|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه ايران91/3/16: هارپ يا چنگ؟ مسئله اين است
magiran.com  > روزنامه ايران >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 7000
يك شنبه 28 بهمن 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2825
magiran.com > روزنامه ايران > شماره 5094 16/3/91 > صفحه 19 (موسيقي) > متن
 
      


هارپ يا چنگ؟ مسئله اين است
گفت وگو با زوج موفق موسيقي كشور ـ بخش اول


هميشه اين پرسش وجود داشت كه چه تفاوتي ميان «چنگ» و «هارپ» وجود دارد؟ آيا هارپ همان چنگ است؟ آيا با هارپ مي توان موسيقي ايراني نواخت؟ و پرسش هاي بسيار در اين زمينه كه به دغدغه اي تبديل شده بود. از همين رو قرار ملاقات و گفت وگو با آذرنوش صدرسالك از نوازندگان هارپ از طريق همسرش مجيد انتظامي ترتيب داده شد. انتظامي خود از آهنگسازان برجسته كشورمان محسوب مي شود و زماني كه پاي صحبت هاي صدرسالك نشستيم حضور انتظامي به پيشبرد مباحث مطرح شده بسيار كمك كرد. اين زوج هنرمند با روي باز از ما استقبال كردند و مباحث مختلف را با درايت پاسخ دادند و دريچه تازه اي درباره ساز چنگ و ساز هارپ به روي ما گشودند. اين گفت و گو در حقيقت نشستي چهار نفره است ميان يك زوج هنرمند و دو علاقه مند به موسيقي. گفت و گوي حاضر مي تواند بسياري از پرسش هاي پيش روي علاقه مندان به موسيقي را درباره ساز چنگ و هارپ پاسخ بگويد.
     ٭ ٭ ٭
    اين روزها با پيشرفت تكنولوژي و با روي كار آمدن اينترنت و فضاهاي مجازي، منبع اطلاعاتي بسياري از ما را فضاهاي مجازي تشكيل مي دهند، ولي براي يافتن اطلاعاتي درباره شما هر چه سايت هاي مختلف موسيقي را سر زديم نتوانستيم از شما اطلاعات زياد و درخور توجهي پيدا كنيم. به همين دليل در ابتدا مي خواهيم اندكي از خودتان بگوييد و در اين باره كه چگونه وارد عرصه موسيقي شديد بيشتر برايمان بگوييد.
     صدر سالك: من در سال 1334 به دنيا آمدم و پدرم حسن صدر سالك از شاعران معروف دوران خود بود. دوره ابتدايي را در مدرسه ژاندارك سپري كردم و سپس در دوره دبيرستان وارد كنسرواتوار موسيقي شدم. نوازندگي پيانو را از 10 سالگي آغاز كرده بودم و از 12 سالگي نواختن هارپ را آغاز كردم. همزمان در دو رشته ديپلم گرفتم كه يكي به صورت شبانه و در دبيرستان طبري بود كه در رشته ادبي ديپلم گرفتم و همزمان نيز در هنرستان موسيقي ديپلم گرفتم. همان موقع با ديپلم ادبي در كنكور شركت كردم و در رشته حقوق اسلامي دانشگاه تهران پذيرفته شدم، در دانشگاه شاگرد دكتر مفتح و دكتر مطهري بودم.
    
     از چه سالي نوازندگي در اركستر سمفونيك تهران را آغاز كرديد؟ وضعيت ورود به اركستر و نوازندگي در آن چگونه بود؟ آيا اكنون نيز با اركستر سمفونيك تهران همكاري مي كنيد؟
     گمان مي كنم از سال 1357 وارد اركستر سمفونيك تهران شدم و اكنون سي و پنج سال است كه در اين اركستر نوازندگي مي كنم. البته پنج سال است كه از اركستر سمفونيك تهران بازنشسته شدم اما هر گاه نياز به نوازنده هارپ و همكاري باشد مي روم و در اركستر مي نوازم. البته اين حضور و همكاري بستگي بسياري به رهبر اركستر و آهنگساز دارد.
    
     چگونه شد كه به سراغ نوازندگي هارپ رفتيد؟
    آن زمان كه وارد هنرستان شديم اين گونه بود كه روي سيستم بدني و فرم انگشتان هر هنرجو، هنرستان تصميم مي گرفت كه هر كسي چه سازي را بنوازد و در حقيقت تصميم گيرنده ما نبوديم و خود مسئولان هنرستان بودند كه تصميم مي گرفتند هنرجويان چه سازي را دنبال كنند. زماني كه من وارد هنرستان موسيقي شدم براساس فرم بدني من نوازندگي دو ساز به من پيشنهاد شد، يكي ويولن سل بود و ديگري هارپ. با ديدن هارپ شيفته اين ساز شدم و از همان زمان نواختنش را آغاز كردم.
    
     امروز بسياري از علاقه مندان به موسيقي و حتي برخي از اهالي موسيقي اين ساز را چنگ مي نامند، نام اين ساز به درستي چيست؟ برخي بر اين باورند كه اين سازي است ايراني و اصالتي ايراني دارد، به همين دليل آن را چنگ مي نامند. با توجه به اين كه شما با سابقه ترين نوازنده اين ساز محسوب مي شويد لطفاً كمي از تاريخچه اين ساز برايمان بگوييد.
     اين ساز به هيچ روي ايراني نيست. هارپ سازي است خارجي و زادگاهش يونان بوده و امروزه در بيشتر اركستر سمفونيك هاي دنيا مورد استفاده قرار مي گيرد و هيچ نسبتي با ايران و چنگ ندارد. چنگ در ايران سازي بسيار كوچك با چند سيم بوده كه در زمان ساسانيان و باربد و نكيسا كاربرد داشته است. مي گويند كه هارپ تكامل پيدا كرده چنگ است، در صورتي كه اين گونه نيست و همه سيستم هارپ با چنگ متفاوت است و اصلاً امروزه كسي تا كنون ساز چنگ را از نزديك نديده است تا بتواند در مورد چند و چون آن چيزي بگويد، از ساز چنگ تنها تصاويري در كتاب ها و نقاشي هاي گذشته به دست آمده و خود من هم چنگ را نديدم و نمي دانم چگونه سازي بوده است. اما به هر روي هارپ سازي است اروپايي.
     انتظامي: مي گويند ساز چنگ از ايران به اروپا و تركيه و يونان مي رود و آن جا بر روي اين ساز كار مي كنند و سازي بدون پدال را به وجود مي آورند كه البته بدون پدالش در ايران رايج است. به نظر من هارپ ريشه اي ايراني دارد در واقع چنگي است كه تكامل پيدا كرده اما آن چنگي كه در نقاشي ها و آثار گذشته ديده مي شود با اين سازي كه امروزه به نام هارپ و در اركسترها مورد استفاده قرار مي گيرد بسيار متفاوت است.
    
     چيزي كه در تصاوير تاريخي آورده شده شبيه آرم امگا بوده و حتي چنگ در سرايش هاي حافظ هم آمده است: رباب و چنگ به بانگ بلند مي گويند / كه گوش هوش به پيغام اهل راز كنيد.
     صدر سالك: به هر روي آن ساز، سازي بسيار كوچك بوده با چند سيم.
    انتظامي: در واقع ساز هارپ تكامل يافته چنگ است، مانند سرنا كه ايراني است و ريشه ايراني دارد اما اروپايي ها آن را بردند و رويش كار كردند و تبديلش كردند به ابوا. سازي كه اينك به نام ابوا در موسيقي دنيا مطرح است همان سرناي ماست با همان شكل و فرم و با دگرگوني هايي كه در سيستم آن به وجود آمده است. چنگ هم سرنوشتي اينگونه دارد و با رفتن اين ساز به اروپا دچار تغييرات و تكامل شد.
    صدر سالك: مي توانيم ريشه هارپ را به ايران و ساز چنگ نسبت بدهيم اما از ديد من هيچ گونه شباهتي بين چنگ و هارپ وجود ندارد.
    
     مانند كمانچه كه با رفتنش به اروپا تبديل شد به ويولون؟
    انتظامي: بله كمانچه هم يك ساز ايراني است كه بعد ها تبديل شد به ويولون.
    صدر سالك: يعني مي خواهيد بگوييد كه همه اين ساز ها از ايران رفته و تكامل پيدا كرده؟
    انتظامي: ايران 2500 سال فرهنگ دارد. ما كشوري بوديم كه به دليل وجود حكومت پادشاهي و وجود دربار شاهان و بودن مراسم پايكوبي در جشن هاي شاهانه، ساز و موسيقي در فرهنگ مان همواره رايج بوده است. سازهاي اين موسيقي كم كم با به وجود آمدن كشورهاي گوناگون و تجارت و رفت و آمد به سرزمين هاي ديگر رفت و مردمان اروپايي بر روي فرهنگ ما بسيار كار و تلاش كردند در حالي كه ما فرهنگ خود را دست نخورده باقي گذارديم. آنها سازهاي ما را تكامل بخشيدند در حالي كه سازهاي سنتي ما همچنان شكل بدوي دارند و با كمترين تاثير دمايي كوكشان تغيير مي كند.
    
     خانم صدر سالك! با توجه به اين كه هارپ، سازي اروپايي است و شكل تكامل يافته اش از اروپا وارد ايران شده، زماني كه نواختن هارپ را آغاز كرديد آيا اين ساز مدرس ايراني داشت؟ استادان شما چه كساني بودند؟
     آن هنگام ما در ايران هارپيست نداشتيم در نتيجه استادان ما همگي از خارج كشور مي آمدند. نخستين استادانم از امريكا و آلمان آمدند. به هر روي پنج، شش استاد مي آوردند تا هم تركيب نوازندگان اركستر سمفونيك تهران پر شود و هم شاگردان كنسرواتوار را آموزش دهند.
    
     معروف ترين كساني كه از آنها نواختن هارپ را آموختيد كدام استادان بودند؟
    معروفترين شان آرنولددوا پروفسوري اهل بلغارستان بود كه بعدها در نواختن هارپ بسيار معروف شد. در واقع او بهترين هارپيست بلغارستان بود كه بعد از رفتنش از ايران دخترش آموزش هارپ را بر عهده گرفت. زماني نوازندگان خارجي به ايران مي آمدند و همراه با نوازندگي در اركسترسمفونيك تهران، كنسرواتوار را نيز درس مي دادند. بازدهي حضور اين نوازندگان پس از انقلاب ديده شد كه با رفتن نوازندگان خارجي كنسرواتوار توانستند نوازندگي اركستر سمفونيك تهران را به عهده بگيرند.
    
     با توجه به سخن شما مبني بر اين كه پايه و اساس هارپ از ساز چنگ گرفته شده است، آيا به نظر شما مي توان اين ساز را چنگ نيز ناميد؟
    
     نامي كه ايراني ها براي اين ساز انتخاب كردند چنگ است ولي اروپا و كشورهاي ديگر همگي اين ساز را هارپ مي نامند.
    
     شما كدام نام را براي اين ساز مي پسنديد؟
    صدر سالك: من هارپ را مي پسندم، چون همه جاي دنيا اين ساز را هارپ مي نامند. اما در ايران به نوازندگان هارپ مي گويند چنگ نواز!
    انتظامي: اين نادرست است و بايد اين ساز را هارپ ناميد و نوازنده آن را نيز هارپيست بگويند. ظاهر هارپ نسبت به ديگر سازها متفاوت است، چه از نظر اندازه كه بزرگتر از سازهاي ديگر است و چه از نظر زيبايي كه بسيار زيباست. كمي درباره هارپ و ويژگي هايش برايمان بگوييد.
    صدر سالك: هارپ از نظر ساختماني و قدرت نوازندگي بسيار ساز كاملي است. از نظر وسعت صدايي درست مانند پيانو است. يعني تمام نت هايي را كه پيانو دارد در هارپ نيز مي توان نواخت.
    
     يعني از نظر آهنگسازي با هارپ نيز مي شود آهنگ ساخت؟ رنگ هايي كه سيم هاي هارپ دارد سليقه اي است؟
    صدر سالك: هارپ از نظر تكنيك بسيار گسترده است و سيم هاي رنگي نيز در نوازندگي تعيين كننده هستند، سيم قرمز نت دو است و سيم آبي نت فا را تعيين مي كند.
    
    
    هارپ يا چنگ؟ مسئله اين است / گفت وگو با زوج موفق موسيقي كشور ـ بخش اول
    


 روزنامه ايران، شماره 5094 به تاريخ 16/3/91، صفحه 19 (موسيقي)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 2116 بار
    

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
ماهنامه صنايع چوب و كاغذ
متن مطالب شماره 128، بهمن 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است