|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه شرق92/7/14: طرح بزرگ يا طراح بزرگ؟
magiran.com  > روزنامه شرق >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 3364
سه شنبه 23 بهمن 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2387
magiran.com > روزنامه شرق > شماره 1850 14/7/92 > صفحه 7 (انديشه) > متن
 
      


طرح بزرگ يا طراح بزرگ؟
نقد ناتمام نظريات «استيون هاوكينگ»

نويسنده: سليمان فرهاديان

«استيون هاوکينگ» در دهه 1980 فيزيکدان برجسته اي بود که در حوزه تخصصي اش - کيهان شناسي - پژوهش هاي ارزنده اي انجام داده بود اما بيرون از آکادمي کسي با نام و تحقيقات او آشنا نبود. از آنجا که وي به دليل ابتلابه يک بيماري نادر، براي تامين هزينه هاي درماني اش و همچنين هزينه تحصيل فرزندانش دچار مشکل شد، تصميم گرفت با تاليف يک جلد کتاب علمي براي عموم مردم، هزينه هاي زندگي را تامين کند. ماجراي نوشتن اين کتاب مفصل است که در نهايت با نام «تاريخچه زمان» منتشر شد. خوانندگان از اين کتاب بسيار استقبال کردند و همين موضوع وي را به تاليف چند کتاب علمي ديگر تشويق کرد. آخرين کتاب «استيون هاوکينگ»، «طرح بزرگ» (The Grand Design) نام دارد. درباره اهميت اين کتاب همين بس که تاکنون سه برگردان فارسي از اين کتاب عرضه شده است: ترجمه علي هاديان و سارا ايزديار از نشر مازيار، ترجمه حسين صداقت و امير اميرآبادي از نشر نقش و نگار و ترجمه جميل بصام از نشر نقد افکار. البته انتشار اين کتاب نيز همانند ديگر کتاب هاي «هاوکينگ» با استقبال خوانندگان مواجه شد ولي علاوه بر اين استقبال ها، برخي نيز به شدت بر اين کتاب تاختند. او در هيچ کدام از کتاب هاي قبلي خود وجود خدا را انکار نکرده بود و پيش تر در کتاب «تاريخچه زمان» نوشته بود که قوانين فيزيک ثابت مي کند که اساسا لزومي ندارد خداوند را در مساله آفرينش کيهان دخالت داد به اين معنا که اين دو مقوله از يکديگر جدا هستند يا در جايي ديگر گفته بود: «اگر همه قوانين فيزيک را بدانيم از کار خدا سر در مي آوريم...». به گفته وي، آينده جهان آنچنان که «پير لاپلاس» مي پنداشت، دقيقا مطابق قانونمندي هاي علمي پيش نمي رود.
    اما «هاوکينگ» در اين کتاب مي گويد: «شايد روش به وجودآمدن کيهان با قوانين علم هماهنگ باشد که در اين صورت براي آنکه دريابيم کيهان چگونه آغاز شده است، نيازي نيست به خدا متوسل شويم. اگر ما يک فرضيه همه جانبه و کامل را در مورد پيدايش عالم کشف کنيم، اين مهم ترين پيروزي انسان خواهد بود چون مي توانيم فکر خدا را بخوانيم... بشر، راز خلقت جهان را گشوده است. ممکن است جهان به طور خودبه خود به وجود آمده باشد، علاوه بر اين ممکن است به حالت هاي متفاوت ايجاد شده باشد و همه مشاهدات و محاسبات بر اين نظر صحه مي گذارد.» به باور او قانون هاي علمي (مانند جاذبه) کار خودشان را مي کنند و نيازي به دخالت خدا نيست. «استيون هاوکينگ» در اين کتاب، جهان را به شکل يک «طرح بزرگ» توصيف مي کند که براي تشريح چگونگي پديدآمدن آن، فارغ از اهداف پديدآورنده، با اتکا به قوانين فيزيک مي توان از مکانيسم عملکرد آن سردرآورد، همان گونه که يک پزشک براي درک عامل پديدآورنده بيماري و روش درمان، صرفا به علوم پزشکي متوسل مي شود. اما برخي از دينداران اين سخن «هاوکينگ» که قوانين علم، رفتار و عملکرد جهان را توصيف مي کند و براي توصيف جهان نيازي نيست به خدا متوسل شويم يا خدا در کار جهان دخالت نمي کند را به معني ضديت با خدا پنداشته اند. به همين سبب اين کتاب ناخرسندي دينداران را در پي داشت. به همين دليل تا پيش از اين نيز دست کم سه کتاب در نقد آن نگاشته شده است: کتاب طراح بزرگ (پاسخي به کتاب «طرح بزرگ» استيون هاوکينگ بر اساس رهنمود دکتر «سيدحسين نصر») اثر «هومن اهرامي» از انتشارات سازمان فرهنگي - هنري شهرداري تهران، موسسه نشر شهر، کتاب «طراحي شکوهمند خدا» (در نقد کتاب طراحي شکوهمند) اثر «محمدعلي حسنين» از انتشارات دفتر نشر فرهنگ اسلامي و همچنين کتاب «استيون هاوکينگ، خداوند و بهشت» اثر «عيسي کشوري» از نشر سيب سبز. البته اين کتاب ها، سواي مقاله ها و گفت وگوهاي متعددي است که در مطبوعات منتشر شده است. اما علاوه بر همه اينها، «عيسي کشوري» (که در دانشگاه تهران حقوق خوانده است)، تصميم گرفت به ادعاهاي هاوکينگ پاسخ دهد. به گمان «کشوري»، ادعاهاي «هاوکينگ» بيرون مرزهاي علم است و «هاوکينگ» که يک دانشمند علوم تجربي است، صلاحيت پاسخگويي درباره پرسش هايي مانند جهان چگونه پديد آمده است و آينده انسان و جهان چگونه خواهد بود، را ندارد چراکه پاسخ اين پرسش ها در حوزه فلسفه يا الهيات است.
    به نظر مي رسد يکي از مهم ترين استدلال هايي که براي اثبات وجود خدا در اين کتاب به کار رفته حول و حوش برهان نظم است. به عنوان مثال نويسنده براي آنکه اثبات کند پديدآمدن حيات و نوع بشر تصادفي نيست، در صفحات 76 تا 92 به بررسي وضعيت جهان و لزوم تنظيم دقيق پارامترهاي گوناگون براي پديد آمدن حيات مي پردازد و سپس مي پرسد «بنابراين چگونه مي توان تصور نمود که اين نظم و محاسبات تصادفي حادث شده اند؟» هرچند با انتشار کتاب «طرح بزرگ» هاوکينگ باب تازه اي براي گفت وگو ميان علم و دين گشوده شد اما متاسفانه «کشوري» راه چندان درستي را براي اثبات استدلال هايش انتخاب نکرده است. براي مثال او براي تاييد سخنان خود بارها به احاديث و آيات قرآن استناد مي کند که اگرچه براي معتقدان به دين اسلام دليل و حجتي کافي فراهم مي کند اما براي آنان که به اين دين اعتقادي ندارند، کارآيي ندارد و براي آنان که به اين دين اعتقاد دارند، منکري وجود ندارد که لازم باشد با استناد به آيات قرآن کريم، وجود خداوند را اثبات کرد. در ادامه چند مورد از استدلال هاي اين کتاب را مي خوانيم: * سوالي که بايد پروفسور هاوکينگ و هم عقايدانش به آن جواب دهند اين است که اگر شما خداوند را حذف کرده ايد، چه چيزي را به جاي آن مي گذاريد که در مواقع تنگنا و سختي که هيچ اميدي نيست، انسان اميدش را به او بسپارد؟
    * اگر شما حتي هزاران کتاب در مورد انکار خداوند بنويسيد، هنگامي که به قلب و اعماق روح خود رجوع مي کنيد، مي بينيد که حتي يکي از حرف هاي خودتان را تاييد نخواهيد کرد زيرا خداوند در درون همه ماست. به طور خلاصه مي توان گفت اين کتاب، نقد را از مباني بينش اسلامي شروع کرده و در نهايت نيز به اخلاق اسلامي خاتمه داده است و از ورود به بحث هاي مهم و پيچيده اي مانند ماهيت علم (و به ويژه علوم تجربي جديد) و دين، راه هاي شناخت جهان و همچنين ارتباط علم و دين و همچنين تفاوت ها و احيانا همپوشاني و تداخل هاي اين دو، خود را معاف کرده است. هرچند نقد هاي اول و دوم دريچه هاي تازه اي را به روي خواننده مي گشايد تا با ديد تازه اي به کتاب «هاوکينگ» بنگرد، اما به نظر مي رسد کتاب «عيسي کشوري»، به کل از دستيابي به هدفي که براي خود تعريف کرده بود، ناتوان مانده است.
    
    طرح بزرگ يا طراح بزرگ؟ / نقد ناتمام نظريات «استيون هاوکينگ»
    


 روزنامه شرق، شماره 1850 به تاريخ 14/7/92، صفحه 7 (انديشه)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 638 بار
    



آثار ديگري از "سليمان فرهاديان"

  هنر، مرزي نمي شناسد و با همه ارتباط برقرار مي كند / نقش علم و هنر براي تقويت صلح جهاني در گفت و گوي اختصاصي «شرق» با دكتر «فيروز نادري»
سليمان فرهاديان . زينب همتي، شرق 24/1/96
مشاهده متن    
  دعوت همگان به ضيافت شكوهمند علم / دلايل موفقيت «كامران وفا» در عرصه فعاليت هاي ترويج علم
سليمان فرهاديان، شرق 25/9/95
مشاهده متن    
  جايزه نوبل آمريكايي برندگان خود را شناخت / برترين دانشمندان جهان از ديد بنياد پيشرفت
سليمان فرهاديان، شرق 18/9/95
مشاهده متن    
  به توانايي افراد توجه كنيم، نه مدرك آنها / ارزيابي گزارش «ساينس» در زمينه مقاله ها و پايان نامه هاي تقلبي در گفت وگو با دكتر «محمد قدسي»
سليمان فرهاديان، شرق 8/7/95
مشاهده متن    
  در آزمايشگاه سريع ترين دانشمند جهان چه مي گذرد؟ / دستاوردهاي علمي «احمد زويل»، اولين مسلماني كه جايزه نوبل علمي گرفت
سليمان فرهاديان، شرق 25/6/95
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
ماهنامه برزگر
متن مطالب شماره 1140، بهمن 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است