|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه جام جم92/9/7: مدرسه ژاندارك، نخستين مدرسه اروپايي در تهران
magiran.com  > روزنامه جام جم >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 5244
سه شنبه 15 آبان 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2835
magiran.com > روزنامه جام جم > شماره 3850 7/9/92 > صفحه 11 (تاريخ) > متن
 
      


مدرسه ژاندارك، نخستين مدرسه اروپايي در تهران
برگي از تاريخ مدارس فرانسوي زبان در ايران

نويسنده: ايلميرا دادور *

در آغاز قرن 19 در دربار ايران هيچ ايراني اي زبان فرانسه بلد نبود و همين باعث سوءتفاهماتي ميان فرستاده ناپلئون و پادشاه قاجار شد. اما در ميانه قرن 19 زبان فرانسه نخستين زبان اروپايي بود که در کشمکش ميان روسيه و انگليس جا خوش کرد و صاحب مدرسه شد.
    شايد ايرانيان تصور مي کردند هر فرانسوي الزاما بايد يک مونتسکيو، ولتر، ديدرو يا روسو باشد. اما هرچه بود زبان فرانسه، چون زبان بيشتر دربارهاي اروپا بود، ارج و منزلت خاصي داشت. اُژِن بُرِه(1878 1809) شرق شناس و باستان شناس لازاريستِ فرانسوي، سال 1837همراه با يک هيات کاوشگر به ايران آمد. خيلي زود، فکر تاسيس مدرسه اي فرانسوي زبان ذهن او را به خود مشغول کرد. اما قبل از داير شدن مدرسه اي فرانسوي زبان در تهران، تبريز که از ديرباز اقليتي از مسيحيان شهروندش بودند، صاحب چنين مدرسه اي شد. پس از تبريز نوبت اصفهان بود که آن شهر هم شهروند مسيحي کم نداشت. سرانجام سال 1862 مدرسه پسرانه سَن لوئي در تهران آغاز به کار کرد. مديريت اين مدرسه با کشيشان لازاريست بود. اين مدرسه ويژه اقليت هاي ديني نبود، به همين دليل بسياري از فرزندان خانواده هاي اهل علم فرزندانشان را به آنجا فرستادند. از بزرگان اهل ادبي که در مدرسه سَن لوئي درس خواندند نيما يوشيج و صادق هدايت بودند. نيما يوشيج مجموعه بي نظير خود، افسانه، را به استادش نظام وفا هديه کرده است که او نيز اديبي بود درخور ستايش. طولي نکشيد که بعد از مدرسه سَن لوئي مدرسه دخترانه ژاندارک هم که خواهران روحاني سَن ژوزف آن را اداره مي کردند، در تهران آغاز به کار کرد. البته مدارس فرانسوي زبان آليانس که تحت پوشش آليانس يهوديان فرانسه بود نيز در همين ايام در شهر هاي شيراز، همدان، اروميه و سنندج آغاز به فعاليت کردند. محمد قاضي، مترجم والاي ما، از شاگردان آليانس سنندج بود. مدارس آليانس تهران هم با نام هاي اتحاد و اتفاق شاگرداني را جذب کردند. سال 1908 هم مدرسه ايراني فرانسوي فعاليت خود را آغاز کرد، که بعد ها به مدرسه رازي تغيير نام يافت.
    اما خواهران روحاني مدرسه ژاندارک قبل از اين که براي مدرسه فعاليت داشته باشند، يک مرکز خيريه در تهران داير کردند؛ محلي کوچک در خيابان شاه آباد / جمهوري که نوعي نوانخانه بود. اين محل هنوز هم به عنوان خانه سالمندان فعال است. بخت با اين خواهران يار بود و مشيرالدوله از رجال قاجاري، بخشي از باغ خانه اش را براي ساختن مدرسه هديه کرد. خانه مسکوني مشيرالدوله را نيکلاي مارکف، معمار بزرگ نوگراي گرجي تبار که در ايران ماندگار شده بود و دوست مشيرالدوله بود، در باغي بزرگ، بين خيابان منوچهري خيابان اسلامبول و خيابان لاله زار ساخته بود (امروز متاسفانه با به فروش رفتن جبهه شمالي باغ و از بين رفتن آن، کل مجموعه صدمه ديده است.) مارکف کارنامه بسيار درخشاني در معماري ايران دارد: مدرسه البرز، مدرسه انوشيروان دادگر، اداره پست، شهرداري ميدان توپخانه (که در زمان پهلوي دوم خراب شد) و مدرسه ژاندارک از بناهاي معروفي است که مارکف معمار آن بوده است.
    از همان بدو تاسيس، مدرسه دو قسمت شد: ساختمان مارکف که شامل کليسا، صومعه، پانسيون و مدرسه ژاندارک بود و حياط پُشتي که ساختماني کوتاه و يک طبقه داشت، مدرسه اي براي دختران کم بضاعت و درمانگاه خيريه که مخصوص مادران کم بضاعت بود. در هر دو مدرسه، دختران زبان فرانسه را ياد مي گرفتند، اما آمد و شدي با هم نداشتند و در ورودي حياط پشتي از انتهاي کوچه ساختمان پلاسکو فعلي بود، در حالي که درِ مدرسه اصلي از انتهاي کوچه ژاندارک در خيابان منوچهري است. مدرسه از آغاز دو زبانه بود؛ فارسي و فرانسه، اما، وزارت معارف مدت کوتاهي از آموزش زبان فرانسه در اين مدرسه جلوگيري کرد. سال هاي 1930 ميلادي هم مدرسه صاحب دو اسم شد: منوچهري و ژاندارک. اما اين هم زياد دوام نياورد و دوباره مدرسه شد همان مدرسه ژاندارک؛ از پيش دبستاني تا پايان دوره دبيرستان. از صبح تا ظهر برنامه درسي فارسي وزارت فرهنگ تدريس مي شد؛ بعد از ظهر ها هم برنامه کامل فرانسه: رياضي، تاريخ، جغرافيا، دستور زبان و...
    مدرسه ژاندارک تا سال 1359با همين برنامه کار کرد. اين مدرسه بعدها بسته شد؛ خواهران روحاني تمام ساختمان ها را ترک کردند، کليسا تعطيل شد، درمانگاه هم همين طور. حدود چهار سال طول کشيد تا اجازه داده شد خواهران روحاني به ساختمان خودشان برگردند، اما فضاي اقامتي آنها از فضاي دو مدرسه تفکيک و فعاليت هايشان هم بسيار محدود شد. امروز کليسا بسته است و خواهران نمازخانه کوچکي دارند. درمانگاه هم تعطيل است و خواهران فقط در خانه سالمندان و کهريزک فعاليت دارند. در گذشته با جذام خانه تبريز هم در ارتباط بودند، اما خوشبختانه با مهار اين بيماري شرايط بهتري فراهم شده است.
    بعد از سال 1359 مدرسه ژاندارک به سه مدرسه مجزا تبديل شد. يک دبستان با نام عدل، يک مدرسه راهنمايي با نام سميه و يک دبيرستان. اما بعد از چند سال دبستان برچيده شد ورودي مدرسه راهنمايي از کوچه پلاسکو بود و بقيه فضا، که بسيار هم وسيع است، براي دوره هايي خاص در نظر گرفته شد. امروز مدرسه ژاندارک، با قدمتي حدود 140 سال که بخشي از تاريخ تعليم و تربيت ماست، هنوز در خاطره خانواده هايي جا دارد، که يک يا چند نسل از دخترانشان در اين مدرسه درس خوانده اند.
    
    *دانشيار دانشگاه تهران
    
    مدرسه ژاندارک، نخستين مدرسه اروپايي در تهران / برگي از تاريخ مدارس فرانسوي زبان در ايران
    


 روزنامه جام جم، شماره 3850 به تاريخ 7/9/92، صفحه 11 (تاريخ)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 667 بار
    



آثار ديگري از "ايلميرا دادور "

  تاثير ادبي مهاجران بر ساكنان سرزمين شمالي
ايلميرا دادور، جام جم 4/6/93
مشاهده متن    
  هانري كربن و «ايران، زادگاه شعرا و متفكرين» / هانري كربن با تاسيس انجمن ايران شناسي فرانسه در ايران گام هاي بزرگي در روابط فرهنگي بين دو كشور برداشت
ايلميرا دادور *، جام جم 25/2/93
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
ماهنامه كشاورزي و غذا
متن مطالب شماره 190، دي 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است