|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 در    جستجو:  
روزنامه شرق 91/6/27: درنگي بر درس «تفكر و پژوهش» سال ششم دبستان
magiran.com  > روزنامه شرق  >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 2171
سه شنبه چهارم آذر ماه 1393



خدمات سايت




 
MGID2387
magiran.com > روزنامه شرق > شماره 1628 27/6/91 > صفحه 19 (جامعه) > متن
 
      


درنگي بر درس «تفكر و پژوهش» سال ششم دبستان


نويسنده: مهدي بهلولي*

چند روز پيش، هنگامي که براي نخستين بار کتاب کار «تفکر و پژوهش» سال ششم ابتدايي و کتاب راهنماي تدريس آن را در اينترنت ديدم ناخودآگاه، يکي ياد متيو ليپمن افتادم- انديشمند فلسفي، آموزشي آمريکايي و بنيانگذار فلسفه براي کودکان (p4c) که متاسفانه چندي پيش درگذشت - در يکي از عکس هايش، که در کلاس درسي روي چهارپايه اي نشسته و در حالي که دانش آموزان به دورش حلقه زده اند، به حرف هايشان گوش مي دهد و يکي هم ياد نشستي افتادم درباره آموزش رياضي خلاقانه، که سه، چهار سال پيش، از سوي گروه آموزشي رياضي تهران تشکيل شده بود و من هم در آن شرکت کرده بودم. با خود گفتم آخرش، فلسفيدن- و البته نه درس فلسفه- پا به آموزش ما هم نهاد، گرچه تنها با يک ساعت در هفته، اما به هر رو، همين هم مي تواند فرصتي باشد براي کنکاش، پرسش و انديشيدن و شايد همين کتاب و همين يک ساعت، گام نخستي باشد براي اينکه ذهن و شناخت کودکان آينده ايراني «پرسش انگيز و پرسشگر» شود. اما ياد نشست آموزش رياضي خلاقانه و به ويژه آموزشگر آن، سخت، دل نگرانم کرد؛ آخر آموزش فلسفيدن يا رياضي نوآورانه، آموزگار و استادي مي خواهد انديشه ورز و نه کسي که تنها با برخي از روش هاي انديشيدن آشنا شده باشد و بخواهد آنها را آموزش دهد. هنگامي که در همان نشست نخست، کمي با آن استاد گرامي وارد گفت وگو شديم، روشن شد که تنها روشي را ياد گرفته است و مي خواهد ياد بدهد، اما ذهن آنچنان نقاد و پرسشناکي ندارد. راستي ذهني که زنداني الگوها و تابوهاست چگونه مي خواهد سنجشگرانه انديشي را بياموزد و بالاتر، بياموزاند؟ باري، در ميان کتاب هاي سال ششم دبستان- مقطعي که پس از نيم قرن و البته پس از گذر از چالش هاي بسيار اين يکي دو سال، از آغاز مهرماه امسال، دگرباره پا به پهنه آموزش ايران مي نهد- کتاب «تفکر و پژوهش» کتابي است با نام و درونمايه اي نوين، که مي تواند سرچشمه دگرگوني هاي برجسته اي در آموزش ما شود. اين کتاب که آشکارا با نگاه به برنامه «آموزش فلسفه براي کودکان» نوشته شده، از رهگذر توجه به زندگي و محيط پيرامون و با بهره گيري از داستان هاي انديشه برانگيز و تماشاي فيلم هاي آموزشي، آهنگ آموختن گفت وگو و انديشه ورزي به دانش آموزان و پرورش دموکراتيک آنها را دارد. روش هاي ارزنده اي نيز مانند خودارزيابي (نمره دادن دانش آموز به خود) در اين درس خودنمايي مي کند که مي تواند انگيزه بخش دانش آموز به شمار رود و درس را گيراتر سازد- گرچه نمره خودارزيابي، بيشتر جنبه صوري دارد. نويسندگان، در درآمد کتاب کار، رو به دانش آموزان مي نويسند: «درس تفکر و پژوهش از فعاليت هايي تشکيل شده که به شما فرصت مي دهد پرسشگري و کاوشگري کنيد و روش هاي يادگيري خود را مورد بررسي قرار داده و بهبود بخشيد. در اين ساعت شما با انجام فعاليت هايي مانند بازي، شنيدن داستان، تماشاي فيلم، خواندن متن و غيره فرصت کندوکاو در نظرات خود و ديگران را خواهيد داشت. داشتن کتاب کار فرصتي است براي ثبت خاطرات شما از شنيدن داستان ها، تماشاي فيلم ها، گفت وگو با دوستان و آموزگار و اعضاي خانواده، بحث و جدل بر سر يک عقيده و تمام آنچه خاطرات دوران دبستان ما و شما را مي سازد. در کتاب کار، فعاليت هايي براي داخل و گاه خارج از کلاس پيش بيني شده تا شما يادگيري هاي خود در طول سال تحصيلي را ثبت کنيد. بعد از هرچهار يا پنج جلسه نيز صفحاتي با عنوان خودارزيابي قرار داده شده تا يادگيري ها و نظرات خود در مورد جلسات گذشته را ثبت و خود را ارزيابي کنيد... اميدواريم از ساعت تفکر و پژوهش لذت ببريد و طعم لذت هاي خود را در کتاب کار بنويسيد.» اما من از سر تجربه خود در آموزش کتاب هاي رياضي دبيرستان، که تا اندازه زيادي دانش آموز محور و فعاليت محور نوشته شده اند- اما هم اکنون و به هنگام آموزش در بيشتر کلاس هاي رياضي، اغلب به کنار گذاشته مي شوند و جزوه و جزوه نويسي و جزوه خواني، جاي آنها را مي گيرند- سخنان زيباي بالارا، تنها اميد و آرزوهاي نويسندگان مي دانم و در شرايط کنوني، بخت دست يافتن به هدف هاي گفته شده را، بسيارناچيز ارزيابي مي کنم. نخستين دليل را هم، کمبود شديد آموزگار شايسته چنين کار و کتابي مي بينم. آموزش انديشه ورزي، آموزگار انديشه ورز مي خواهد با آگاهي هاي گسترده و خوي و منش دموکراتيک و ذهني باز، که اختلاف هاي انديشگي و بينشي افراد را به رسميت بشناسد و گرامي بدارد. در بسياري از نوشته هاي p4c نيز، بر شرط توانمندي آموزگار، سخت پافشاري شده است. اما به راستي چند درصد آموزشگران کنوني ما- از دبستان و دبيرستان بگير تا دانشگاه – انديشه ورز با منش دموکراتيک اند و اين گونه پرورش يافته اند؟ چند درصد آنها، بينش فلسفي ژرف نگر دارند و در اين گستره، ورودي جدي و وجودي يافته اند؟ آيا به راستي مي توان با يک دوره يکي، دو ماهه، چنين آموزشگران بردبار انديشه ورزي آفريد؟ آيا آموزگاري اينچنين نبايد از تخصص ويژه اين کار برخوردار باشد؟ از اين گذشته، دانش آموزي که در فضاي آموزشي سنتي کنوني ما درس مي خواند، همچنين در فضاي خانوادگي و اجتماعي ما مي زيد- فضايي که چندان روي خوش به نوآوري و پرسشگري نشان نمي دهد- چگونه خواهد توانست پا از اين سرمشق چيره، بيرون بگذارد و آغاز به انديشيدن و پرسيدن کند؟ و آيا امکانات سخت افزاري اين کار نيز، فراهم است؟ آيا کلاس هاي درس و شمار دانش آموزان ما در هر کلاس، فراخور گفت وگوهاي کلاسي و هم انديشي اند؟ و البته از اين دست پرسش ها، بسيار است؛ پرسش هايي که به نظر من، شايد نشاني باشد از اينکه چه بسا خود نويسندگان کتاب «تفکر و پژوهش»، که مي خواهند انديشيدن اصيل و راستين را بياموزانند، نيازمند به انديشيدن جدي و واقعي اند! من نمي خواهم سراسر، بر ارزش اين آغاز چشم بپوشم، اما در شرايط کنوني، سرنوشتي که بيش از همه، چشم انتظار درس ارزنده «تفکر و پژوهش» مي نمايد اين است که بدل شود به درسي با پرسش ها و پاسخ هاي از پيش دانسته شده و گردآيه اي از آگاهي هاي پراکنده القايي، که دانش آموز و آموزگار بايد از بر کنند. بگذريم از اينکه اگر پيش نيازهاي بايد انديشه ورزي و پرسشگري فراهم نباشد و انديشه تنها در چارچوب مشخصي جاي داده شود، نه تنها شيرين و انگيزه بخش نخواهد بود که شايد سرکنگبيني گردد که از قضا صفرا فزايد و از بنياد، چشمه انديشه ورزي را در وجود آموزگار و بi ويژه دانش آموز بخشکاند.
    * معلم مدرسه درنگي بر درس «تفکر و پژوهش» سال ششم دبستان
    


 روزنامه شرق ، شماره 1628 به تاريخ 27/6/91، صفحه 19 (جامعه)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 413 بار
    



آثار ديگري از "مهدي بهلولي"

  راهكار «قنات» براي مقابله با كمبود آب
مهدي بهلولي*، شرق 29/7/93
مشاهده متن    
  پولي كردن آموزش با كدام استدلال؟
مهدي بهلولي، اعتماد 27/7/93
مشاهده متن    
  مدرسه و عدالت
مهدي بهلولي*، اعتماد 3/7/93
مشاهده متن    
  آش نخورده و دهان سوخته فرهنگيان
مهدي بهلولي، اعتماد 29/6/93
مشاهده متن    
  رضايت معلم، لازمه مدرسه بانشاط
مهدي بهلولي، جام جم 27/6/93
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

تبليغات

ترجمه

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه كاربرد شيمي در محيط زيست
متن مطالب شماره 11، تابستان 1391را در magiran بخوانيد.

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1393-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.
 

 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655

فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!

توصيه می کنيم هنگام استفاده از اين سايت یه ويژه در هنگام جستجو از مرورگر IE استفاده کنيد.
 

تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است