|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه اعتماد91/3/16: نمايشي براي بيرون و اندرون
magiran.com  > روزنامه اعتماد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4303
پنج شنبه 18 بهمن 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3291
magiran.com > روزنامه اعتماد > شماره 2411 16/3/91 > صفحه 11 (موسيقي) > متن
 
      


اساتيد گمنام 
نمايشي براي بيرون و اندرون
درباره دو نوازنده بزرگ دوتار


بخشي ها نوازندگان دوتار، آوازخوان و داستان سرا بودند. شهرهاي قوچان، شيروان و بجنورد مراكز عمده بخشي هاي شمال خراسان بوده است (شهرهاي اصلي و مراكز قدرت در شمال خراسان قديم) روايات عاميانه در تعريف عنوان بخشي بر اين باور است كه بخشي كسي است كه خداوند به او بخششي يا موهبتي عطا فرموده و او را فردي استثنايي كرده است. طبق همين روايات، بخشي بايد بتواند بخواند، بنوازد، شعر بگويد، داستان بسرايد و ساز خويش را نيز بسازد. به اين ترتيب، هر نوازنده دوتاري بخشي نيست و جداي از تسلط بر ساز، شخص بايد از نظر دانش و شرايط دروني به مرحله يي برسد كه عنوان بخشي را زيبنده خود گرداند. البته در اين زمينه استثنا نيز بوده است. مثلااستاد رحيم خان بخشي گرچه داراي صدايي نارسا بوده، اما به خاطر تسلط زياد در ساز و نيز دانش او، باز از طرف مردم به عنوان بخشي معروف بوده است. رحيم خان بخشي در نقل داستان ها به جاي آواز از بيان محاوره يي استفاده مي كرده است. انتخاب آهنگ و شعر از طرف بخشي، بستگي به تشخيص او از موقعيت مجلس دارد. بخشي ها معمولادر عروسي ها و به طور كلي مجالس شاد مي نواختند و در مراسم سوگواري رسم بر اجراي موسيقي توسط بخشي ها نبوده است. در قديم هر خان، بخشي خاص خود را داشت. يكي از هنرهاي بخشي ها داستان سرايي است، همراه با موسيقي دوتار، آواز، دكلمه آواز و بيان محاوره يي و نقلي. بخشي مي توانسته آهنگ هاي رقص را تا جايي كه سازش اجازه مي داده، بنوازد، منتهي در اندروني و در جمعي محترمانه، خانوادگي و بسيار خودماني.
    
    استاد حاج قربان سليماني (قربان بخشي)
    در سال 1369 صدا و سيماي خراسان اقدام به معرفي نوازنده يي گمنام كرد. اين هنرمند حاج قربان سليماني بود. طولي نكشيد كه از طرف مسوولان مركز موسيقي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي به تهران دعوت شد و چند اجرا در تئاترشهر و تالار وحدت و در هزاره فردوسي نام او را بر سر زبان ها انداخت. در سال 1370 در جشنواره بين المللي موسيقي فجر به اجراي برنامه پرداخت و موفق به دريافت لوح زرين و ديپلم افتخار شد. سپس به عنوان كارشناس موسيقي مقامي در جشنواره هاي بين المللي موسيقي فجر در كنار داوران نشست. استاد حاج قربان سليماني در سال 1370 در جشنواره اونييون فرانسه به اجراي برنامه پرداخت كه مورد استقبال عموم حاضران قرار گرفت و به عنوان يك استاد جهاني دوتار مطرح شد. روزنامه پر تيراژ ليبراسيون نوشت: در تئاترشهر شاتله پاريس برنامه معرفي موسيقي ايران، ازبكستان، تاجيكستان و پاكستان فرانسويان را دور هم جمع كرد تا به صداهايي كه گويي از اعماق زمين مي آيند گوش كنند و در اين ميان برنامه استادان دوتار از ايران چون نگيني مي درخشيد. حاج قربان سليماني به همراه پسرش عليرضا به صحنه مي آيند و چون انگشتان شان كه تارهاي دوتار را مي لرزاند، دل ها مي لرزيد. اين روزنامه مي افزايد: حاج قربان سليماني يك هنرمند جهاني است و متعلق به همه جهان است. در بروشور برنامه از حاج قربان سليماني به عنوان يك گنجينه واقعي ملي نام برده مي شود. روز سوم آوريل ساعت 8 شب سالن بزرگ شهر پاريس مملو از جمعيت شده بود به طوري كه عده يي مجبور شدند براي ديدن برنامه ها بايستند و با اين حال باز هم مقابل در بزرگ تئاتر شهر انبوهي از مردم خواهان ديدن اين برنامه ها بودند. گروه هاي مختلف به اجراي برنامه پرداختند و حسن ختام برنامه به حاج قربان سليماني سپرده شده بود. زنگ دوتار وي بسياري از حاضران را غافلگير كرد و اجراي 20 دقيقه يي او نزديك به دو ساعت ادامه يافت. حاضران و مشتاقان موسيقي با دقت و سكوت برنامه وي را دنبال كردند و در پايان آنچنان تشويقي در سالن بر پا شد كه گويي كسي حاضر نيست برنامه به اتمام برسد. پوسترهاي بسيار بزرگ و در ابعاد مختلف از ايشان در نقاط مهم شهر پاريس با زيرنويس انگليسي به چشم مي خورد. استاد از جمله مسن ترين بخشي هاي شمال خراسان است كه با توجه به اينكه حدود 84 بهار از عمر وي گذشته هنوز هم در محافل هنري مختلف به اجراي برنامه مي پردازد. حاج قربان خلوت خود را با دوتار پر مي كند و مي گويد: وقتي ساز مي زنم احساس معنويت بيشتري پيدا مي كنم. ايشان معتقد هستند «دوتار» سازي است كه نواي آن از جان و دل برمي خيزد.
    
    استاد حاج حسين يگانه (كربلايي حسين)
    استاد حاج حسين يگانه، فرزند رمضان در سال 1297 شمسي در روستاي داغيان از توابع قوچان ديده به جهان گشود. تحصيلات ابتدايي خود را در مكتبخانه گذرانده، مدرك ششم نظام قديم را در همان روستا گرفت، استاد يگانه در كنار كار كشاورزي به آرايشگري و طبابت سنتي نيز اشتغال داشت، وي در ايام جواني قريه داغيان را ترك كرد و دوران جواني خود را به مدت هفت سال در روستاي تيتكانلو به سر برد، در آن روزگار استاد با دوتار آشنايي مختصري داشت و به سبك قديم دوتار مي نواخت، از قضا ميهمان ناآشنايي به خانه او مي آيد در حالي كه استاد يگانه مشغول نواختن بود، دوتار را از او گرفته كوك مي كند، و يك مقام مي نوازد، چنان كه حسين يگانه دوتار زدن خود را فراموش مي كند و اين ميهمان ناآشنا كه پيرمردي بود خود را «جوزاني» معرفي مي كند. محمدحسين يگانه در آن زمان اسم استاد جوزاني را زياد شنيده بود اما هيچ وقت خودش را نديده بود، همين ديدار باعث شد، يگانه به مدت سه ماه شاگرد استاد جوزاني شود و نواختن دوتار را ماهرانه و استادانه از او فراگيرد. استاد علاوه بر نواختن دوتار داراي صداي گرم و رسايي بود، به ويژه وقتي ايشان در كار نمايشگري از قبيل شبيه خواني، هيات هاي مذهبي و... همراهي مي كرد: همچنين با هنر نقالي آشنايي كامل داشت و شاهنامه فردوسي را به خوبي مي خواند. او داراي دو همسر و 11 فرزند است (هشت پسر و سه دختر)، او نواختن دوتار را به بچه هاي خود نيز آموخته است تا اين سنت در ميان خانواده از بين نرود. از فرزندان او استاد محمد يگانه، موسي الرضا و حميدرضا اين هنر را دنبال كرده اند.
    اساتيد گمنام: نمايشي براي بيرون و اندرون / درباره دو نوازنده بزرگ دوتار
    


 روزنامه اعتماد، شماره 2411 به تاريخ 16/3/91، صفحه 11 (موسيقي)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 114 بار
    

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه تعليم و تربيت
متن مطالب شماره 4 (پياپي 136)، زمستان 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است