|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه اعتماد91/2/14: راوي هزاران نغمه و كلمه بي نام و نشان
magiran.com  > روزنامه اعتماد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4304
سه شنبه 23 بهمن 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3291
magiran.com > روزنامه اعتماد > شماره 2385 14/2/91 > صفحه 10 (موسيقي) > متن
 
      


راوي هزاران نغمه و كلمه بي نام و نشان
درباره آي محمد يوسفي تنها نوازنده دوتار ابريشمي

نويسنده: سعيد طهراني زاده


    آي محمد يوسفي در سال 1310 در شهر درگز خراسان به دنيا آمده است. سال هاي زيادي (1358-1295) شاگرد بخشي اولياقلي يگانه بوده.
    
    آي محمد نوازنده مكتب درگز است. در دوتارنوازي خراسان ما چند مكتب داريم كه يكي از آنها مكتب درگز است. ايشان قديمي ترين نوازنده و اصيل ترين نوازنده بخشي هستند كه اين مكتب را زنده نگه داشتند. پيرو جريان موسيقي آن منطقه كه شفاهي است، آي محمد مرجع زنده موسيقي درگز است. مثل موسيقي رديف يا ديگر موسيقي ها نيست كه مكتوب شده باشد يا منابع قابل رجوعي درباره آن وجود داشته باشد. حتي منابع ادبي در آنجا شفاهي است. مثلايك رپرتوار مكتوب و واضح از اشعار هم در آن منطقه وجود ندارد. اين نواها و اشعار سينه به سينه حفظ شده.
    
    آي محمد يوسفي كه استاد بنده است، حافظه بسيار خوبي دارد و آنقدر شعر حفظ است كه مي تواند ساعت هاي متمادي براي شما شعر بخواند. همه چيز را در حافظه دارد. اين اشعار و ملودي ها سينه به سينه به او رسيده و او هم آنها را از حفظ دارد. اشعار و آهنگ هايي كه ايشان مي نوازند و مي خوانند همه را حفظ هستند و چيز مكتوبي وجود ندارد. به همين خاطر آي محمد مرجع زنده اين مكتب در خراسان است. اگر ايشان نباشد، يكسري اشعار و آهنگ ها وجود نخواهد داشت. تعدادي از آثاري كه آي محمد اجرا مي كند ضبط شده اند. بخشي را من خودم ضبط كردم و يكي دوبار در جشنوار ه ها روي سن رفته كه آنها هم ضبط شده. مقداري را هم پسرانش ضبط كردند. اما همين چندي پيش كه تهران بود و من به ملاقات ايشان رفتم چيزي از ايشان شنيدم كه تا به حال نديده بودم آن را اجرا كند. در حالي كه من 20 سال است با ايشان آشنا هستم و رفت و آمد داريم.
    
    در واقع مجموعه عظيمي از رپرتوارهاي موسيقي و شعر مكتب درگز در سينه ايشان گردآوري شده كه به صورت زنده و شفاهي است. چه بسا آثار بسياري هم باشد كه ايشان هنوز به شاگردانش آموزش نداده است. چون سيستم آموزشي آنها هم به شكل امروزي نظاممند نيست و همينطور در لحظه بر اساس نيازي كه در شاگرد مي بيند ملودي يا نوايي را اجرا مي كند و آموزش مي دهد.
    
    فكر كنيد امكان دارد شما سال ها شاگرد چنين استادي باشيد و اصلابه مرتبه يي نرسيد كه چيزهاي خاصي را آموزش ببينيد. جايگاه ايشان از اين منظر بسيار مهم است. از آي محمد يوسفي تاكنون هيچ اثري منتشر نشده است.
    
    آي محمد يوسفي دوتار ابريشم مي نوازد. در زمان قديم در خراسان يا حتي ديگر جاهاي ايران تارها يا ابريشم بودند يا روده و تارهاي سيمي قدمتي 50، 60 ساله دارند. تا پيش از آن همه تارها ابريشم بودند. يعني ابريشم را مي تاباندند و به صورت بم و زير آن را روي سازهايشان مي بستند. اين سنت 60 سال پيش از بين رفت. در جنوب خراسان، شمال خراسان در مكتب قوچان، مكتب شيروان و... از بين رفت. اما در مكتب درگز اين سنت باقي ماند. در واقع چون درگز از مراكز صنعتي فاصله داشت، اين سنت تا حدودي به قوت خود باقي ماند. و البته دليل ديگري كه باعث شد دوتار ابريشم در اين منطقه باقي ماند، نوازنده هاي اين منطقه بودند كه به نواختن دوتار به شكل كهن آن اصرار داشتند.
    
    در دوتار ابريشمي شما با صداي كاملابمي مواجه هستيد. اختلاف رنگي و صوتي دوتار ابريشمي و دوتار سيمي بسيار زياد است. هم اوليا قلي با دو تار ابريشمي نوازندگي مي كرد و هم آي محمد اصرار دارد كه با اين نوع دو تار نوازندگي كند. در هنرمندان هم رده ايشان كسي ديگري دو تار ابريشمي نمي نوازد. درست است آي محمد بر نواختن دوتار ابريشم اصرار دارد ولي سبك نوازندگي ايشان با سبك اولياقلي كه استاد ايشان بوده، متفاوت است. شما اگر صداي ساز اوليا قلي را در مجموعه يي كه خانم مجد گردآوري كرده بشنويد متوجه تفاوت سبكي آي محمد و اولياقلي در نوازندگي و خوانندگي مي شويد.
    
    در قوچان هم ديگر كسي را نداريم كه ابريشم بنوازد. حتي حاج حسين يگانه هم كه من در محضرشان بودم، دوتار ابريشم نمي نواخت. به جز آي محمد در درگز، نواختن با تار ابريشمي كاملامنسوخ شده و آي محمد در حال حاضر تنها پرچم دار اين نوع نوازندگي است. حتي براتعلي يگانه، فرزند استاد اولياقلي هم دوتار سيمي مي نوازد.
    
    آي محمد يوسفي هنوز هم از طريق كشاورزي ارتزاق مي كند. من عيد كه به ديدن ايشان رفته بود، ديدم همچنان مشغول به كشاورزي است و آگاهانه تمايلي به كسب درآمد از طريق موسيقي ندارد. اي محمد مي گويد اين موسيقي عشق من است. شايد اين دليلي ديگري است كه اثري از او منتشر نشده. او خيلي بي ريا و بي تكلف هرجا كه احساس خوبي داشته باشد، شروع به نوازندگي مي كند.
    
     نوازنده، مدرس و پژوهشگر موسيقي خراسان راوي هزاران نغمه و كلمه بي نام و نشان / درباره آي محمد يوسفي تنها نوازنده دوتار ابريشمي
    


 روزنامه اعتماد، شماره 2385 به تاريخ 14/2/91، صفحه 10 (موسيقي)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 381 بار
    



آثار ديگري از "سعيد طهراني زاده"

  خورشيد در پس پرده
سعيد طهراني زاده، اعتماد ملي 5/11/85
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
صنعت حفاظت
متن مطالب شماره 52، بهمن 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است