|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه اعتماد91/12/14: تپه هاي تاريخي، در راه ماندگان مغفول
magiran.com  > روزنامه اعتماد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4304
سه شنبه 23 بهمن 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3291
magiran.com > روزنامه اعتماد > شماره 2632 14/12/91 > صفحه 7 (جامعه) > متن
 
      


تپه هاي تاريخي، در راه ماندگان مغفول
تخريب تپه هاي باستاني در سايه بي خبري مديران ميراثي

نويسنده: غزل حضرتي


    آنچه در اين روزها به وفور از ميراث فرهنگي مي شنويم بي مهري به آثار در راه مانده يي است كه كساني يا از سر بي اطلاعي يا با وجود آگاهي از وجود چنين آثاري دست به تخريب آن مي زنند: برخي كه گمان مي كنند اين آثار تلي خاك بيشتر نيستند و بود و نبودشان سودي به حال كسي ندارد، پس چه بهتر كه از سد راه برداشته شوند و جايشان اثري مفيدتر ساخته شود يا از زميني كه به اين واسطه آزاد مي شود سودي بيشتر ببرند. تپه هاي باستاني، آثار مورد نظري اند كه به واسطه محلي هاي اطراف يا سازمان ها و نهادهاي همان شهر و شهرستان تخريب مي شوند تا جايشان را به جاده و زمين كشاورزي و هرچه منفعت بيشتري دارد، بدهند. از تخريب تپه شش هزار ساله فخرآباد ورامين گرفته كه زير چرخ هاي راهسازي تخريب شد تا چهارطاقي «كنار مالك» استان فارس كه چندي است به واسطه زمين هاي كشاورزي منطقه در حال نابودي است تا آثار بي فرهنگي بر ستون هاي ميراث فرهنگي جهرم. اينها همه مواردي است كه مي توان گفت آثار تاريخي- فرهنگي اين سرزمين، با واسطه يا بي واسطه آدم ها به تخريب مي رسند:تخريبي كه داد سازمان ميراث فرهنگي را هم درنمي آورد. چند روز گذشته خبر رسيده بود كه باستان شناس ها در جست وجوي محل تخليه خاك هاي برداشته شده از يك تپه باستاني هستند، تپه يي موسوم به فخرآباد با قدمتي شش هزارساله. نزديك به يك كيلومتر از تپه باستاني ثبت ملي شده فخرآباد در ورامين توسط وزارت راه و به بهانه تعريض جاده ورامين به چرمشهر تخريب شد. براساس آنچه كارشناسان اعلام كرده اند آثار سطحي به دست آمده از تپه باستاني فخرآباد ورامين كه سه هزار مترمربع مساحت و پنج متر ارتفاع داشت، مربوط به شش هزار سال پيش است. همچنين آثاري از فرهنگ هاي هزاره هاي چهارم و پنجم پيش از ميلاد نيز در اين تپه يافت شده است. تخريب يك كيلومتري اين تپه كه در سال 82 توسط سازمان ميراث فرهنگي ثبت ملي شده بود، در حالي بود كه از دو سال پيش اداره ميراث فرهنگي ورامين در مكاتباتي خواستار توقف فعاليت به منظور انجام كاوش هاي نجات بخشي در اين تپه باستاني بود. قرار بود كارشناس باستان شناسي جهت بررسي محور تعريض جاده ورامين به چرمشهر و ارائه گزارش بررسي ها از سوي سازمان ميراث فرهنگي معرفي شود. اما آنچه واضح است اين است كه اداره راه ورامين بدون توجه به ضوابط و مقررات ميراث فرهنگي بخش اعظمي از دامنه غربي تپه را ويران كرده است. در بقاياي اين تپه باستاني، بقاياي سفال و خشت و خاكستر ديده شده است، سفال هايي منقوش كه قدمتي چندهزار ساله دارد. چهارطاقي هاي استان فارس هم دست كمي از وضعيت تپه فخرآباد ندارند، چهارطاقي «كنار مالك» يا «تل جنگي» در 3 كيلومتري جنوب شهر فراشنبد و در سمت راست مسير جاده فيروزآباد قرار گرفته است. با اين حال نحوه دسترسي به چهارطاقي بسيار سخت است و لازم است براي رسيدن به آن از زمين هاي زراعي عبور كرد. مهم ترين آسيبي كه به چهارطاقي كنار مالك وارد مي شود تعيين حريم نشدن محوطه توسط متوليان ميراث فرهنگي است. همين عامل سبب شده، زمين هاي كشاورزي تمامي ملحقات اين مجموعه چهارطاقي را از بين برده و اكنون از آن همه اثر جز يك چهارطاقي در حال نابودي با چند ملحقات كوچك چيزي باقي نمانده است. عدم نظارت درست و جدي ميراث بر اين آثار باعث شده كه هر اثر تاريخي كه سقف دارد مامني مي شود براي معتادان. چهارطاقي كنار مالك هم از اين قاعده مستثني نيست. سقف دوداندود يك نشانه از اين مدعاست. يادگاري نويسي بر آثار تاريخي كه در مقايسه با اين تخريب ها امري بديهي شده، هر بناي تاريخي كه ثبت ملي و حتي جهاني هم شده از يادگاري نويسي هاي بازديدكنندگان در امان نمانده است. يادگار دوران ساساني در جهرم هم يكي از اين آثار است كه توسط افراد نااهل به تابلو نقاشي و دفتر ثبت خاطرات تبديل شده و آثار زشت و نازيباي بي هنران روي ديوارهاي اين ميراث فرهنگي نقش بسته است.
    
    تپه لهرامش، قرباني هفت هزارساله
    در اين ميان تپه يي ديگر هم در شهر گلپايگان تخريب شد. اين تپه كه قدمتي نزديك به هفت هزار سال دارد، در ميان زمين هاي زراعي وقف شده واقع شده است و مالك زمين ها، اداره اوقاف هرآنچه در زمينش واقع شده را از آن خود مي داند. تپه لهرامش كه سال گذشته به ثبت ميراث فرهنگي رسيده بود، تخريب شد. اين تپه كه يكي از كهن ترين تپه هاي ايران در گلپايگان بود و به لحاظ قدمت و ارزش باستاني با تپه مشهور سيلك كاشان برابري مي كرد و به دوره ميان سنگي تعلق داشت، به تازگي و كمتر از هيجده ماه پيش به ثبت ملي رسيد. بنا به گزارش دوستداران ميراث فرهنگي اين استان، بعد از تخريب حمام تاريخي و ثبتي «حاجي» كه در سال 89 تخريب شد، نوبت به تخريب تپه 6500 ساله لهرامش رسيد. اين تپه كه با اختلافات اداره ميراث شهرستان گلپايگان و اداره اوقاف آن با خاك يكسان شده است، اعتراضات دوستداران ميراث فرهنگي و آثارو بناهاي تاريخي اين شهر را برانگيخته است. بنابر بر نظركارشناسان، باستان شناسان و طي كاوش هاي مقدماتي به عمل آمده، اين تپه قدمتي بالغ بر6500 سال (دوره ميان سنگي) دارد و از لحاظ ارزش تاريخي و باستان شناسي با تپه سيلك كاشان برابري مي كند. همچنين سفال هاي منقوش يافته شده در اين تپه، توسط هيات باستان شناسي استان اصفهان داراي ارزش تاريخي بسيار بالايي اعلام شده است. اين تپه با مساحت حدود دو هزار متر در روستاي تاريخي لهرامش و در جوار رودخانه فصلي اناربار واقع شده بود و برابر كاوش هاي به عمل آمده اين منطقه از لحاظ حوزه تمدني در شمار يكي از قديمي ترين مناطق شهرستان گلپايگان محسوب مي شود. اين اتفاق در حالي صورت مي گيرد كه در سال 89 حمام تاريخي ثبت شده «حاجي» تنها به خاطر اختلاف نظر برخي افراد، با نظارت و همكاري هيات امناي مسجد حاجي، و در غفلت مسوولان امر در روز روشن تخريب شد. از دلايل اصلي تخريب اين تپه ادعاي اداره اوقاف شهرستان مبني بر موقوفه بودن زمين مربوطه و الحاق كردن آن به مايملك سازمان اوقاف است. قسمت اعظمي از منطقه باستاني لهرامش هم طي سال هاي گذشته توسط كشاورزان و افراد محلي مسطح شده و كاربري كشاورزي پيدا كرده بود. مهدي نوبخت، رييس اداره ميراث فرهنگي گلپايگان با تكذيب اين خبر به «اعتماد» گفت: «به هيچ وجه خبر تخريب تپه لهرامش را تاييد نمي كنم، خبر از اساس كذب بوده و تنها اين تپه مورد تعرض برخي دوستان قرار گرفته است.تپه لهرامش از نظر ما سالم است و هيچ قسمتي از آن تخريب نشده است، تنها حجم سه متر خاك روي آن ريخته شده است كه اين كار هم توسط اداره اوقاف صورت گرفته است.» نوبخت در پاسخ به تصويري كه از تپه تخريب شده منتشر شده به «اعتماد» گفت: «نمي توان از روي تصوير تشخيص داد كه اين تپه تخريب شده همان لهرامش است، مي تواند تصويري از يك زمين كشاورزي ساده باشد، كه هيچ ويژگي خاصي ندارد. مي تواند در واقع تصوير هر زميني را به اين نام منتشر كنند.» شكايت قضايي اداره ميراث فرهنگي از اداره اوقاف بحث ديگري بود كه نوبخت رييس اين اداره آن را مطرح كرد. وي در اين خصوص اظهار داشت: «اداره ميراث فرهنگي شكايت قضايي عليه اداره اوقاف تنظيم كرده است، اميدوارم تا هفته آينده نتيجه يي از دادگاه به ما حاصل شود.»
    
    مالكيت زمين و تپه هاي درون آن از آن اوقاف است
    حجت الاسلام والمسلمين ضيايي، سرپرست اداره اوقاف و امور خيريه گلپايگان، اما با رد كردن هرگونه تخريب تپه تاريخي در اين منطقه، احتمال درست بودن اين خبر را صفر درصد دانست. ضيايي در حالي كه منكر وجود هرگونه تپه در زمين هاي كشاورزي اوقاف منطقه لهرامش شد، به «اعتماد» اعلام كرد: «تپه يي كه اداره ميراث يا دوستداران ميراث فرهنگي از آن سخن مي گويند، زميني صاف بوده كه در زمين هاي كشاورزي ما واقع شده است. در مجموعه زمين هايي كه متعلق به سازمان اوقاف اين شهر است، هيچ تپه تاريخي وجود ندارد، اگر هم تپه يي وجود داشته باشد به قسمت هايي از زمين كشاورزي برجسته تر مي گويند كه ارتفاعش يكي دومتر و نهايتا سه متر بوده است، به سه متر كه تپه نمي گويند. من از اساس خبر را تكذيب مي كنم، اگر تخريبي هم اتفاق افتاده باشد مربوط به مستاجراني بوده كه زمين هاي اوقاف را اجاره كرده اند نه خود سازمان.» وي درباره سند دار بودن زمين هاي كشاورزي منطقه لهرامش اظهار داشت: زمين هاي منطقه همه سند دارند و با بررسي مالكيت اين زمين ها مشخص مي شود زمين از آن اوقاف است. اگر مي گويند مدرك و سند خود را رو كنند و از ما شكايت كنند، دادگاه به اين مساله رسيدگي مي كند. اصلاشكايتي از ما اتفاق نيفتاده است. اوقاف مالك 460 هكتار زمين در اين منطقه است كه همگي كشاورزي اند و به كشاورزان منطقه اجاره داده شده است و آنها هم به ما اجاره سالانه پرداخت مي كنند، اگر ميراث مدعي است كه اين تپه قدمتي 6500 ساله دارد كه بايد با تپه هاي سيلك كاشان و شهرسوخته زابل همتراز باشد، در حالي كه تپه مذكور هيچ نشاني از باستاني بودن و تابلو يا راهنمايي مبني بر اينكه اين تپه ثبت ميراث شده است نداشته، اگر اداره ميراث اطمينان دارد بايد روي آن كار ميراثي انجام مي شد كه هرگز نشد.» ضيايي با انتقاد از ميراث فرهنگي اين شهرستان ادامه داد: «اگر اداره ميراث گلپايگان توان احياي تپه را دارد بيايد و آن را احيا كند، اما پيش از آن بايد تكليف مالكيت زمين روشن شود، نمي شود كه تپه يي در ميان زمين هايي كه مالكيتش از آن ما است باشد، خود زمين ها مال ما باشد و تپه نباشد. هروقت توانستند تكليف مالكيت اراضي را روشن كنند بروند كارشناسي كنند و ادعايشان را ثابت كنند.»
    
    مسوولان استان، بي اطلاع از تخريب
    آنچه در اين ميان واضح است اين است كه تپه تاريخي مذكور هيچ علامت و نشاني مبني بر ميراثي بودن و تاريخي بودن آن نداشته، اشياي تاريخي منقوش و آتشدان هاي مفرغي قديمي و سفال هايي كه پيدا شده خبر از قدمت نزديك به هفت هزار ساله اين تپه مي داد. پژوهشگران و باستان شناسان با تحقيقات و كاوش هاي خود، تپه را منتسب به دوره ميان سنگي مي دانند. اما تپه در ميان زمين هاي كشاورزي محصور شده بود در حالي كه خود تپه قابل كشاورزي نبوده اما به دست كشاورزان منطقه شخم زده شد و تخريب شد. قابل ذكر است كه بخشي از تپه تاريخي مذكور، با واقع شدن در مجاورت رودخانه و طغيان هاي رودخانه از بين رفته بود و بخشي ديگر هم با تعدي كشاورزان طي سال هاي گذشته از بين رفته است. اما آنچه جالب توجه است بي اطلاعي مسوول باستان شناسي استان اصفهان از چنين پيشامدي است. بابرنره يي، با تكذيب هر گونه خبر مبني بر تخريب تپه لهرامش در شهر گلپايگان به «اعتماد» گفت: «تپه لهرامش كه مربوط به دوران پيش از تاريخ است، در مالكيت اوقاف است اما اين دليل نمي شود كه مالك، اثر تاريخي را تخريب كند. ايجاد هرگونه تغيير در بنا و اثر ثبت ملي شده تنها در حوزه اختيارات ميراث فرهنگي است و اداره اوقاف صلاحيت تشخيص اينكه اين اثر تاريخي ست يا نه را هم ندارد. هرگونه استفاده كشاورزي از اين منطقه ممنوع و غيرقانوني است، از سوي اداره ميراث به سازمان ها و افرادي كه در چنين موقعيت هايي باشند ابلاغ مي شود كه حق تعدي به اثر را ندارند.»
    تپه هاي تاريخي، در راه ماندگان مغفول / تخريب تپه هاي باستاني در سايه بي خبري مديران ميراثي
    


 روزنامه اعتماد، شماره 2632 به تاريخ 14/12/91، صفحه 7 (جامعه)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 534 بار
    



آثار ديگري از "غزل حضرتي"

  محله هاي محيط زيستي، ناجيان شهرها / نگاهي به تجربه پاريس براي سبزسازي شهر
غزل حضرتي، اعتماد 28/2/96
مشاهده متن    
  ابتكار، رييس سازمان محيط زيست در گفت و گو با «اعتماد»: اروميه زنده شده است
غزل حضرتي، اعتماد 23/2/96
مشاهده متن    
  5 هزار هكتار از باغات تهران به برج تبديل شد / كارشناسان در گفت و گو با «اعتماد» شرايط زيست محيطي تهران را بررسي كردند
غزل حضرتي، اعتماد 14/2/96
مشاهده متن    
  الهه كولايي و فريده غيرت در گفت و گو با «اعتماد»: مشاركت سياسي زنان امري گريز ناپذير / انتظارات زنان از دولت دوازدهم و شوراي پنجم
غزل حضرتي، اعتماد 7/2/96
مشاهده متن    
  سيل جان ها و كاشانه ها را برد / سيل، ٤١ كشته و ٧ مفقود در ٥ استان به جا گذاشت
غزل حضرتي، اعتماد 27/1/96
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
ماهنامه تيتر صبح
متن مطالب شماره 13، بهمن 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است