|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه ايران92/8/19: جشن مازندراني ها به مناسبت آبان
magiran.com  > روزنامه ايران >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 7110
پنج شنبه 27 تير 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2825
magiran.com > روزنامه ايران > شماره 5507 19/8/92 > صفحه 13 (جامعه) > متن
 
      


يادداشت 
جشن مازندراني ها به مناسبت آبان


نويسنده: ذلفا معيل

يكي از آيين هاي سنتي و رسمي كه در مازندران بر پا مي شود تيرماه سيزده شو است. جشن تيرگان يا تيرماه سيزده شو سال هاست در بسياري از شهرها و روستاهاي مازندران گرامي داشته مي شود.
    اين جشن قدمتي بيش از سه هزار سال دارد و در رابطه با تاريخچه آن روايات مختلفي هست. برخي پيروزي كاوه بر ضحاك را مبناي جشن تيرماه سيزده شو مي دانند ولي برخي نيز معتقدند كه جشن تيرماه سيزده شو يكي از كهن ترين جشن هاي مردم استان مازندران و به تعيين مرزهاي ايران مربوط است. اين جشن در تاريخ باستان در ايران وجود داشته است. يكي از مناسبتهاي اين جشن، روز پرتاب تير توسط آرش از كوه دماوند در آمل است به طوري كه مردم سه روز را صرف اين مراسم مي كنند. روز اول را در سوگ آرش عزاداري مي كنند و روز دوم و سوم را در شادي مشخص شدن مرز ايران جشن مي گيرند. روايت است جنگ ميان افراسياب توراني و منوچهر شاه ايراني در طبرستان 12 سال طول كشيده و در نهايت مقرر شده است تيري از كوه هاي رويان در طبرستان انداخته شود كه هر جا فرود آيد مرز بين ايران و توران باشد. هر چند اين روايت به افسانه بيشتر شبيه است اما در اذهان ايرانيان بسان اسطوره اي ماندگار شده است. برخي نيز مي گويند به نظر مي رسد اين داستان صحيح باشد اما درباره مسافتي كه تير آرش درنورديده اغراق شده است. داستان آرش كمانگير در كتاب هاي زيادي به تفصيل شرح داده شده است از جمله: در كتاب تاريخ طبرستان تاليف بهاءالدين محمدبن حسن بن اسفنديار كاتب كه در سال 613 هجري تاليف شده است.
    جشن تيرماه سيزده شو كه در كتاب شرح بيست باب ملامظفر از آن به نام نوروز تبري ياد شده، در گذشته در شهرهاي مازندران از جمله قائمشهر، سواد كوه، بهشهر، ساري، بابل، آمل، نوشهر، شهسوار و ديگر شهرهاي مازندران برگزار مي شود. ابوريحان بيروني در كتاب آثار الباقيه سبب پيدايش جشن تيرگان را چنين ذكر مي كند: آرش كمان را تا بنا گوش خود كشيد و تير از كوه رويان به اقصاي خراسان كه ميان فرغانه و تخارستان است به درخت گردوي بزرگي فرود آمد به مسافت يك هزار فرسنگ و مردم آن روز را عيد گرفتند.
    در كتاب آيين ها و جشن هاي كهن در ايران امروز نوشته محمود روح الاميني چنين مي نويسند: نشانه هاي برگزاري جشن تيرگان از قرن ششم به بعد در سند هاي تاريخي اندك است، در روزگار ما فقط در شهرهاي مازندران مراسم تيرماه سيزده شو بر جاي مانده است. تعيين مرز ايران توسط تيراندازي آرش به عنوان دليل اين جشن، مشهور تر است بطوري كه ابوريحان بيروني در التفهيم آورده است: بدين تيرگان گفتند، كه آرش تير انداخت از بهر صلح منوچهر كه با افراسياب تركي كرده است، بر تير پرتابي از مملكت و آن تير گفتند: او از كوه هاي طبرستان بكشيد تا بر سوي تخارستان. ابوريحان پيدايش جشن تيرگان و شرح برگزاري آن را در آثارالباقيه به تفصيل آورده و براي پيدايي آن دو سبب نقل كرده است؛ يك سبب تيراندازي آرش براي مرز ايران و توران بود. در روزگار ما، فقط در شهرهاي مازندران مراسم تيرماه سيزده شو بر جاي مانده است. تيرماه سيزده شو به لال اِنه شو هم معروف است. اين جشن با برپايي آيين هاي ويژه و آماده كردن خوراكي هاي سيزده گانه برپا مي شود. در گذشته و هنوز در بعضي از روستاها در اين شب همه اعضاي خانواده كنار هم جمع مي شوند و تا پاسي از شب را به خوردن تنقلات و گوش دادن به قصه و افسانه هاي بزرگ ترها مي گذرانند. در گذشته در غروب روز، جوانان هم با در دست داشتن چند تركه بلند كه كيسه اي به انتهاي آن بسته شده است، همراه كودكان به در خانه ها رفته و با سر و صدا و كوبيدن چوب به در خانه ها و لال بازي و گاهي همراه با خواندن شعري با مضمون: «لال انه، لال انه، آبي قدكدار انه، پار بورده امسال انه» از صاحبخانه تقاضاي هديه مي كنند و صاحبخانه هم اغلب به آن ها پول، ميوه و شيريني مي دهد. در اين شب افزون بر خوراك هايي كه مناسب مهماني است بنابر رسم هر محل خوراكي هاي ويژه اي نيز تدارك ديده مي شود. در برخي مناطق مازندران براي اين كه جشن تيرماه سيزده شو را به بهترين نحو اجرا كنند از برنج استفاده مي كنند، چون اين جشن در فصل پاييز با رسيدن ميوه هاي جنگلي همچون زالزالك(وليك) و ازگيل (كنس) واَلندري و زرشك و ديگر محصولات جنگلي همزمان است ميوه هاي فوق نيز تناول مي شود.
    یادداشت : جشن مازندراني ها به مناسبت آبان
    


 روزنامه ايران، شماره 5507 به تاريخ 19/8/92، صفحه 13 (جامعه)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 250 بار
    



آثار ديگري از "ذلفا معيل"

  معصومه ابتكار در گفت وگو با «ايران»:آب و محيط زيست از اولويت هاي دولت روحاني است
ذلفا معيل، ايران 26/5/95
مشاهده متن    
  شما پياده رو مي بينيد؟
ذلفا معيل، ايران 25/2/93
مشاهده متن    
  بنزين زدن، تفريح سالم در نيمه شب
ذلفا معيل، ايران 27/1/93
مشاهده متن    
  اين فروشگاه هاي فيلسوف ساز ما
ذلفا معيل، ايران 2/9/92
مشاهده متن    
  اين گلادياتورهاي دست به فرمان
ذلفا معيل، ايران 12/8/92
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
نشريه فرهنگ و ادبيات عامه
متن مطالب شماره 2 (پياپي 702)، خرداد و تير 1398را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است