|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه شرق93/1/24: سراب ارتودنسي*
magiran.com  > روزنامه شرق >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 3307
سه شنبه 13 آذر 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2387
magiran.com > روزنامه شرق > شماره 1989 24/1/93 > صفحه 10 (علم) > متن
 
      


سراب ارتودنسي*
اين درمان دندانپزشكي سودمند است؟

نويسنده: وحيد رواقي*

در اين نوشتار قصد دارم به تشويق فراگير و همگاني درمان هاي ارتودنسي با توجه به يافته هاي جديد محققان نگاهي انتقادي داشته باشم. در اين نوشتار تلاش کرده ام تا جايي که خواندن آن براي خوانندگان غيرمتخصص دشوار نشود، به مقالات و مستندات علمي استناد کنم.
    در حالي که بيماري هاي دهان نظير پوسيدگي دندان در ايران شيوع فراواني دارد، آنچه اين روزها در تبليغات مطب ها و کلينيک هاي دندانپزشکي بيشتر به چشم مي آيد وعده داشتن دهاني سالم نيست، بلکه تصوير خنده زيباي يک جوان بلوند غالبا اروپايي است که دندان هاي سفيدش همچون دانه هاي مرواريد صيقل شده به گونه اي تصنعي در کنار هم نشسته اند. اين تبليغات ذهن مخاطب را زيرکانه نشانه رفته و چنين القا مي کنند که اگر دست بر قضا از داشتن چنين خنده زيبايي محروم مانده ايد دنيا به آخر نرسيده و شما نيز مي توانيد با صرف وقت و هزينه، چنين لبخند زيبايي داشته باشيد. اين تبليغات به مخاطبان نمي گويند که از هزاران نفر شايد و تنها شايد يکي از آنها بدون تمسک به سيم و چسب و رنگ و لعاب صاحب چنين دهان و دندان «ايده آل» باشد. اينکه «ايده آل»هاي شکل ظاهري دهان و دندان از کجا آمده و چه کساني و با چه معيارهايي آن را مبنا قرار داده اند، خود بحث مفصل ديگري است که در اين نوشتار نمي گنجد. مردم عموما هنگامي که آن خنده «ايده آل» را در کنار تصوير دندانپزشک خوش پوش و خوش سيما مي بينند از خود نمي پرسند که آيا دليلي دارد که دهان و دندان همه فرزندان آدم را خط کش و نقاله بگذاريم و به سيم و چسب آويزيم و اميدوار باشيم که شايد شبيه آن خانم و آقاي «ايده آل» در تصوير شود و آيا صحيح است که روزي براي گوش و چشم و دست و پا نيز «ايده آل» ساخته و پرداخته شود و از فرداي آن، صاحبان حرفه پزشکي همه گوش و چشم و دست و پاهاي عالم را به يک شکل و اندازه درآورند؟
    شايد براي آيندگان باور اين قضيه دشوار باشد، اما ساليان سال است که حرفه دندانپزشکي با ابزار قدرتمند چنين تبليغاتي تلاش مي کند همگان را به اين باور برساند که شما براي رسيدن به آن ظاهر «ايده آل» راهي جز تمسک به درمان ارتودنسي نداريد. از ديدگاه بازاريابي بايد به طراحان اينگونه تبليغات آفرين گفت، چراکه داشتن دندان زيبا و صاف براي عده قابل توجهي از افراد جامعه از داشتن دندان هاي سالم مهم تر است. شايد از همين روست که متقاضيان درمان ارتودنسي با وجود آگاهي نسبت به عوارض جانبي درمان ارتودنسي نظير کشيدن چند دندان سالم در آغاز درمان و احتمال تحليل ريشه دندان ها و بيماري هاي لثه پس از پايان درمان به اين درمان رضايت داده و هزينه هاي سنگين مالي آن را با رضا و رغبت مي پردازند. طي چند دهه گذشته درمان هاي ارتودنسي به شدت پرطرفدار بوده اند. براي مثال، آخرين سرشماري ملي سلامت در کانادا نشان مي دهد که والدين بيش از يک سوم نوجوانان کانادايي هزينه هاي سرسام آور چنين درماني را براي فرزندانشان پرداخته اند. درخواست روزافزون به ارتودنسي در بسياري از کشورهاي توسعه يافته و در حال توسعه وجود دارد. اين همه تقاضا اگرچه ممکن است از نگاه اقتصادي و بازاريابي يک الگوي موفق باشد، اما لزوما با اهداف حرفه پزشکي سازگار نيست. از اين رو، برخي صاحب نظران برجسته اقتصاد سلامت نظير پروفسور «استفان برچ» استاد دانشگاه مک مستر کانادا، ترويج گسترده درمان ارتودنسي را توليد يک نياز کاذب براي جلوگيري از کاهش درآمد حرفه دندانپزشکي مي دانند.
    دندانپزشکان براي متقاعدکردن بيماران خود دلايل متعددي در ضرورت ارتودنسي مي آورند، برخي از اين دلايل عبارت است از اصلاح تنفس، بهبود سلامت کلي دهان و کاهش دردها و برطرف شدن صداي کليک مفصل فک و گيجگاه. ادعاهايي نظير بهبود وضعيت سلامت دهان بعد از درمان ارتودنسي با توجه به عوارض جانبي اين درمان نظير افزايش پوسيدگي هاي دنداني و تحليل ريشه دندان ها جاي ترديد دارد. اما واقعيت اين است که به گواهي پژوهش ها، مهم ترين انگيزه براي درمان ارتودنسي بهبود ظاهر دندان و دهان، بالارفتن اعتماد به نفس و بهبود سلامت رواني و روابط اجتماعي است. از اين رو، درمانگران براي ترغيب متقاضيان ارتودنسي، بر اثرات چشمگير و درازمدت رواني و اجتماعي درمان ارتودنسي تاکيد مي کنند. اينک سوال اساسي اينجاست که آيا ارتودنسي واقعا مي تواند به اين وعده عمل کند؟ آيا پژوهش هاي علمي نيز نظر مبلغان و مشوقان ارتودنسي را تاييد مي کنند؟
    ترديدهاي پژوهشگران درباره تاثير درازمدت ارتودنسي بر ارتقاي وضعيت روحي و اجتماعي در پايان دهه70 ميلادي آغاز شد. در ساليان اخير دو گروه پژوهشي در استراليا و بريتانيا همت گماشتند تا با بررسي و پيگيري دو گروه از کودکان و نوجواناني که در 30سال گذشته تحت اجراي برنامه هاي مختلف ارتودنسي قرارگرفته اند به اين سوال اساسي پاسخ دهند که آيا ارتودنسي کيفيت زندگي، رضايت از زندگي و اعتماد به نفس را افزايش مي دهد؟ برخلاف تصور عمومي پاسخ اين دو تحقيق گسترده به اين سوالات منفي است. اين مطالعات که از لحاظ روش پژوهش در نوع خود در پژوهش هاي سلامت قابل توجه هستند نه تنها در چندين مقاله در مجلات علمي منتشر شد، بلکه مورد توجه رسانه هاي بين المللي قرار گرفت. محققان در اين مقالات به صراحت اعلام کردند که درمان هاي مختلف ارتودنسي در درازمدت تاثير مثبتي بر اعتماد به نفس، رضايت از زندگي و کيفيت زندگي نداشته اند. به دنبال انتشار يافته هاي جديد در مورد سودمندنبودن درمان هاي ارتودنسي سوالات اساسي در مورد اخلاقي بودن تشويق فراگير بيماران به اين کار مطرح شد. در يکي از صريح ترين اين اظهارنظرها، پروفسور «بيل شاو» از سرشناس ترين پژوهشگران دندانپزشکي و از مشاوران سازمان بهداشت جهاني در مقاله اي با عنوان «ترديد در مورد سودمندي درمان هاي ارتودنسي و چالش اخلاقي تشويق به آن»، تشويق همگاني به درمان هاي ارتودنسي از سوي نهادهاي صنفي دندانپزشکان در بريتانيا را زير سوال برد. «جامعه پزشکي زده» اصطلاحي است که توسط جامعه شناسان در دهه70 ميلادي براي اشاره به اثرات منفي تسلط تصميم گيري هاي حرفه پزشکي بر جنبه هاي مختلف زندگي بشري ارايه شد. از نمونه هاي ايراني و بومي «جامعه پزشکي زده» که در آن پزشکان بدون توجه به ضرروت درمان و صرفا به خاطر پاسخگويي به نياز عمومي اقدام به تشويق همگاني درمان کرده اند، جراحي بيني است. ترغيب فراگير به جراحي بيني در ايران بارها در رسانه ها خبرساز شده تا جايي که اخيرا يکي از رسانه هاي معتبر بين المللي از حرفه جراحي پلاستيک در ايران با صفاتي نظير «حريص» ياد مي کند. «مارک آکرمن» استاد دانشکده پزشکي دانشگاه هاروارد، تشويق همگاني درمان هاي ارتودنسي را نيز نمونه اي از پديده «جامعه پزشکي زده» مي داند. اخلاقي بودن ترويج همگاني درمان ارتودنسي را از زواياي ديگري نيز مي توان بررسي کرد. براي مثال، القاي حس غير«ايده آل» بودن در ميان نوجوانان که به اقتضاي سن خود همواره در رقابت با همکلاسي هايشان هستند به ايجاد ناآرامي رواني در اين گروه و و خانواده هايشان منجر مي شود، به ويژه که در غياب بيمه هاي درماني، اين درمان هاي گرانقيمت براي بسياري از خانواده ها مقدور نيست.
    به دلايل گوناگون مانند رقابت وسواس گونه براي زيبايي، قدمت باورهاي پيشين و همچنين منافع کلان اقتصادي بعيد است در آينده نزديک تغييري در روند رو به افزايش متقاضيان درمان هاي ارتودنسي ايجاد شود. لازم به يادآوري است که به گواهي همين تحقيقات نوين، درمان ارتودنسي در موارد خاص که شکل و ظاهر دهان و دندان به شدت نامناسب بوده، مي تواند به بهبود کيفيت زندگي و افزايش اعتماد به نفس کمک کند. اما هويداست که اکنون ترديدهاي جدي در باورهايي ايجادشده که پيش از اين از سوي صاحبان حرفه دندانپزشکي به صورت حقيقت غيرقابل ترديد ارايه مي شد. شايد زمان آن رسيده است که به نوجوانان و خانواده ها اطمينان خاطر دهيم که بدون انجام درمان ارتودنسي نيز مي توان از زندگي اجتماعي و رواني قابل قبولي در آينده بهره برد.
    * استاد سلامت جامعه دانشکده دندانپزشکي دانشگاه بيرمنگام انگلستان
    
    پي نوشت:
    * عنوان اين نوشتار از کتابي با عنوان «سراب سلامت» اقتباس شده است که در آن نويسنده (رنه دوبو، دانشمند سرشناس آمريکايي- فرانسوي دهه 60 ميلادي) ديدگاه هاي متفاوتي با باورهاي روز در مورد سلامت و بهداشت ارايه کرد.
    
    سراب ارتودنسي* / اين درمان دندانپزشکي سودمند است؟
    


 روزنامه شرق، شماره 1989 به تاريخ 24/1/93، صفحه 10 (علم)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 152 بار
    



آثار ديگري از "وحيد رواقي"

  خاطرات بانوي دندانساز اتريشي دربار قاجار / نخستين دندانپزشك خارجي 128 سال پيش وارد ايران شد
وحيد رواقي*، ايران 21/6/96
مشاهده متن    
  نياز سياستگذاري «سلامت دهان» به عصب كشي / به جاي تكيه بر درمانگري بايد شرايط زندگي روزمره را تغيير داد
وحيد رواقي*، ايران 19/8/95
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
نشريه چشم انداز حسابداري و مديريت
متن مطالب شماره 2-2 (پياپي 103)، پاييز 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است