|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد91/7/3: اقتصاد قاجار در دوران اميركبير
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4551
چهار شنبه 1 اسفند 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 2743 3/7/91 > صفحه 31 (تاريخ اقتصاد) > متن
 
 


روايت ديگر 
اقتصاد قاجار در دوران اميركبير


نويسنده: شيرين احمدي


    - حقيقت من به کربلايي قربان حسد بردم و بر پسرش مي ترسم ... اين پسر خيلي ترقيات دارد و قوانين بزرگ به روزگار مي گذارد. (قائم مقام فراهاني)
    سياست ترقي اقتصادي امير بر پايه ايجاد صنعت جديد، پيشرفت کشاورزي و توسعه بازرگاني داخلي و خارجي بنا شده بود. در پيش روي وي جامعه اي بود که در نظام اقتصادي_ کشاورزي عقب افتاده اي سر مي کرد، از صنعت جديد بي بهره مانده، ذخيره طلاي آن به خارج روان و مصرف کننده کالاي فرنگي بود. چنين جامعه اي تازه مي خواست جلو سير تنزل اقتصادي خود را ببندد، کشاورزي خود را ترقي دهد، از وارداتش بکاهد و بر صادراتش بيفزايد و به گفته امير از فرار شمش هاي طلاجلوگيري کند. نقشه امير در بناي صنعت ملي شامل استخراج معدن، ايجاد کارخانه هاي مختلف، استخدام استادان فني از انگليس، فرستادن صنعتکاران به روسيه، خريد کارخانه از فرنگ و حمايت از محصولات داخلي بود.
    از اين رو دولت فرمان آزادي استخراج معدن براي اتباع ايران را صادر کرد؛ اتباع ايران هر کسي از نوکر و رعيت، اشراف و اعيان مي توانست به استخراج معدني که خود پيدا کند، بپردازد و تا 5 سال از ماليات ديواني معاف بود. ترقي صنعت آهن و اسلحه سازي نتيجه پيشرفت بهره برداري از همان معادن بود. افزايش توليد معادن مستلزم آموختن اصول فني جديد بود. از اين رو براي مدرسه دارالفنون استاد معدن شناسي که سررشته از همه فلزات داشته باشد از اتريش استخدام کرد و در صدد برآمد که دو نفر معدن چي که در معادن کار بکنند از اروپا بياورد. پابه پاي راه افتادن چند معدن، کارخانه هاي پارچه بافي، شکرريزي، چيني و بلورسازي، کاغذسازي، چدن ريزي، فلزکاري و ديگر صنايع کوچک تاسيس يافت.
    در تکميل نقشه رواج صنعت در سال 1267 ه.ق امير 6 تن از صنعتکاران ايراني را براي رشته هاي گوناگون به روسيه فرستاد و دو نفر را به عثماني. گروهي که روانه روسيه شدند: آقارحيم اصفهاني در کاغذسازي، کربلايي عباس در بلورسازي، کربلايي صادق در چدن ريزي، کربلايي احمد در تصفيه شکر و قندسازي، مشهدي علي در نجاري و اسباب چرخ سازي بودند. سرپرستي اين دسته به حاجي ميرزا محمد تاجر تبريزي سپرده شد و مقصود اين بود که در کارخانه هاي روسيه کار کنند و هر کدام فن خود را تکميل کنند. آقا رحيم در تهران کارخانه بلورسازي برپا کرد. حاجي ميرزا محمد در ساري کارخانه شکرريزي، چدن سازي و نجاري را داير کرد.
    در ايران نيز در اين زمان ابريشم گيلان و کاشان رونق زياد داشت و زمينه براي پيشرفت آن آماده شد. کارخانه هايي که در آن زمان داير شدند، عبارتند از: کارخانه ريسمان ريسي در تهران، کارخانه چلواربافي در تهران و شميران، حريربافي در کاشان، شکرريزي در ساري و بارفروش (بابل امروزي) که شکر مازندران را تصفيه کرده، قند و شکر سفيد درآوردند. کارخانه بلورسازي و چيني سازي در قم و تهران از ديگر کارخانه هاي آن دوران بودند. کريم سليماني (استاد تاريخ ايران اسلامي دانشگاه شهيد بهشتي) مي گويد: «که اميرکبير زراعت نيشکر مازندران و خوزستان را توسعه داد و زارعين آن را تشويق کرده و از پرداخت ماليات معاف کرد و به اين ترتيب در اندک مدتي مقادير زيادي شکر مازندران و خوزستان براي فروش در بازارهاي ايران موجود و به بهاي کمي حاضر شد و به تجارت خارجي نقصان زيادي وارد شد. امير کبير همچنين زراعت زعفران و برخي ديگر از ادويه هاي خارجي را در پاره اي از نقاط خراسان توسعه داد.»
    از تاسيسات ديگر امير مجمع الصنايع بود. همان طور که بازار و سراي اتابکي را جهت ترقي و تجارت ساخت، مجمع الصنايع را براي ترويج فن و هنر بنيان نهاد، اگرچه اين مجمع مثل دارالفنون در روزگار وي گشايش نيافت. بعدها در آن حجره هايي بنا کردند که هنرمندان مشغول کار بودند. حجره هاي ساعت سازي، زردوزي، خياطي، مليله سازي و نقاشي از اين قبيل حجره ها بودند که داير شدند. اين موسسه به عنوان کانون ترقي هنرهاي ظريف بنا شده بود.
    يکي ديگر از مصنوعات فرنگي عصر اميرکبير ساختن سماور، کالسکه و بخاري آمريکايي بود. از جمله هديه هايي که شاه انگليس در سال 1227 ه.ق براي فتحعلي شاه فرستاد چند کالسکه بود. شاه براي تفريح در يکي از آنها نشست و به قليان کشيدن مشغول شد. اما کالسکه سواري در ايران رايج نشد. در 1267 ه.ق دولت در تهران و اصفهان کالسکه سازي را راه انداخت. در آغاز مردم گمان کردند که کالسکه سواري ويژه اعيان و اهل دولت است. اما بعدها در ميان مردم هم رايج شد و مردم در خيابان ها به راحتي تردد مي کردند.
    مرگ اميرکبير لطمه بزرگي به ترقي ملت ايران وارد ساخت، افراد فعال و جسور را مايوس کرد، مردان وطن پرست و لايق را دهشت زده ساخت، بازار تملق و چاپلوسي رواج يافت، پس از او بود که دربار سلطنت ناصرالدين شاه تبديل به عشرت خانه اي دائمي شد.
    
    روايت ديگر: اقتصاد قاجار در دوران اميرکبير
    


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 2743 به تاريخ 3/7/91، صفحه 31 (تاريخ اقتصاد)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 330 بار



آثار ديگري از "شيرين احمدي"

  رنگ ايراني مشروطه خواهي نجف
شيرين احمدي، جام جم 6/10/93
مشاهده متن    
  نمادها و نشانه هاي پول ساساني سخن مي گويند
شيرين احمدي، جام جم 11/9/93
مشاهده متن    
  انجمن همت خواتين
شيرين احمدي، اعتماد ملي 4/6/86
مشاهده متن    
  وقتي هنر در بستر تاريخ مي درخشد؛ پيشينه سفالگري در ايران
شيرين احمدي، اعتماد ملي 10/3/86
مشاهده متن    
  وقتي هنر در بستر تاريخ مي درخشد؛ پيشينه سفالگري در ايران
شيرين احمدي، اعتماد ملي 5/3/86
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
نشريه خيال ابريشم
متن مطالب شماره 6-7، آذر و دي 1396را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است