|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه ايران91/3/2: نسخه مصرف عرقيات را بشناسيد
magiran.com  > روزنامه ايران >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 7001
دو شنبه 29 بهمن 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2825
magiran.com > روزنامه ايران > شماره 5084 2/3/91 > صفحه 14 (پنجره) > متن
 
      


نسخه مصرف عرقيات را بشناسيد
دكتر مجتبي حيدري متخصص طب سنتي از چگونگي توليد و مصرف داروهاي گياهي مي گويد


خاطرات زمان هايي كه مادربزرگ با ليواني دردست به سوي مان مي آمد. ليواني حاوي يك نوشيدني خوش عطر كه نويد رسيدن به مرز سلامت را مي داد. نوشيدني هايي با اسامي گوناگون كه گنجينه اي بودند، گنجي بزرگ براي داشتن سلامت روح و جسم از ذهن مي گذرد. گذشتگان نامشان را «عرقيات» گذاشته اند. عرقيات گياهي با هزاران رنگ درماني كه هر كدام قواعد و مقررات دقيقي دارند، قواعدي كه اگر از مرز قانون هايشان تخطي كنيم دلپذير نبوده و حتي خطرناك نيز خواهند بود. دكتر مجتبي حيدري، داراي دكتراي تخصصي طب سنتي و پزشك از قواعد و مقررات استفاده از عرقيات اينگونه مي گويد.
    
    خواص نوشته شده روي شيشه هاي عرقيات تا چه حد صحيح است؟
    اكثر مواردي كه در مورد خواص عرقيجات و ساير داروهاي گياهي در مكان هاي عرضه و روي بسته بندي آنها نوشته مي شود درست است اما ذكر يك نكته ضروري است، فرض كنيد فردي كه دچار ذات الريه است بگويد ريه من عفونت كرده و روي بطري الكل نوشته شده ضدعفوني كننده، پس براي درمان ذات الريه، بطري الكل را سر بكشد! درست است كه الكل ضدعفوني كننده است و درست است كه بيماري اين فرد عفوني است اما احتمالاً اين درمان باعث مرگ بيمار مي شود.
     مصرف خودسرانه داروهاي گياهي براي درمان براساس بروشور يا نوشته هاي تبليغاتي آن بدون مشورت پزشك متخصص طب سنتي به اندازه مورد بالامي تواند مضحك و خطرناك باشد.
    
    ميزان خلوص عرق هر گياه در تاثير بر بدن چقدر است؟
    معمولاً محصولات موجود در بازار داراي خلوص 10 تا 50 درصد است. خلوص عرقيجات هرچه بيشتر باشد، در حجم مساوي ماده موثره بيشتري خواهد داشت. مثل اينكه 5 سي سي شربت آموكسي سيلين 250 ميلي گرم دو برابر 5 سي سي از شربت 125 ميلي گرم ماده دارويي دارد البته اين به آن معني نيست كه هر چه عرق خالص تر و بيشتر استفاده شود بهتر است. همان طور كه پزشك براي فردي شربت 125 ميلي گرم و برخي 250 ميلي گرم تجويز مي كند، ميزان مصرف عرقيجات براي درمان بيماري ها نيز بايد براساس توصيه پزشك متخصص تنظيم شود.
    
    خلوص عرقيات را چطور مي شود تشخيص داد؟
    ميزان خلوص عرقيجات را از راه هاي مختلف مي توان بررسي كرد. دقيق ترين راه استفاده از دستگاه هايي است كه در قسمت هاي كنترل كيفيت صنايع غذايي و داروسازي استفاده مي شود. با استفاده از اين دستگاه ها بعضي از توليدكنندگان صنعتي عرقيجات درصد خلوص محصولات خود را روي آن درج مي كنند.
     اما در دسترس ترين راه تعيين خلوص عرقيجات استفاده از ميزان رايحه و طعم آن است، كه از قديم مرسوم بوده است.
    
    تميزي گياهان قبل از عرق گيري اهميت دارد يا خير؟
    شست و شوي گياهان و جدا كردن مواد زائد قبل از تهيه فرم هاي غذايي و دارويي از گياهان در كتاب هاي سنتي مورد تاكيد قرار گرفته است. امروزه با مصرف سموم و كودهاي شيميايي و... توجه به اين مسئله بسيار مهم تر است البته اين مسئله هم ظرافت هاي خاص خود را دارد، در مورد تهيه بعضي از داروهاي گياهي (مثل كاسني) فوائد مربوط به فرم شسته شده و شسته نشده گياه متفاوت است.
     چه ميزان عرقيات در روز مي توان مصرف كرد؟ در مواردي كه عرقيات را با هم مخلوط كرده مصرف مي كنند خواص گياهان روي هم تاثير گذار نيست و يا اثر هم را خنثي نمي كند؟
     ميزان مصرف عرقيجات بر اساس نوع عرق، فرد مصرف كننده، فصل مصرف و ميزان خلوص عرق متفاوت است. مصرف تركيبي عرقيجات نيز در بعضي موارد مفيد و در بعضي موارد مضر است. عرقيجات از منظر طب سنتي «دواي مطلق» هستند. پس بايد ميزان و نحوه مصرف آن با مشورت متخصصان باشد. به عنوان مثال از نظر طب سنتي مصرف عرق كاسني و شاتره به صورت تركيبي براي افراد با مزاج معتدل كبدي مبتلابه بيماري «سده كبدي» مناسب است، در صورتي كه مصرف عرق كاسني و نعنا براي اين مورد نامناسب است.
    
    طريقه نگهداري درست عرقيجات در خانه چگونه است تا خواص آنها براي طولاني مدت حفظ شود؟
     معمولاً لازم نيست عرقيجات در يخچال نگهداري شوند. مهم ترين نكته در مورد نگهداري از عرقيجات ظرفي است كه در آن نگهداري مي شوند. نوع ظرف مي تواند ماندگاري عرق را براي ماه ها تضمين كند يا اين كه باعث فساد آن شود. ظرف نگهدارنده مناسب براي هر عرق در متون سنتي ذكر شده است اما اجمالاً ظروف شيشه اي و چيني مناسب ترين و ظروف فلزي و پلاستيكي معمولاً نامناسب ترين ظروف هستند. نكات مهم ديگر در مورد نگهداري عرقيجات، دور از نور مستقيم آفتاب بودن، دماي معتدل و بسته بودن كامل در ظرف آنهاست.
    
     عرقيجات جزو مواد غذايي هستند يا دارويي؟
    در قدم اول ما بايد تعريف «غذا» و «دوا» را مشخص كنيم، كليت تعريف غذا و دوا از نظر طب سنتي و علم كلاسيك شبيه به هم است. «غذا» آن چيزي است كه به بدن ماده اضافه مي كند و باعث رشد آن مي شود، ولي «دوا» چيزي است كه عملكرد بدن را تغيير مي دهد. طب سنتي نگاهي بسيار دقيق به اين بحث داشته است. از نظر طب سنتي مواد مصرفي ما از نظر غذا يا دوا بودن در يك طيف قرار مي گيرند. يك سر اين طيف «غذا هاي مطلق» (مثل نان گندم، گوشت گوسفند) و سر ديگر آن «دواهاي مطلق» (مثل دارچين، بابونه، گل گاوزبان و اتفاقاً عرقيجات) قرار دارند. دو دسته ديگر در وسط اين طيف موادي هستند كه هم خاصيت غذايي دارند و هم دوايي و بر اساس اين كه كدام خاصيت در آن بيشتر نمود داشته باشد، اين مواد را «غذاي دوايي» (بيشتر غذائيت مثل گوشت گاو و لبنيات) و «دواي غذايي» (بيشتر دوائيت مثل اكثر سبزيجات) مي نامند.
     دوم اين كه از اين منظر بسياري از مواد مصرفي روزمره ما كه آنها را به عنوان موادغذايي مي شناسيم در واقع «دوا» هستند يا حداقل داراي مقداري خاصيت دوايي هستند. مثلاً تمام عرقيجات، چاي، ادويه جات و... از منظر طب سنتي دواي مطلق هستند، البته دوا بودن اين مواد به اين معنا نيست كه فقط بيماران بايد از اين مواد استفاده كنند بلكه به اين معناست كه هر فرد براساس آگاهي به مزاج بدن خود و بر اساس مشاوره متخصصان اين زمينه بايد الگوي استفاده از اين مواد را در رژيم غذايي خود تنظيم كند، يعني هركسي مي تواند بدون داشتن دانشي در زمينه طب سنتي به ميزان دلخواه از نان گندم كه غذاي مطلق است استفاده كند ولي براي استفاده از ادويه جات، عرقيجات و سبزيجات، به داشتن اطلاعات در زمينه طب سنتي نيازمند است تا بداند از كدام موارد و به چه ميزان استفاده كند تا باعث بيماري وي نشود و بالعكس سلامتي او را ارتقا دهد.
    
     اين كه عرقيات خواص دارويي دارند ولي شاهد قرارگرفتن آنها در فروشگاه و مغازه ها هستيم روش درستي است يا بايد نظارتي روي خريد و مصرف عرقيات وجود داشته باشد؟
     اين مسئله كه عرقيجات و ساير گياهان دارويي از نظر قوانين توليد، فروش و مصرف بايد تحت قوانين دارويي باشند يا غذايي، مسئله بسيار مهم و دقيقي است. اين بحث يك مسئله بين المللي است و تنها به كشور ما مربوط نمي شود. ما بايد بين گياهان دارويي و داروهاي گياهي تفاوت قائل شويم. در اكثر كشورهاي توسعه يافته دنيا توليد، عرضه و مصرف گياهان مذكور تحت قوانين غذايي برقرار است، ولي اگر كسي بخواهد فرم دارويي خاصي از اين مواد را با مورد مصرف بيماري خاص عرضه كند بايد فعاليت هاي خود را تحت قوانين دارويي انجام دهد. مثلاً عرضه و مصرف نعنا و گل گاوزبان تحت قوانين غذايي مجاز است (حتي اگر مصرف كننده بخواهد جوشانده اي براي درمان بيماري خود از آن درست كند) ولي عرضه عصاره نعنا براي درمان سوءهاضمه و عصاره گل گاوزبان براي درمان افسردگي تحت قوانين دارويي بايد انجام شود. در واقع با اينكه مي دانند اين مواد اثرات دارويي دارند، عرضه غذايي آن را محدود نمي كنند. مثلاً همه مي دانند مصرف سير با قرص والفارين جز موارد تداخلات دارويي است ولي اين به اين معني نيست كه ما مي بايست عرضه سير را تحت قوانين دارويي در آوريم.
     در نتيجه با اين كه بسياري از موارد مصرفي روزمره ما (از جمله عرقيجات، ادويه جات و بسياري از گياهان دارويي شايع چون بابونه و گل گاوزبان) اثرات دارويي دارند، لازم نيست و حتي صحيح نيست كه عرضه و مصرف آنها تحت قوانين دارويي باشد. بلكه مي بايست با فرهنگ سازي اين مطلب را به جامعه انتقال داد كه موادي چون عرقيجات و ادويه جات و گياهان دارويي، حكم دارو را داشته و استفاده از آنها بايد با مشورت پزشكان متخصص در اين زمينه باشد. در واقع راه حل اين مسئله بيشتر فرهنگ سازي است نه قانونگذاري.
     آيا مردم مي توانند بدون مشورت پزشك متخصص طب سنتي از عرقيجات استفاده كنند؟
    در زمينه مشاركت مردم در سلامت جامعه، طب سنتي دو عرصه متفاوت را تعريف مي كند. يكي عرصه پيشگيري يا به زبان طب سنتي «حفظ الصحة». دوم عرصه درمان يا به زبان طب سنتي «علاج». به عقيده حكماي طب سنتي، استفاده از داروهايي چون عرقيجات و ادويه جات در عرصه حفظ الصحة كه عرصه عامه مردم است، توسط افراد غير طبيب آموزش ديده در زمينه اصول طب سنتي بلامانع است، اما هر گونه استفاده درماني از اين مواد بايد زير نظر پزشكان متخصص طب سنتي باشد.
     عرقيجات از نظر طب سنتي دوا هستند همان طور كه استامينوفن و آنتي بيوتيك دارو هستند و براي بعضي افراد مفيد و براي بعضي ديگر مضر هستند. داروهاي گياهي و عرقيجات نيز اينچنين هستند. از آنجايي كه اين موارد دارو هستند افراط در مصرف آنها مي تواند عوارضي را به همراه داشته باشد. تمام اين عوارض در متون سنتي ذكر شده اند. مثلاً بر اساس كتاب مخزن الادويه و قرابادين قادري گلاب جز داروهاي مفرح (با اهمال معادل كلمه ضد افسردگي) و مسكن صداع (سردرد) مي باشد ولي افراط در مصرف گلاب باعث عطش، اسهال، سفيدي مو و ضعف مي شود.
     البته ذكر اين نكته ضروري است كه ميزان مصرف مقادير كم اين عرقيجات به صورت شربت هاي تابستانه عموماً هيچ مشكلي ايجاد نمي كند، اما بهتر است هر فرد با مشاوره طب سنتي نوع مناسب عرقيجات مصرفي خود را بر اساس مزاج و ساير شرايط بدني و روحي خود تعيين كند.
    نسخه مصرف عرقيات را بشناسيد / دكتر مجتبي حيدري متخصص طب سنتي از چگونگي توليد و مصرف داروهاي گياهي مي گويد
    


 روزنامه ايران، شماره 5084 به تاريخ 2/3/91، صفحه 14 (پنجره)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 15212 بار
    

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله آموزه هاي قرآني
متن مطالب شماره 28 (پياپي 53)، پاييز و زمستان 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است