغات

ترجمه

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
وطن امروز
 پيشخوان
فصلنامه جنگل ايران
متن مطالب شماره 1 (پياپي 601)، بهار 1393را در magiran بخوانيد.

- بررسي ميزان مسلح سازي ريشه توسكا به منظور كاربرد در زيست مهندسي
- ارزيابي روند بازيابي خاك و استقرار تجديد حيات طبيعي در مسير چوبكشي پس از گذشت 20 سال از اجراي چوبكشي زميني
و ...
 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1393-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.
 

 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655

فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!

توصيه می کنيم هنگام استفاده از اين سايت یه ويژه در هنگام جستجو از مرورگر IE استفاده کنيد.
 

تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است