|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه شرق91/4/20: عروسك ها در «فستيوال تهران» خميازه مي كشند
magiran.com  > روزنامه شرق >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 3470
سه شنبه 18 تير 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2387
magiran.com > روزنامه شرق > شماره 1573 20/4/91 > صفحه 11 (تئاتر) > متن
 
      


عروسك ها در «فستيوال تهران» خميازه مي كشند


نويسنده: آينا قطبي يعقوبي

تابستان، عروسك ها، جشنواره، موسيقي و نمايش؛ وقتي به اجتماع، زير چتر يك شهر جمع مي شوند، شادماني، تنوع، توريسم، هيجان، جشن و شور و حال رنگارنگ شهري را به ذهن مي آورند كه هرچند تمام سال هم خفته باشد، به ضرباهنگ اين نواي تازه، زيستني نوين را تجربه مي كند. تهران اما چنين شهري نيست. تابستان هست، عروسك ها از جاي جاي كشور و يكي دوقاره ديگر به همراه موسيقي و نمايش به شهر آمده اند، جشنواره برپاست، اما تهران نه شور و حال چنداني تجربه مي كند و نه به غير از ميهمانان جشنواره، توريستي به شهر مي آيد و نه حتي كمي دورتر از مجموعه هاي تئاتري شهر، كسي از واقعه خبردار مي شود.
    چهاردهمين جشنواره بين المللي نمايش عروسكي تهران- مبارك، در چنين فضايي است كه برگزار مي شود. براي
    پنج روز، عروسك ها با قصه ها و فانتزي خيال انگيزشان ميهمان سالن هاي تئاتر شهري مي شوند كه چندان هم براي استقبال از آنها آماده نيست. 40 نمايش صحنه اي در 12 سالن تئاتر و 9اجراي خياباني در محوطه باز سه مجموعه از اين سالن ها، در فاصله دهم تا پايان روز چهاردهم تيرماه به معرض ديد عموم مي آيند. چادرهاي بزرگي در اين محوطه ها برپا مي شوند كه از عروسك و صنايع دستي تا لش و بستني و ساندويچ و هرآنچه كه مخاطب يك فستيوال براي گذراندن يك روز به آن احتياج دارد، عرضه مي كنند. اجراهاي خياباني اغلب موسيقايي هستند و صداي سازهاي اجراي زنده شان به مدد اسپيكرهاي غول آسا، گاه تا چند صد متر هم به گوش مي رسد. اما مخاطب سالن ها اندك است. قاطبه اجراها با جمعيتي كمتر از ظرفيت سالن پر مي شوند و آن اجراهايي هم كه به مدد يدك كشيدن نام خارجي مملو از ظرفيت هستند، در ميانه اجرا، دچار ريزش مخاطب مي شوند. اجراهاي رنگارنگي كه مخاطبشان كودكان است، بيش از اينكه كودك و نوجوان در سالن داشته باشند، مخاطبان بزرگسال دارند. جمعيتي كه در محوطه هاي باز به صداي سازها جمع شده و آش و بستني مي خورند هم غالبا از طيف رهگذران خياباني است كه بيشتر از سر كنجكاوي به نمايش پيوسته تا سوداي ديدن تئاتر و شركت در يك فستيوال. آنچه مي ماند چون هميشه جمعيتي از تئاتري هاي حرفه اي، خبرنگاران و دانشجويان تئاتر است كه پاي ثابت همه فستيوال هاي نمايشي اين شهر هستند. آنچه در اين جشنواره رخ مي دهد، ماجراي تازه اي نيست. حديث مكرر غالب جشنواره هاي نمايشي متنوعي است كه در طول سال و به بهانه هاي مختلف در شهر برگزار مي شوند. جشنواره هايي كه با بودجه هايي كم يا زياد، چشم اميد خيل عظيم تئاتري هاي اين سرزمين هستند. تئاتري هايي كه گاه چند سال تلاش، تمرين، آزمون و خطا پشتوانه اجرايي دارند كه قرار است فقط و فقط يك بار در يكي از اين جشنواره ها به نمايش درآيد. چراكه حديث هزار بار گفته كمبود سالن تئاتر و نبود سالن هاي آماتوري و... را همه مي دانند. تئاتري ها و علاقه مندان به تئاتر كه براي ديدن حاصل كار هم سلكان خود در ديگر نقاط جهان، گاه تنها اميدشان همين جشنواره ها و اجراهاي بخش بين الملل آنهاست. به اين همه اضافه كنيد، باور عامه مردم را در نبود امكانات تفريحي كافي و بطالت روزهاي تعطيل و سرگرداني كودكان و نوجوانان در تابستان. با وجود اين همه، قاعدتا جشنواره هاي تئاتري آن هم فستيوالي شاد و رنگارنگ چون جشنواره نمايش عروسكي بايد كه تقديري ديگرگونه داشته و همچون نامشان به جشني حقيقي بدل شوند. اما چنين نمي شود. آسيب شناسي چرايي اين پديده شايد ريشه هاي متعدد اقتصادي، فرهنگي و اجتماعي داشته باشد كه در حيطه توجه كارشناسان اين حوزه هاست. اما در كنار اين ريشه ها، قطعا نحوه برگزاري، تبليغات و اطلاع رساني، كيفيت كارهاي شركت كننده و عواملي از اين دست كه مستقيما به مسوولان تئاتر كشور مرتبط است، نيز نقشي بنيادين دارند. جشنواره تئاتر عروسكي نيز چون ساير همتايان جشنواره اي خود از مشكلاتي از اين دست رنج فراوان مي برد. در زير به چند نمونه از اين مشكلات اشاره مي شود:
    
    1-اندك بودن زمان پيش توليد
     يك فستيوال بزرگ بين المللي حاصل كار و تلاش دست اندركاراني است كه در طول سال خود را براي زمان اجرايي شدن آن، آماده مي كنند. ماجرايي چند ماهه و چند هفته اي با عزل و نصب هاي پرسرعت و آيين نامه ها و دستورالعمل هاي يك شبه نيست. گروهي كه مسوول برگزاري يك فستيوال با موضوعي خاص هستند، در تمام سال براي بهتر و پربارتر شدن خوانش سال جديد خود تلاش مي كنند. كارهاي مدعو خود را در همين زمان و از خلال مراسم ، اجراها و فستيوال هاي ديگر برمي گزينند. برنامه از پيش تعيين شده و هدف ها و خواست هاي مشخص دارند. متناسب با سمت هاي اجرايي پيشيني خود، با معضلات و دشواري هاي كار تازه شان آشنا بوده و از پيش راهكارهاي غلبه بر پيش بيني نشده ها را مشخص مي كنند. اين مشخص بودن شرح وظايف و ثابت بودن كليت ستادي يك فستيوال آنقدر مهم است كه دو نمونه مشكل بعدي را نيز در خود جاي مي دهد. مساله تبليغات و انتخاب آثار، هر دو در همين مساله سرچشمه دارند.
    
     2-فقدان تبليغات كارآمد و كافي
     جشنواره اي بين المللي نيازمند ماه ها تبليغ در سطوح وسيع و عرصه هاي مختلف تبليغاتي است. تنها علم شدن چندين بيلبورد آن هم يك هفته مانده به آغاز فستيوال، تبليغات محسوب نمي شود. در دنياي پرسرعت و رنگارنگ تكنولوژيك امروز، بازاريابي هنر- صنعتي بسيار مهم و حياتي است. آنچه خوب عرضه نشود، محكوم به باختن است. مشك امروز به مدد گفتن عطار است كه بويش آوازه مي يابد و عطار خاموش محكوم به كسادي بازار است. همه جشنواره هاي بين المللي تئاتر، فيلم، موسيقي و... در طول سال و در حوزه هاي مرتبط با خود، براي كارشان تبليغ مي كنند. بروشورها، فيلم هاي تبليغاتي، غرفه هاي شركت كننده در مراسم هاي مختلف داخلي، خارجي و... در سرتاسر سال كارمعمولي تبليغي خويش را انجام مي دهند و چند ماه مانده به زمان برگزاري جشنواره اين روند با سيري صعودي به سطوح گسترده تري وارد مي شود. براي نمونه جشنواره تئاتر عروسكي مي تواند در طي سال و از طريق مدارس، فرهنگسراها، آموزشگاه ها و ورزشگاه ها كودكان و نوجوانان را به شركت در واقعه اي تابستاني ترغيب كند. همين تبليغات در سطح شهرستان هاي مختلف مي تواند به جذب توريست داخلي در مدت جشنواره بيفزايد و حتي در صورت موفقيت يك جشنواره مي تواند توريست كشورهاي همسايه را هم به خود جذب كند. باقي ماندن تبليغات چنين جشنواره اي تنها در سطح پوستر، بيلبورد و تلويزيون، ساده انگارانه و غيرخلاق است. عروسك هاي نمادين جشنواره مي توانند در سراسر شهر براي اجراها مخاطب جذب كنند و اجراهاي خياباني متناسب با فضاهاي غيرتئاتري نيز مي توانند به شهر حال و هوايي تازه ببخشند.
    
    3-مسامحه در انتخاب آثار بخش خارجي
     انتخاب آثار راه يافته به يك جشنواره شايد مهم ترين اتفاق آن جشنواره باشد. چراكه فارغ از همه حاشيه ها مخاطب براي ديدن يك اثر خوب بليت خريده و رضايت از همين آثار است كه او را به دوباره و دوباره آمدن تشويق مي كند. بخش خارجي فستيوال ها در همه كشورها براي مردم اهميت دارند و در بعضي از كشورها چون ما كه امكان اكران فيلم هاي خارجي يا به صحنه رفتن نمايش هاي خارجي را نداريم، مهم ترند. اين بخش در جشنواره محل برخورد داشته هاي هنري- فرهنگي ملت هاست، محل آشنايي با حاصل عمر هنري يك كشور و تحولات تازه و تكنيك هاي ويژه بومي يا مدرن. به همين علت است كه بخش خارجي در جشنواره هاي تئاتري هميشه شلوغ ترين و پرمخاطب ترين بخش اجرايي است. آثار انتخاب شده در جشنواره امسال عروسكي اما بسيار محدود و متوسط هستند. هفت كشور با 10 اجرا در اين جشنواره شركت كردند كه از اين مجموعه، سه كشور بلاروس، گرجستان و آلمان هركدام با دو اجرا از يك گروه تئاتري و در قالبي كاملايكسان، تنوع گونه اي نمايش هاي بخش بين المللي را به عدد هفت كاهش دادند. در هر چهار اجراي گرجستان و آلمان، مخاطب در كمتر از ربع ساعت از شروع اجرا، سالن را ترك مي كند. اين در حالي است كه نمايش عروسكي به سبب بهره بردن از عناصر فانتزي، امكانات هنر بومي، درآميختگي با اساطير، افسانه ها و رويا؛ و در دنياي امروز به مدد رشد روزافزون صنعت، تكنولوژي، خلاقيت هاي بديع و امكانات بسيار پيچيده جلوه هاي ويژه مي تواند، يكي از درخشان ترين بخش هاي نمايشي كشور در تمام طول سال باشد. امكاني كه مخاطب ايراني از آن بي بهره مي ماند.
    
    4-فضاسازي ويژه شهري براي فستيوال
     متناسب با فستيوال هايي كه در يك شهر برگزار مي شود، مي توان از امكانات آلترناتيو آن شهر چون ميادين، پارك ها و... استفاده هدف دار كرد. برگزاري مسابقات با موضوعات ويژه فستيوال براي گروه هاي سني مختلف، اجراهاي زنده تلويزيوني و راديويي و اجتماعات مردمي تفريحي و حتي علمي و مباحثه اي از ديگر مسايلي است كه به رشد و باروري يك فستيوال كمك شاياني مي كند.
    
    5-مشكلات خاص جشنواره چهاردهم
     مسايلي كه در بالاذكر شد، با كمي بالاو پايين مساله اصلي تمامي جشنواره هاي نمايشي كشور است كه جشنواره چهاردهم را هم بي نصيب نگذاشته. اما اين دوره از جشنواره مشكلات ويژه ديگري هم داشت كه قابل چشم پوشي نيستند. مهم ترين اين مشكلات، نبود بروشور و اطلاعات كافي براي اجراهاي بخش خارجي جشنواره است. در واقع بخش خارجي اين دوره نه تنها از امكانات زيرنويس يا ترجمه همزمان بهره اي نداشت كه در اكثر اجراها، حتي يك بروشور ساده كه روايت قصه اجرا باشد نيز در دسترس مخاطبان نبود و همين امر سبب شده بود تا به غير از چند اجراي موزيكال، در باقي اجراهايي كه متن محور بودند، مخاطب تا پايان اجرا سرگردان بماند و اين سرگرداني در نمونه هايي چون اجراي آلمان كه كاملاوامدار كلام و زبان بود، به خالي شدن سالن در نيمه اجرا انجاميد. از ديگر نقاط ضعف اين جشنواره مي توان به نبود خبرنامه و بولتن داخلي اشاره كرد. هيچ نشريه اي چه روزانه و چه كلي، نمايش هاي اين دوره را بررسي نكرده و مصاحبه و خبررساني داخلي از سوي ستاد جشنواره صورت نگرفت و اين ضعف كوچكي نيست كه بتوان به سادگي از كنار آن گذشت. مساله ديگري كه در مجموعه سالن هاي تئاتر شهر آزارنده بود، ساخت وساز شهري و ديواره هاي فلزي مربوط به اين ساخت وسازها در اطراف محوطه تئاتر شهر بود كه همان اندك جلوه فروشي جشنواره را نيز از ديدها پنهان مي كردند. آنچه گفته شد تنها اندكي از مشكلات فستيوال هايي است كه به توالي و گاه با فاصله تنها چندهفته در شهر برگزار مي شوند. فستيوال هايي كه مي توانند علاوه بر رشد بستر نمايشي و بالندگي هنري كشور، امكانات تفريحي، سرگرمي و حتي توريستي يك كلان شهر محسوب شوند. توجه به همين نكته هاست كه در صورت اجراي درست، اندك اندك به پويايي و غناي جشن هاي تئاتري و به تبع آن هنر تئاتر در كشور خواهد انجاميد.
    عروسك ها در «فستيوال تهران» خميازه مي كشند
    


 روزنامه شرق، شماره 1573 به تاريخ 20/4/91، صفحه 11 (تئاتر)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 169 بار
    



آثار ديگري از "آينا قطبي يعقوبي"

  يك تخت حوضي نيمه كاره / نقدي بر نمايش «كابوس هاي حضرت اشرف»
آينا قطبي يعقوبي، ايران 16/1/96
مشاهده متن    
  حركت روي مرز هماهنگي و اغتشاش / نگاهي به نمايشگاه گروهي «جيغ بنفش مونش»
آينا قطبي يعقوبي، ايران 11/12/95
مشاهده متن    
  نگاهي به نمايش «درخت» كاري از گروه اودين / درخت زندگي در محاصره كركس ها
آينا قطبي يعقوبي*، ايران 26/11/95
مشاهده متن    
  «لوموند»: «گاو» وامدار سينماي شوروي است / بازتاب اكران فيلم مهرجويي در فرانسه
آينا قطبي يعقوبي، شرق 9/6/93
مشاهده متن    
  آدم ها و عروسك ها در ميدان جنگ / نگاهي به نمايش ننه دلاور
آينا قطبي يعقوبي، شرق 25/5/93
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
نشريه سپهر سياست
متن مطالب شماره 1 (پياپي 19)، بهار 1398را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است