|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه رسالت91/5/9: مكاتب و تحول نظريات اقتصادي قرن بيستم
magiran.com  > روزنامه رسالت >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 9436
دو شنبه 29 بهمن 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2829
magiran.com > روزنامه رسالت > شماره 7602 9/5/91 > صفحه 18 (انديشه) > متن
 
      


روزنه 
مكاتب و تحول نظريات اقتصادي قرن بيستم


نويسنده: رضا نعيمي

تحول عقايد اقتصادي در قرن بيستم را مي توان در دو مرحله اساسي بررسي نمود، ابتدا تكامل علمي و پيشرفت طبيعي و ديگري دگرگوني هاي اساسي و دشواري نظريات و مسائل. حد فاصل بين اين دو مرحله، سال هاي بحران بزرگ اقتصادي 1929 مي باشد. در اين قرن، علم اقتصاد، بيشتر به مسائلي مي پردازد كه تاكنون برايش ناآشنا بوده است.انديشه و نظرات اقتصاددانان اين عصر در حقيقت بخشي از اصول علم اقتصاد جديد مي باشد. برخي از انديشمندان قرن بيستم با ارائه نظريات و رويكردهاي نوين به شهرت زيادي رسيدند كه معروفيت آنان در سطح جهاني و فراتر از سرزمين خود بود، از جمله فُن هايك، نويسنده كتاب «راه بندگي» و ديگري لرد كينز، اقتصاددان مشهور انگليسي است كه علم اقتصاد نوين را تحت تاثير قرار داد.طرح نظريات جديد انديشمندان و ارائه نتايج مطالعات و تحقيقات، موجب پيشرفت قابل توجهي در علم اقتصاد شد. در اين دوره نظريات و اقتصاد شناسان مهمي وجود دارد كه ديدگاه و افكار آنان در باب مسائل و پديده هاي اقتصادي متنوع و گوناگون مي باشد، لذا فقط به بيان مكاتب اكتفا مي شود:
    
    مكتب كلاسيك جديد
    عقايد و اصول اصلي اين مكتب از نظريات دو انديشمند آلفرد مارشال و جان بيتز كلارك الهام گرفته شد. آلفرد مارشال در كتاب اصول علم اقتصاد كه در سال 1890 منتشر ساخت، نظريات جالب و جديدي در باب مسئله قيمت ها بيان داشت. مارشال وجود و فقدان زمان كافي براي تغيير ظرفيت توليد را معيار تشخيص اين دو زمان مي داند.جان بيتز كلارك مسئله توزيع درآمدها را مورد مطالعه قرار داده و آن را بدون توجه به عامل تحرك و تحول، در دو كتاب مهم خود با عناوين «توزيع ثروت» و «مباني علم اقتصاد» بررسي مي نمايد.در عصر ما آرتور سسيل پيگو شاگرد مارشال از شيوه تحقيقاتي استادش در كتاب هايي چون «ثروت و رفاه،» «اقتصاد رفاه» و «نوسانات صنعتي» بهره برده، اما در مسائل تحليلي، از اصول مكتب نهائيون استفاده كرده است.
    
    مكتب نهائيون
    اين مكتب به عنوان مكتب روان شناسي و مكتب اتريشي نيز شناخته مي شوند. اصول و مباني نظري عقايد اين مكتب توسط انديشمندان متعدد از كشورهاي مختلف مطرح شده است. بنيانگذار مكتب اتريشي، گارل منگر مي باشد كه در دانشگاه وين تدريس مي كرد، او در سال 1871 اصول نظري مكتب نهائيون را بيان نمود. در همان سال نيز استانلي جونز انگليسي و لئون والراس فرانسوي نيز انديشه هاي مشابهي را عنوان كردند.اقتصاددانان اين مكتب اعتقاد دارند كه بايد رفتار و روحيه افراد را در مرحله تكوين و پيدايش تمايلات آنها و قبل از آنكه اين خواسته هاي به شكل تقاضا در بيايد، مورد مطالعه و تحليل قرار گيرد. اين مكتب عقل و منطق را تنها محرك انسان در رفتار اقتصادي مي دانند.رويكردهاي نهائيون واكنشي در برابر تحقيقات موضوعي كلاسيك ها مي باشد. اين اقتصاددانان رفتار انسان را به صورت مصرف كننده يا خريدار مطالعه مي كنند و امر هزينه توليد و قياس آن براي تعيين قيمتها، داراي ارزش كمتري مي دانند.
    بسياري از نتايج مطالعات اين انديشمندان مورد استفاده قرار گرفته است. از ديگر نويسندگان معروف اين مكتب مي توان به بوهم باورك اشاره نمود. او در زمينه ارزش و سرمايه و بهره پول مطالعات و تحقيقاتي انجام داد كه در اثر معروفش «سرمايه و بهره پول» بيان گشت.
    در ميان اولين انديشمندان مكتب اتريشي، فردريك فن ويزر نيز اهميت و جايگاه خاصي دارد كه در كتابش با نام «ارزش طبيعي» به بيان رويكردها و نظريات خويش پرداخته است.اقتصاددانان بعدي اين مكتب، چندان نظريه جديدي ارائه ندادند، بلكه ديدگاه و عقايد پيشينيان را بيان و اصول اين مكتب را بسط دادند. آنان تمام توجه خود را به تكامل نظريه «محاسبه اقتصادي» معطوف داشتند و به عامل زمان و تغيير و تحول در نظريات اقتصادي توجه كردند. بسياري از متفكران اين مكتب را مي توان از برجسته ترين اقتصاددانان قرن بيستم دانست. از جمله لودويك فن ميزز، فردريك فن هايك، ليونل رابينز و هانس ماير. يكي از ديگر متفكراني كه در زمره اين مكتب قرار دارد، ژرف شومپتر مي باشد كه نظريه جديدي درباره تحولات اقتصادي و نقش انسان در آن بيان داشته است.
    
    اثبات گرايان
    انديشمندان اين مكتب در شيوه تحقيق و مطالعه اقتصادي به معيار مشاهده و تجربه اهميت زيادي قائل هستند، آنان از چارچوب مشاهدات و مطالعات تجربي، مسائل و پديده هاي اقتصادي را مورد مطالعه قرار مي دهند. نظريات و ديدگاه اين متفكران در باب رفتار و روحيه انسان تا حدود زيادي جالب و جديد مي باشد كه با نظريات و رويكردهاي انديشمندان مكتب كلاسيك تفاوت زيادي دارد.
    معروفترين متفكر اين مكتب تورستين وبلن و بعد از او اقتصاددانان مكتب موسساتي آمريكايي مي باشد كه نهادها و موسسات جامعه را مفيد و نافذ در رفتار انسان مي دانند و به همين جهت توجه و اهميت زيادي براي اين نهادها قائل هستند. از جمله اقتصاددان منتسب به اين مكتب فرانسوا سيميان مي باشد كه كتاب «دستمزد، تحول اجتماعي و پول» را نوشته است.
    
    اقتصاد نگاران
    اقتصاد نگاران مجله اي تحت عنوان اكنومتريكا منتشر مي كنند كه در آن عقايد و نظريات خود را بيان مي سازند. آنان تلاش مي نمايند تا تمام مسائل اقتصادي را با استفاده از شيوه و اصول رياضي و به كار بردن آمار مطالعه تحليل كنند. بر خلاف انديشه والراس و طرفداران او، رياضي براي متفكران اين مكتب، شيوه اي متنزع از واقعيات نيست و با به كار بردن آمار واقعي مورد استفاده قرار مي گيرد.
    بدين ترتيب در قرن بيستم رويكرد و نظريات انديشمندان و اقتصاددانان اين مكاتب، موجب تحول اصول و قواعد اقتصادي شد. انتشار كتب و آثار اين افراد، در پيشرفت و بهبود مسائل اقتصادي نقش زيادي داشت. در قرن بيستم علم اقتصاد، مسائل و پديده هايي را مطالعه و بررسي مي كرد تا قبل از اين قرن چندان به آن توجهي نمي شد، از جمله رفتار، روحيه انسان و عوامل اجتماعي و تاثير آن در موضوعات و جريان هاي اقتصادي مورد توجه قرار گرفت و پايه هاي علم اقتصاد نوين مستحكم گشته و به مسيرها و نظريات تازه تري رسيد.
    
    منابع:
    لوئي بدن، تاريخ عقايد اقتصادي، ترجمه دكتر هوشنگ نهاوندي، تهران: نشر مرواريد و خانه كتاب، 1340.
    ژيد شارل و ريست شارل، تاريخ عقايد اقتصادي: از فيزيوكرات ها تا استوارت ميل، تهران : دانشگاه تهران، 1380.
    حسين وحيدي، تاريخ عقايد اقتصادي، از آغاز تا سوسياليسم، تهران: انتشارات كتابخانه سنايي،1346.
    
    روزنه: مكاتب و تحول نظريات اقتصادي قرن بيستم
    


 روزنامه رسالت، شماره 7602 به تاريخ 9/5/91، صفحه 18 (انديشه)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 414 بار
    

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
ماهنامه روش هاي نوين آبياري
متن مطالب شماره 127، دي 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است