|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه شرق91/4/20: از «خليج فارس» تا «كانال سوئز»
magiran.com  > روزنامه شرق >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 3471
چهار شنبه 19 تير 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2387
magiran.com > روزنامه شرق > شماره 1573 20/4/91 > صفحه 5 (اقتصاد) > متن
 
      


از «خليج فارس» تا «كانال سوئز»
نگاهي به روابط اقتصادي ايران و مصر

نويسنده: مهدي دل روشن

ما ايراني ها، مصر را از زمان «ابتدايي» مي شناسيم؛ دوراني كه از «پاپيروس» خوانديم و كاغذي كه براي اولين بار توسط ساكنان سرزمين رود «نيل»، اختراع شد.
    سرزمين اهرام ثلاثه اما در بخش اقتصاد، حرف هاي زيادي براي گفتن دارد؛ آنها هم كانال سوئز را دارند هم رود نيل را. اقتصاد مصر به طور عمده در كشاورزي، رسانه ها، صادرات نفت، صادرات گاز طبيعي و گردشگري خلاصه مي شود. جالب اينجاست كه بيش از هشت ميليون مصري نيز كه در خارج از مرزهاي اين كشور (خليج فارس و اروپا)، كار مي كنند، به طور مستقيم روي آمار و ارقام اقتصادي شانزدهمين كشور پرجمعيت جهان، تاثيرگذار هستند. آنها در ارتباطات و زيرساخت هاي فيزيكي، سرمايه گذاري خوبي كرده اند و از سال 1979 تا به امروز، به طور متوسط مبلغ 2/2 ميليارد دلار در سال از كمك هاي خارجي ايالات متحده بهره مند شده اند.
    مصري ها، نبض ترافيك «كانال سوئز» را در دست دارند؛ كانالي كه توسط «داريوش بزرگ» ساخته شد و حالامنبع درآمد هموطنان «محمد مرسي» شده است. «كانال سوئز» براي مصري ها، مثل تنگه هرمز در خليج فارس براي ايران است. نبايد البته از اين موضوع هم به سادگي گذشت كه مصري ها، چيزي حدود 55 درصد از اقتصاد خود را مديون صنعت گردشگري (شامل خدمات و ترابري) هستند. البته آنها در كشاورزي هم تجربه هاي خوبي اندوخته اند چراكه 32 درصد از اقتصاد آنها مبتني بر محصولات زراعي و فرآورده هاي لبني و پروتئيني است. آنها همچنين ذخاير عظيمي از گاز دارند كه چيزي حدود 1940 كيلومتر مكعب تخمين زده شده است. مصري ها در طول سال هاي اخير آنقدر خوب پيش رفته اند كه توانسته اند بليت ورود به باشگاه دادوستد دنيا را به دست بياورند و عضو فعال سازمان تجارت جهاني شوند؛ سازماني كه هنوز كارت دعوت خود را براي كشور ما، صادر نكرده و ايران كماكان در صف انتظار ايستاده است. ارزش تجارت خارجي «نيلي ها»، حدود 70 ميليارد دلار است. نفت خام، گاز طبيعي، فرآورده هاي پتروشيمي، پنبه، نساجي، مواد فلزي و شيميايي و محصولات كشاورزي عمده ترين محصولات صادراتي اين كشور را تشكيل مي دهند. صندوق بين المللي پول (IMF) در گزارش سالانه خود، مصر را به عنوان يكي از كشورهاي برتر در جهان براي اعمال «اصلاحات اقتصادي» معرفي كرده است. بعضي از اصلاحات عمده اقتصادي كه از سال 2003 به اين طرف انجام گرفته، عبارتند از كاهش چشمگير ماليات ها و تعرفه ها. قانون جديد كه از سال 2005 به اجرا درآمد، به كاهش ماليات شركت هاي بزرگ از 40 به 20 درصد منتهي شد. سرمايه گذاري مستقيم خارجي (FDI) در مصر هم از رشد قابل توجهي برخوردار بوده است، با اين حال مصري ها انتقادات زيادي را متوجه دولت «مبارك» كرده بودند چراكه دولت وي از كنترل افزايش سرسام آور قيمت كالاهاي اساسي عاجز بود و روز به روز قدرت خريد مردم را كاهش مي داد. «فساد اداري» معضلي است كه بيشتر مصري ها آن را به عنوان اصلي ترين مانع رشد اقتصادي شان، معرفي مي كنند و اميدوارند مرسي بتواند اين مانع را بشكند. برجسته ترين شركت چندمليتي مصر گروه اوراسكام (Orascom) است. با توجه به اينكه بخش فناوري اطلاعات در چند سال گذشته به سرعت گسترش يافته است، اين شركت شروع به فروش خدمات برون سپاري به شمال آمريكا و اروپا كرد و همكاري خود را با شركت هايي مانند مايكروسافت، اوراكل و ديگر شركت هاي بزرگ استارت زد.
    
    ايران و مصر؛ خيلي دور، خيلي نزديك
     نخستين سيگنال هاي اقتصادي ايران و مصر در دوره معاصر از زمان سقوط ملك فاروق فرستاده شد. در آن زمان آنها از مبارزات ملي شدن صنعت نفت در ايران حمايت كردند و به همين دليل، سفر محمد مصدق (نخست وزير وقت ايران) به قاهره با استقبال جمال عبدالناصر و ديگر مقامات مصري روبه رو شد. با اين وجود اما كودتاي ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و بازگشت شاه، همه چيز را به هم ريخت.
    در سال 1992 تبادلات تجاري بين تهران – كاريو (قاهره) به بيش از 2/6 ميليون دلار رسيد اما تب اين تجارت بعد از گذشت شش سال (1998) فروكش كرد و به 5/5 ميليون دلار رسيد. در سال 2000 اوضاع عوض شد و نسبت به سال پيش از آن، روابط اقتصادي بين ايران و مصر چيزي حدود چهار برابر رشد كرد و به ارزشي معادل 90 ميليون پوند مصري (معادل 25 ميليون دلار) رسيد. از سال بعد، نوسانات ادامه يافت و در 2001 اين آمار و ارقام به 5/16 ميليون دلار و در سال 2002 به حدود 5/21 ميليون دلار رسيد. در سال 2002، «نيلي» ها، بيشترين حجم صادراتي خود به ايران را ثبت كردند كه اين آمار بالغ بر هفت ميليون دلار مي شود. ايراني ها هم در سال 2000، بيشترين «كانتينر» تجاري را روانه مصر كرده اند به طوري كه عددي حدود 24 ميليون دلار در اين سال براي ارزش صادرات ايران ثبت شده است.
    
    مقايسه تجارت با كشورهاي توسعه يافته
     نگاهي به توزيع جغرافيايي صادرات ايران نشان مي دهد كه ما به شركاي كليدي خود از جمله ژاپن 21درصد، ايتاليا هفت درصد، فرانسه پنج درصد و چين 4/1درصد كالاصادر كرده ايم كه حدود 45 درصد از كل صادرات كشورمان را شامل مي شود. براي صادرات مصر، اما ايتاليا با 18درصد، آلمان چهاردرصد و بريتانيا 2/3درصد، اولويت بندي مي شوند. اين ميزان فقط هشت درصد از كل حجم صادراتي مصري ها را شامل مي شود. از لحاظ توزيع جغرافيايي واردات مصر، اتحاديه اروپا به تنهايي حدود 36 درصد (آلمان هشت درصد، ايتاليا هشت درصد، فرانسه شش درصد) و ايالات متحده حدود 18 درصد را شامل مي شود در حالي كه كشورهاي آسيايي 13 درصد و خاورميانه شش درصد از كل ارزش واردات سرزمين فراعنه را به خود اختصاص داده اند.
    
    ظرفيت هاي پيش روي دو انقلاب بهمني
     بعد از انقلاب مصر اما سرمايه گذاري خارجي در اين كشور افت شديدي را تجربه كرد و از ۳۶ ميليارد دلار در سال ۲۰۱۰ به ۱۶ ميليارد دلار در سال ۲۰۱۲ رسيد.
    صنعت گردشگري مصر نيز كه يكي از منابع درآمدزايي عمده به شمار مي رود با وقوع انقلاب و كاهش امنيت در اين كشور، مثل سابق، پر و پيمان نيست و در واقع پول سازي گذشته را ندارد. تا قبل از انتخاب مرسي، نيروهاي مسلح مصر از قدرت و نفوذ زيادي در اين كشور برخوردار بوده اند به طوري كه ارتش ۷۰درصد از توليد ناخالص داخلي اين كشور را در دست دارد. ايران و مصر دو شباهت ويژه با يكديگر دارند و آن وقوع پيروزي انقلاب دو كشور در شب 22 بهمن (11 فوريه) است. درزمان بحران انرژي سال ۱۹۷۳ اوپك از ارسال نفت به آن دسته از كشورهاي غربي كه در جنگ «كيپور» از اسراييل حمايت مي كردند، خودداري كرد. در آن جنگ، كشورهاي غربي به حمايت از اسراييل با «مصر و سوريه» وارد جنگ شدند. با اين حال، امروز ايران و مصر دوباره در كنار يكديگر قرار گرفته اند و همان طور كه مجلس اين كشور پيش از انحلال، «اسراييل» را دشمن شماره يك ملت مصر معرفي كرد، پيش بيني مي شود اگر اوضاع خوب پيش برود، با قطع صادرات گاز و نفت از قاهره به تل آويو، آن وقت ايران و ونزوئلادست مرسي را بگيرند و يك مالكيت يك كرسي در سازمان اوپك را به نام او بزنند. براساس قرارداد دو ميليارد و ۵۰۰ ميليون دلاري قاهره با تل آويو كه در سال ۲۰۰۵ به امضا رسيد، مصر نزديك به ۴۰ درصد گاز مورد نياز رژيم اسراييل صهيونيستي را تامين مي كند. در صورت قطع صادرات نفت مصر به اراضي اشغالي فلسطين رژيم اشغالگر قدس با مشكلي جدي در زمينه تامين انرژي مواجه خواهد شد. نظرسنجي ها نشان از آن دارد كه 73 درصد مردم مصر خواهان قطع صادرات نفت به اسراييل هستند. آيا كارت عضويت مصر در باشگاه نفتي هاي جهان صادر مي شود؟ مرسي به اين سوال پاسخ خواهد داد.
    از «خليج فارس» تا «كانال سوئز» / نگاهي به روابط اقتصادي ايران و مصر
    


 روزنامه شرق، شماره 1573 به تاريخ 20/4/91، صفحه 5 (اقتصاد)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 73 بار
    



آثار ديگري از "مهدي دل روشن"

  جايگزيني براي چاه هاي نفت
مهدي دل روشن *، اعتماد 2/5/97
مشاهده متن    
  نفت ايران و فيلم هاي استيون اسپيلبرگ
مهدي دل روشن، شرق 13/6/96
مشاهده متن    
  افزايش ٥٠درصدي واردات از آمريكا / رتبه تجاري ايران در بازارهاي هدف بانكي ها از ١٣٨ به ١١٦ ارتقا يافت
مهدي دل روشن، شرق 15/6/94
مشاهده متن    
  استاد دانشگاه «ردينگ» انگلستان در گفت وگو با «شرق»: «سيپراس» بايد انگيزه نيروي كار را تقويت كند
مهدي دل روشن، شرق 3/5/94
مشاهده متن    
  سفير فيليپين در ايران در گفت وگوي اختصاصي با «شرق»؛ به كمك ايراني ها در «نانو» نيازمنديم
مهدي دل روشن، شرق 21/2/94
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله آريا آترواسكلروز
شماره 3 (پياپي 71)
 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است