|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه شرق92/9/5: بانگ معنا خواهي
magiran.com  > روزنامه شرق >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 3364
سه شنبه 23 بهمن 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2387
magiran.com > روزنامه شرق > شماره 1890 5/9/92 > صفحه 9 (انديشه) > متن
 
      


بانگ معنا خواهي
نگاهي به «نيچه و آري گويي تراژيك به زندگي»

نويسنده: مجتبي شيدا

«يک نهيليست انساني است که درباره جهان، اينگونه داوري مي کند: جهان آنچناني که هست نبايد مي بود و جهان آنچنان که بايد مي بود، وجود ندارد» (اراده معطوف به قدرت، قطعه ۵۸۵).
    جهان آنچنان که هست، جهاني سرد، تاريک، بي تفاوت و رخوت انگيز است. جهاني که در مردمانش جز «ملال»، «بي تصميمي» و «انتظار» چيزي توليد نمي کند. جهاني که به قول ياسپرس «بي جهت شده است» هيچ جهت و راهنمايي در آن وجود ندارد. همه انتولوژي ها و تئولوژي هاي دنياي قديم و حتي همه کلان روايت هاي دنياي مدرن شکسته شده است و به تعبير نيچه: مرگ خدا، مرگ حقيقت و مرگ هرگونه امر مطلق و ابژکتيو را در پي داشته است. جهاني که ما در آن زيست مي کنيم و نيچه آن را بسيار خوب توصيف کرده است جهان نهيليسم است. جهان بي متافيزيک. جهان تابلوهاي تاريک و وهم آلود مونش، مردماني با چهره هاي بهت زده و گيج و سرگردان که با اندوه و دل نگراني و چشم هاي ازحدقه درآمده به يکديگر خيره شده اند. جهان ازخودبيگانگي انسان با انسان و هستي. جهان تهي شده از هرگونه ذات، هرگونه باور و هرگونه شور و شيفتگي معطوف به زندگي. و به تعبير هايدگر جهان سيطره سوبژکتيويسم در معرفت ما نسبت به جهان و پرسپکتيويسم در عرصه اخلاق و نسبي شدن همه چيز. روزگاري که والاترين ارزش ها به قول نيچه خود را بي ارزش مي سازند، همه چيز يکسان مي شود و هيچ چيز ارزشي ندارد. «ما مرکز جاذبه اي که تاکنون به واسطه آن زندگي کرده ايم از دست داده ايم، ما از دست رفته ايم.» (اراده معطوف به قدرت، قطعه 30)
    پيامد چنين اوضاعي چيزي نيست جز سرگرداني، اضطراب و در يک کلام فلج اگزيستانسيل. نهيليسم همان «ميهمان» مرموزي است که در پايان قرن ۱۹ نيچه گفته بود در آستانه در ايستاده است، امروز بي ترديد صاحبخانه شده است؛ خانه اي که امروز در آن «خرد ترين» انسان ساکن شده است؛ انساني که ديگر آرمان و باوري ندارد و براي هيچ چيز خود را به خطر نمي افکند. اخلاق او اخلاق رمگان است و همه چيز را کوچک و حقير مي خواهد. نهيليسم بيماري روزگار ماست و اپيدمي نهيليسم شرق و غرب عالم را در کام خود گرفته است. نهيليسم «طاعون» است.
    کتاب «نيچه و آري گويي تراژيک به زندگي» کتابي است درباره «نهيليسم» تاليف حميدرضا محبوبي آراني که مي توان دو ويژگي عمده براي اين کتاب ذکر کرد که آن را از کثيري از کتاب هاي ديگر درباره نيچه متمايز مي کند.
    
    نخست آنکه مدعاي مولف آن است که مواجهه و دغدغه اصلي و اصيل نيچه نشان دادن هرچه عميق تر اين «نهيليسم» زمانه ماست و در نهايت برساختن برون رفت يا پاسخي براي اين وضعيت؛ پاسخي که مولف کتاب «بازارزش گذاري همه ارزش ها» ناميده است. ساخت و پرداخت تفسير بديلي که معيار ها و ارزش هاي نو را در پرتو اراده معطوف به قدرت مي آفريند. ويژگي هايي که زندگي به خاطر آنها شايان تاييد و «آري گويي» است. به هرحال اين کتاب بر وجه اگزيستانسيل فلسفه نيچه تمرکز دارد و بحران معنا را پيگيري مي کند و دوم اينکه اين کتاب در سنت تحليلي فلسفه آنگلوساکسوني نوشته شده است. در کشور ما تفسيرهاي فيلسوفان تحليلي معاصر از نيچه کمتر مورد توجه بوده است که (در قياس با مفسران فرانسوي يا فيلسوفان آلماني بعد از نيچه) و در کل خواندن يک متن روان و خوشخوان و بدون دست اندازهاي فهم در مورد فيلسوف نا بهنگام و دشواري چون نيچه را بايد به فال نيک گرفت. ولي چنانچه از خواندن اين کتاب برمي آيد تحليل و بازکردن آموزه ها و اجزاي دروني و پنهان آنها و بيرون کشيدن استدلال هاي نيچه به تعبير مولف به اين شيوه همراه با تقسيم بندي و مرحله گذاري و در کل پژوهشي که پيوسته در يک خط منسجم حرکت مي کند گاهي متن اصلي نيچه را خنثي کرده و آن را تا مرز اختگي پيش مي برد. وجه شاعرانه تفکر نيچه شور و هيجاني که «جان» آدمي را مخاطب قرار مي دهد لابه لاي اين تحليل ها از دست مي رود، «آموزه ها» به «گزاره ها» بدل شده و گزاره ها نيز به دقت تحليل شده اند. هرچند که از متن کتاب پيداست مولف با ادبيات کلاسيک و واژگان سنت عرفاني ما به خوبي آشناست اما قلم در کف خرد گذاشته و جانب مخاطب قراردادن اميال، غرايز، عاطفه و هيجان (همان هايي که به قول نيچه سرچشمه هاي ارزش هاي ما هستند) را فرونهاده است. اين روند البته به ساده سازي و درک بهتر باورهاي نيچه ياري مي رساند اما فلسفه نيچه را از آنچه تاکنون باعث قوامش شده است مي اندازد: «شور و شوريدگي».
    کتاب در پنج فصل و با ديباچه پروفسور «برنارد رجينستر» استاد دانشگاه برون نگاشته شده است و به گفته محبوبي آراني اين پژوهش در کل گرايش رجينستري پيدا کرده است يعني باور به اينکه مساله محوري نيچه نه توجه به متافيزيک يا معرفت شناسي يا هنر يا هر چيز ديگري است بلکه بر سر معنا و مفهوم خود زندگي اين جهاني و درد و رنج آدمي به همراه بدبيني است که نيچه مي کوشد با پروژه «بازارزش گذاري همه ارزش ها» بر اين نهيليسم چيره شود.
    
    بانگ معنا خواهي / نگاهي به «نيچه و آري گويي تراژيک به زندگي»
    


 روزنامه شرق، شماره 1890 به تاريخ 5/9/92، صفحه 9 (انديشه)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 276 بار
    



آثار ديگري از "مجتبي شيدا"

  يا مراسم جشن هاي سرورآميز تفكر انتزاعي / نيچه هايدگر؛ دعوت به «جشنواره يادها»
مجتبي شيدا، شرق 19/2/92
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
ماهنامه لوله و اتصالات
متن مطالب شماره 89، بهمن 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است