|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه ايران91/3/17: سازي كه فرشته ها مي نوازند
magiran.com  > روزنامه ايران >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 7003
چهار شنبه 1 اسفند 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2825
magiran.com > روزنامه ايران > شماره 5095 17/3/91 > صفحه 18 (موسيقي) > متن
 
      


سازي كه فرشته ها مي نوازند
گفت وگو با زوج موفق موسيقي كشور- بخش دوم و پاياني

نويسنده: ياسر شيخي يگانه، امير اميري

بخش اول گفت و گو با آذرنوش صدر سالك و مجيد انتظامي دوموسيقيدان كشور را روز گذشته در فرهنگي خوانديد. بخش دوم و پاياني اين گفت و گوي خواندني را در ادامه مي خوانيد.
     امروزه صداي برخي از سازها را عموم مردم نمي شناسند و اين سازها براي اكثر مردم ناشناخته باقي مانده است. سازهايي مانند تار و ويولن و پيانو و تنبك و دف ارتباط بيشتري با مردم برقرار مي كنند، چرا كه اين سازها در موسيقي ما بيشتر رايج هستند و بيشتر شنيده مي شوند، اما در رابطه با ساز هارپ كه سازي اروپايي با ريشه هاي ايراني محسوب مي شود، اين شناخت كمتر وجود دارد. حال اين ناشناخته ماندن به چه عواملي باز مي گردد؟ آيا مربوط به اندازه بزرگ اين ساز است؟ يا قيمت بالاي اين ساز موجب محدود شدنش مي شود؟ آيا اين پتانسيل در كشور ما وجود دارد كه ما اين ساز را به مردم معرفي كنيم يا بايد آلبوم ها و قطعاتي را كه با اين ساز نواخته مي شود پخش كرده و به فروش برسانيم و بعد معرفي كنيم؟ به هر روي بايد چه كرد تا اين ساز به علاقه مندان موسيقي شناخته شود؟
     صدر سالك: متاسفانه هم اكنون براي دانشگاه ها و دانشجويان از هارپ استفاده نمي كنند و واقعاً من دليل اين كار را نمي دانم! چرا كه خريد اين ساز براي دانشگاه ها كار بسيار دشواري محسوب نمي شود. قيمت اين ساز از 10 ميليون آغاز مي شود و تا 200 ميليون تومان ادامه دارد. اگر دانشگاه ها مي خواستند اين ساز را بخرند مي توانستند اين كار را انجام دهند چرا كه قيمتش با يك پيانوي خوب برابري مي كند. متاسفانه كار آموزش اين ساز در دانشگاه ها دنبال نشد. پس از بازنشستگي، خودم تصميم گرفتم كه كار آموزش هارپ را احيا كنم، چرا كه من تنها نوازنده اين ساز هستم و تقريباً پس از من جانشيني براي نوازندگي حرفه اي اين ساز وجود ندارد بنابراين تصميم گرفتم كه چند شاگرد تربيت كنم.
    
     به اوضاع كنوني شاگردانتان تا چه حد اميدوار هستيد؟ گمان مي كنيد شاگردانتان بتوانند نوازندگي هارپ را در ايران زنده نگه دارند؟
     صدر سالك: به هر روي از چند شاگرد يكي از آنها حرفه اي مي شود و نمي توان انتظار داشت كه همه آنها در نواختن هارپ حرفه اي شوند. البته تنها كافيست كه يك يا دو شاگرد خوب در بيايد تا بتوانيم اين ساز را در ايران زنده نگاه داريم البته هيچ ارگان و دانشگاهي هم در اين باره اقدامي نكرد.
    
     هارپ در ميان تركيب بندي سازهاي اركستر سمفونيك چه جايگاهي دارد؟
    صدر سالك: هارپ يكي از سازهاي اصلي و اساسي اركستر سمفونيك هاي دنياست و تقريباً در تركيب تمام اركسترها از اين ساز استفاده مي شود. متاسفانه گاهي به جاي آن كه از هارپ در تركيب سازبندي اركستر استفاده كنند، اين ساز را از تركيب اركستر حذف مي كنند. گاهي ساز ديگري را جايگزين مي كنند براي نمونه پيانو را جايگزين اين ساز مي كنند، در حالي كه در هيچ كجاي دنيا چنين چيزي متداول نيست اصولاً جايگزين كردن سازي به جاي ساز ديگر در دنياي موسيقي مفهومي ندارد.
    
     چيزي كه بسيار مهم است اين كه صداي اين ساز را كسي نمي شناسد آيا بيشتر يك ساز مكمل مانند كنترباس و يا ويولنسل، محسوب مي شود يا تكنوازي هم دارد؟ آيا اين پتانسيل وجود كه با هارپ يك تكنوازي با كلام يا بي كلام را اجرا كرد؟
     صدر سالك: همه اين كارها را مي توان با هارپ انجام داد.
    
    پس چرا تا كنون اين كار را انجام نداده ايد؟
    صدر سالك: همه اين كارها اسپانسر مي خواهد. كسي يا ارگاني بايد از من بخواهد كه اين كارها را انجام دهم من كه خود به خود نمي توانم كه اين كار را انجام دهم. تا امروز نيز كسي چنين چيزي نخواسته است. تنها قطعاتي كه من به صورت تكنوازي اجرا كردم در آثاري بود كه آقاي انتظامي آهنگسازي كرده بود. در واقع اين ساز را هيچ كس جدي نگرفته و اصلاً به اين ساز فكر نشده است. روي تمام سازهاي اركستر كار شده جز ساز هارپ و علت آن را هم نمي دانم!
    
     كسي مانند استاد حسين عليزاده پيش از نواختن تار، ساز ويولن را مي نواخت و بعدها به پيشنهاد هوشنگ ظريف نواختن تار را آغاز كرد. خود عليزاده مي گويد: نواختن ويولن براي من خيلي سخت است و تار برايم ساده تر است يعني با تار بسيار ساده تر برخورد كردم تا با ويولن. حالابه نظر شما انتخاب ساز و نوع ساز در موفقيت يك نوازنده تا چه حد مي تواند موثر باشد؟
     صدر سالك: اما از ديد من علاقه آقاي عليزاده بيشتر به ساز تار بوده و به اين ساز بيشتر گرايش پيدا كرده است. به نظر من ايشان ويولن را دوست نداشتند و تنها مي نواختند! و گرايش دروني شان به تار بيشتر بوده است. از ديد من هيچ كدام از ساز ها با يكديگر فرقي نمي كنند و تنها خوب نواختن هر سازي مهم بوده و حرفه اي زدن با آن ساز اهميت دارد. نمي توانيم بگوييم نواختن كدام ساز سخت است يا نواختن كدام ساز آسان!
     انتظامي: دراين ميان نكته اي باقي ماند و آن اين كه هر بدني فيگور و شكل خاصي دارد، يكي بدنش براي نواختن تار مناسب است و ديگري مناسب نواختن با ويولن بوده و نكته ديگر اين كه هميشه در هر رشته اي سوداگري وجود داشته است.
    
     ما هميشه گمان مي كرديم موسيقي تنها رشته اي است كه شما بايد حرفه اي باشيد تا بتوانيد كاري را ارائه دهيد.
     همين كمبود اين ساز و گران بودنش و داستان عرضه و تقاضا موجب مهجور ماندن هارپ شده است. خب هنگامي كه اين ساز عرضه نشده مسلم است كه از سوي علاقه مندان نيز تقاضايي وجود ندارد! چون مردم نمي شناسند و به سمتش نمي آيند.
     صدر سالك: طي اين سال ها تنها نوازنده هارپ در ايران من بوده ام و كسي توان نواختن اين ساز را به صورت حرفه اي نداشته است. اما متاسفانه برخي از آموزشگاه هاي موسيقي در فهرست آموزش هاي خود ساز «چنگ» را نيز قرار داده اند. من متوجه شده ام كه اين آموزشگاه ها ساز را از خارج تهيه كرده اند و يكي دو ماه نيز آموزش هاي ابتدايي را ديده اند، در صورتي كه آموختن اين ساز يكي دو ماهه امكان ندارد. من چهل و پنج سال است كه اين ساز را مي نوازم و هنوز هم معتقدم چيزهاي بسياري وجود دارد كه من بايد بياموزم، هنوز تمرين هاي روزانه ام را دنبال مي كنم.
     آيا با دوماه آموزش مي توان نواختن سازي را آموخت و در عين حال به ديگران نيز درس داد؟! هنگامي كه تكنيك هاي يك ساز را ندانيد چگونه مي خواهيد آن را آموزش دهيد؟ (متاسفانه چند آموزشگاه تنها بخا خريد اين ساز سر مردم را كلاه مي گذارند و كسي هم كه براي آموزش اين ساز مي رود از آن آگاهي ندارد! متاسفانه وزارت ارشاد كنترل درستي روي آموزشگاه هاي موسيقي ندارد، هنگامي كه در آموزشگاهي آموزگاري در حال تدريس است بايد حرفه اي باشد تا بتواند شاگردي را تربيت كند.)
    
     حالابا توجه به توضيحي كه آقاي انتظامي درباره تاثير فرم بدني نوازنده در انتخاب ساز و چگونگي نواختن آن دادند، براي ساز هارپ چه فرم بدني مناسب تر است؟ يعني يك نوازنده هارپ بايد چه فيزيك بدني و ويژگي خاصي داشته باشد؟
     صدر سالك: معمولاً بايد قد بلند داشته باشد و دست هاي كشيده و پهن. براي نواختن هارپ هر چه جثه نوازنده بزرگ تر و دست هاي پهن تري داشته باشد، مناسب تر است. البته نمي توان گفت كساني كه قد كوتاهي دارند نوازندگان خوبي نمي شوند ولي بهترين وضعيت براي نواختن هارپ داشتن اندام درشت است.
     خانم صدر سالك شما فرموديد كه در هنرستان نواختن ويولن سل نيز به شما پيشنهاد داده شد اما شما هارپ را انتخاب كرديد دليل اين انتخاب چه بود؟ خودتان آواي اين ساز را شنيديد و آن را براي نواختن برگزيديد يا براي شما برگزيدند؟
     صدر سالك: آن زمان من تنها دوازده سالم بود و هنگامي كه اين ساز را ديدم شيفته آن شدم و خيلي هم شاگرد خوبي بودم يعني مي توانم اين گونه بگويم كه بهترين شاگرد هنرستان بودم. بيشتر هنرجويان هارپ به علت دشواري آموختن اين ساز هنرستان را رها كردند و رفتند. من روزي هفت تا هشت ساعت تمرين مي كردم و شايد نتيجه همين تمرين ها بود كه من را براي نواختن در اركستر سمفونيك تهران برگزيدند.
    
     از نظر جنس صدايي هارپ براي شماري از علاقه مندان كه صداي اين ساز را نشنيده اند، اگر بخواهيد بگوييد كه صداي هارپ از نظر جنس صدا به كدام ساز شباهت دارد چه مي گوييد؟
     صدر سالك: گمان مي كنم كمي شبيه به صداي گيتار باشد.
    انتظامي: نكته جالبي در اين زمينه وجود دارد؛ هنگامي كه عكس هاي قديمي را مي بينيم هميشه هارپ را فرشته ها مي نوازند با بال هاي بزرگ و به اين طريق خواسته اند آسماني بودن نواي اين ساز را نشان دهند. صداي هارپ شما را با خود مي برد؛ براي همين در عكس هايي كه از قديم مانده همواره فرشته ها اين ساز را مي نوازند. هارپ، سازي است كه همه چيزش، شكلش و صدايش بسيار ويژه و خاص است و هنگامي كه در قالب اركستر قرار مي گيرد در ميان آن همه اين هارپ است كه مي درخشد.
     كمي درباره ويژگي هاي اين ساز در موسيقي ايراني توضيح دهيد. چون آهنگسازان ونوازنده هاي ايراني ساز هاي ديگري مانند ويولن و پيانو را كه جزو سازهاي كلاسيك غربي بودند وارد موسيقي ايراني كردند و از آنها در قالب موسيقي ايراني استفاده كردند وآثار بسيار شگفت انگيز و خوبي را نيز به وجود آوردند. آيا اين ساز ويژگي اين را دارد كه وارد موسيقي دستگاهي ايران شود؟
     صدر سالك: من دوبار هنگام ضبط آثاري از محمد رضا درويشي، هارپ را در ربع پرده كوك كردم. كوك اين ساز نيم پرده است اما مي توان با دست آن را ربع پرده كوك كرد و در موسيقي ايراني نيز از آن استفاده كرد.
    
     آيا بر اساس موسيقي ايراني و دستگاه هاي موسيقي ايراني هم مي توان با اين ساز تك نوازي كرد؟ و كلاً مي توان با هارپ ساز و آواز اجرا كرد؟
     صدر سالك: هارپ ساز بسيار كاملي است. اين ساز نيم پرده كوك مي شود حالاما مي توانيم با دست آن را ربع پرده كوك كنيم. هر گامي كه بخواهيم مي توانيم اين ساز را كوك كنيم. اين دست خود نوازنده است.
     انتظامي: مي توان در زير كلام از اين ساز استفاده كرد و پيش از انقلاب هم اين كار شده است.
     اين پرسش مطرح است كه آيا رخدادي كه با پيانو در آواز ايراني صورت گرفت، با آواز ايراني و هارپ هم مي توان صورت داد؟
     صدر سالك: بله.
    
    شما آزمايش كرده ايد و با خواننده اي هم اجرايي داشته ايد؟
    صدر سالك: تاكنون آواز خواننده اي را همراهي نكرده ام ولي قطعات زيادي از موسيقي ايراني را با هارپ نواخته ام.
     انتظامي: خانم صدر سالك پيش ترها با پري زنگنه كنسرت داشتند و در قطعاتي هم كه من نوشتم، ايشان تك نوازي كرده اند. به نظر من با هارپ حتي بهتر از پيانو مي توان قطعات موسيقي ايراني را اجرا كرد، چرا كه كوك پيانو ثابت است. البته كوك پيانو را هم مي توان تغيير داد اما خيلي دشوار است كه بخواهي تمام كوك را تغيير دهي و دوباره به حالت نخست برگرداني اما با اين ساز اين گونه نيست، يك آچار دارد و با آن بسيار زود مي توان كوكش را عوض كرد بنابراين هر نوع موسيقي و هر نوع آكومپانيماني را مي توان با هارپ اجرا كرد.
     از توضيح هاي شما بسيار سپاسگزاريم و اميدواريم روزي هارپ در ميان علاقه مندان موسيقي كاملاً شناخته شود و شايد اين شناخته شدن در گرو اجراهاي صحنه اي است كه خانم صدر سالك با تواني كه در نواختن اين ساز دارد اين ساز را به علاقه مندان بشناساند.
    سازي كه فرشته ها مي نوازند / گفت وگو با زوج موفق موسيقي كشور- بخش دوم و پاياني
    


 روزنامه ايران، شماره 5095 به تاريخ 17/3/91، صفحه 18 (موسيقي)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 1333 بار
    

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه زن و جامعه
متن مطالب شماره 4 (پياپي 36)، زمستان 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است