|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه اعتماد93/11/2: نگارستان، مهد مردم سالاري مدرن
magiran.com  > روزنامه اعتماد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4246
دو شنبه 12 آذر 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3291
magiran.com > روزنامه اعتماد > شماره 3162 2/11/93 > صفحه 9 (جامعه / محله) > متن
 
      


بناي ماندگار 
نگارستان، مهد مردم سالاري مدرن


نويسنده: جلال فرهمند

ميدان بهارستان هميشه تداعي ‏كننده قانون و قانونمداري در ايران است، چرا كه اين مكان نماي نخستين جايي است كه فكر ايراني با قانون مداري جديد و مردم سالاري مدرن آشنا شد. تاريخ اين ميدان همواره با مجلس شوراي ملي و حوادث تلخ و شيرين آن عجين شده است و تا قبل از آن اشاره چنداني از اين ميدان و ساختمان هاي اطراف آن در كتب تاريخي نيست.
    اين ميدان نيز همانند تهران سابقه چنداني ندارد و شايد بيش از ٢٠٠ سال عمر نداشته باشد. تا قبل از تشكيل مجلس ، اين ميدان به نام نگارستان شناخته مي شد، چرا كه باغ نگارستان در سمت شمالي آن قرار داشت. اين باغ از دوره فتحعليشاه پايه گذاري شده بود و محمدشاه نيز سال ها در آن زندگي مي كرد. اشاره ديگري كه در كتاب هاي تاريخي درباره اين ميدان شده مربوط به مراسم آتش بازي در اعياد و مراسم شتر قرباني است.
    مشهورترين بناي پيرامون اين ميدان عمارت و باغ بهارستان در قسمت شرقي آن است. صاحب اصلي اين كاخ حاجي ميرزاحسين خان قزويني سپهسالار اعظم و صدراعظم دوره ناصري است. در سال ١٢٨٨ ه .ق. وي اراضي وسيعي براي احداث بستان سرايي جهت سكونت خويش و مسجدي مشتمل بر مدرسه و مكتب و كتابخانه يي خريداري كرد و فورا شروع به ساخت عمارت بهارستان و مسجد سپهسالار كرد. طرح نقشه بناي عمارت و باغ سپهسالار را يك مهندس فرانسوي به نام «فال يوس بواتان» ريخت. اين همان مهندسي است كه بعدا طرح باغ و پارك ظل السلطان كه امروز تعلق به آموزش وپرورش دارد را كشيده است.
    در سال ١٢٨٨ طرح اصلي عمارت بهارستان كشيده شد و معماران ايراني شروع به كار ساختمان آن كردند و به تدريج طرح باغ نيز ريخته شد و كار ساختمان تا سال ١٢٩٨ ه .ق. طول كشيد. اما عمر مشيرالدوله براي استفاده از كاخ كفاف نكرد و وي در سال ١٢٩٨ در شهر مشهد درگذشت و همانجا مدفون شد. ولي چون وارثي نداشت طبق رسم دوره قاجار، ناصرالدين شاه آن كاخ را ضبط كرد و جزو املاك سلطنتي قرار داد. اين كاخ شمالي جنوبي بود كه از هر دو سو به باغ سپهسالار كه از نظر درختكاري و گلكاري در نهايت زيبايي بود اشراف داشت. تالارها و اتاق هاي اين بنا با مبل و اثاث و فرش هاي نفيس آراسته شده بود، به همين سبب يكي از مهمانسراهاي معتبر دولتي به شمار مي رفت و ميهمانان عاليقدر داخلي و خارجي در اين كاخ پذيرايي مي شدند. باغ داراي قنات ويژه خود بود و گذشته از عمارت اصلي به تاسيسات فرعي ديگري چون حمام هاي متعدد، اندروني و كالسكه خانه مجهز بود.
    اما تاريخ اين بنا با واقعه يي آميخته شد كه بعدها نام آن ماندگار و جاوداني باقي ماند و آن واقعه مشروطه بود كه جايگاهي رفيع بدان داد. پس از صدور فرمان مشروطيت در سال ١٣٢٤ ه .ق نخستين چيزي كه قوام گرفت مجلس شوراي ملي بود كه نخستين جلسات آن در محل فعلي دادگستري تشكيل شد و پس از مدتي مظفرالدين شاه اين كاخ را به مجلس اهدا كرد. از اين زمان به بعد اين ميدان و اين عمارت به شلوغ ترين مكان شهر تهران تبديل شد و تا حدود ٨٠ سال مركز ثقل سياسي ايران بود. طي اين زمان وقايع و اتفاقات زيادي رخ داد كه حتي به قيمت تخريب همه يا قسمتي از ساختمان آن منجر شد. نخستين ضربه سهمگين به مجلس با شروع استبداد صغير و روز آغازينش با به توپ بستن مجلس و مجلسيان به وسيله محمدعليشاه وارد آمد. بنا تخريب شد و آتش گرفت و اسباب و اثاثيه آن به وسيله غارتگران به يغما رفت. با پيروزي مجدد مشروطه خواهان مجددا تغييرات اساسي آن آغاز شد و دوران جديد قانونگذاري مجلس شروع شد. در اسفندماه ١٣٠٩ مقارن با دوره هشتم قانونگذاري مجلس دچار حريق شد و تالار آيينه و اتاق جلسه خصوصي در اين آتش سوزي سوخت و پس از حريق بنايي و تعميرات مجددا آغاز شد و در سال ١٣١٢ افتتاح شد. سردر قديمي مجلس نيز كه تا سال ١٣١٣ شمسي پابرجا بود در همين سال تخريب شد و به جاي آن سردر كنوني اش بنا شد. غير از ماجراي به توپ بستن مجلس اين بنا مسائل فراوان ديگري را ناظر بوده: مسائلي از قبيل واقعه جمهوري خواهي، تظاهرات احزاب مختلف پس از شهريور ٢٠، ملي شدن صنعت نفت، كودتاي ٢٨ مرداد و ...
    پس از پيروزي انقلاب اسلامي اين ساختمان به دليل انتقال محل مجلس شورا به ساختمان مجلس سناي سابق از رونق افتاد و سال ها متروك ماند و متاسفانه در سال هاي اخير بر اثر بي احتياطي دچار سانحه و حريق شد و تقريبا به كل ساختمان آن آسيب جدي وارد آمد به طوري كه مجبور به بازسازي كامل آن شدند. به هر حال اين ساختمان ماندگار نشان دهنده روح قانون‏دوستي ايراني است كه اميدواريم سال هاي سال پايدار بماند.
    
     پي نوشت:
    ١- مير محسن مهدوي و سازمان جلب سياحان، راهنماي تهران.
    ٢- يحيي ذكاء و محمدحسن سمسار، تهران در تصوير، سازمان ميراث فرهنگي.
    ٣- حسين كريميان، تهران در گذشته و حال، دانشگاه ملي ايران.
    farahmand@iichs.org
    منبع: ماهنامه بهارستان
    بناي ماندگار: نگارستان، مهد مردم سالاري مدرن
    


 روزنامه اعتماد، شماره 3162 به تاريخ 2/11/93، صفحه 9 (جامعه / محله)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 141 بار
    



آثار ديگري از "جلال فرهمند"

  بازرگان هواخواه جنگلي ها
جلال فرهمند، دنياي اقتصاد 19/7/93
مشاهده متن    
  حكومت به سبك قجري / عريضه اي كه به شاه نوشته شد
جلال فرهمند، دنياي اقتصاد 17/7/93
مشاهده متن    
  دلايل اقتصادي قتل كنسول يار آمريكايي / رقبايي كه پيروز شدند
جلال فرهمند، دنياي اقتصاد 7/7/93
مشاهده متن    
  واگن اسبي، سوغات ناصرالدين شاه از فرنگ
جلال فرهمند، دنياي اقتصاد 22/12/92
مشاهده متن    
  تظاهرات در ميدان سنگلج
جلال فرهمند، دنياي اقتصاد 3/11/91
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله ساخت و توليد
متن مطالب شماره 75، 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است