|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه اعتماد94/2/23: بامداد كه آمد شاعر رفته بود
magiran.com  > روزنامه اعتماد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4303
پنج شنبه 18 بهمن 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3291
magiran.com > روزنامه اعتماد > شماره 3243 23/2/94 > صفحه 10 (هنر و ادبيات) > متن
 
      


بامداد كه آمد شاعر رفته بود
خاطراتي از اديباني ايراني در فقدان محمدعلي سپانلو


ساعت ١١ شب است ميدان فاطمي بيمارستان سجاد، جايي كه در سردخانه اش، چشم هايي شعله ور براي هميشه ديدن را از ياد برده اند. سلام و تسليت و سكوت. انگار خودش دوست داشته در امامزاده طاهر دفن شود. كنار شاملو و گلشيري همراه پوينده و مختاري، اما تجربه خاكسپاري سيمين بهبهاني نشان داده امامزاده طاهر ديگر پذيراي بزرگان فرهنگ اين ملك نخواهد بود، تا ببينيم چه خواهد شد. ساعت ١٢ شب است خانه خيابان جمال زاده در انتهاي كوچه با دري كه به بهار باز مي شود. حياط كوچك و درخت هاي سبز مي خواهند بهار را فرياد بزنند اما انگار در برابر سردي مرگ كم آورده اند. اخوت همراه هميشه سپانلو نشسته است روي مبل و زل زده است به هيچ. لابد فكر مي كند به سال هشتاد و نه به خس خس سينه شاعر و سرفه هاي مدام و درد جناغ سينه. به دكتر به بيمارستان به تشخيص بيماري و شنيدن خبر بد بزرگ. لابد ياد همين هفته پيش و وخامت حال سپان مي افتد ياد بيمارستان سجاد و دو روز بيهوشي و همين چند ساعت پيش كه براي هميشه تنها شده است. زهوار خانه دارد در مي رود و كتاب ها مي خواهند پرواز بكنند و در آسمان شهر گم شوند. پارچه هاي روي مبل نشان از خانه بدون صاحبخانه دارد و خانه بدون صاحبش قطعا پذيراي ميهمان هم نيست. مي ايستيم در حياط. نگاه مي كنيم به شكوفه اناري كه روي درخت روييده است. دوست داريم فردا صبح سپانلو بيدار شود و بيايد كنار همين درخت بايستد و يك لحظه گرم را جست وجو بكند. تنها اتفاق خوب اين است كه خانه را ثبت ملي كرده اند و اين خانه، اين، از تنها بازمانده هاي شهر ديروز طعمه بساز بفروش ها نمي شود تا روحش را گودبرداري كنند و خاكش را با تيرآهن سوراخ سوراخ كنند تا تبديل به چند مكعب زشتِ سوار بر هم شود. فردا صبحش است «مگر مي شود اين درخت هاي انار و انجير باشند و سپان نباشد» اين را دوستانش مي گويند، در حياط همان خانه انتهاي كوچه خيابان جمال زاده كنار آن درخت انجير و شكوفه هاي انار جمع هستند. دوستاني كه بعضي رفاقتي سي ساله با شاعر داشتند. توي خانه هر كس گوشه اي كز كرده است. كسي رختخوابش را در اتاق عقبي مرتب مي كند. ملحفه ها هنوز بوي شاعر را مي دهند. صندلي هميشگي او اما خالي است و روي طاقچه عكس سپان با كلاه شاپويش به مهمانان... شاعر تهران در دوشنبه شب ديگر نفسش بالانيامد: بيماري، اين چند سال آخر امانش را بريده بود، چندي بود كه آن شاعر خوش مشرب ديگر ناي سرحال بودن نداشت. دوستانش هميشه شادي و روحيه مثال زدني اش را به ياد دارند، اما او در ديدار آخري كه همين سيزده بدر امسال با آنان داشت غمگين بود. دوستان هر كدام خاطره اي از سال هاي معاشرت با او دارند و ما گزارشي از اين يادواره ها براي تان بازگو مي كنيم. (همكاران گزارش: ليلي فرهادپور، زينب كاظم خواه، رضا صديق، پيام رضايي و روزبه روزبهاني) .
    
    جواد مجابي، نويسنده و پژوهشگر ادبي: دغدغه سرنوشت انسان را در جهان داشت
     سپانلو به عنوان هنرمندي كه روشنفكر هم هست هر دو وظيفه را به طور كامل عمل كرد. در عالم ادبيات او شعر سرود، داستان نوشت و همچنين در زمينه نقد ادبي سال ها قلم زد و فعاليت داشت. از همين رو او هميشه به عنوان يك پيشكسوت راهنماي جوانان بوده است.
     اما در بُعد ديگر سپانلو يك روشنفكر است. او علاوه بر ادبيات در عرصه اجتماعي نيز حضور فعال داشت. از آغاز دهه ٤٠ سپانلو زبان گوياي جنبش دانشجويي بود. وي در سخنراني ها، گفتار ها و نوشتن در نشريات توانست نوعي فعاليت اجتماعي مستمر را سامان بدهد. او هميشه نسبت به وقايع اجتماعي حساس بود و فقط در مورد ايران اين دغدغه را نداشت بلكه در عرصه جهاني هم اين نگاه را داشت. براي مثال او نسبت به فلسطين و الجزاير دغدغه جدي داشت و از اولين كساني بود كه براي فلسطين شعر گفت. در واقع او در سطح جهاني هم به سرنوشت انسان اهميت مي داد. تعداد كساني كه هم روشنفكرند و هم هنرمند اندك است وكساني كه اين دو وظيفه را براي يك عمر رو به رشد تكامل ببخشيد اندك تر. از سپانلو مي توان به عنوان آخرين نسلي از نويسندگان نام برد كه شروع آنها از دوران مشروطيت بوده است. از اين نظر او در كنار شاملو، نيما و جلال و ديگران قرار مي گيرد.
    
    منيرو رواني پور، نويسنده: او بايد در دانشگاه درس مي داد
     آدم دقيقي بود تو كارنقد داستان: سر كتاب كنيز و وهشت داستان ديگر من خيلي چونه زد تا بقيه را متقاعد كند كه اسم داستان كنيزو باشد. در جمع نويسندگان آن موقع همه مرد بودند و خوب سابقه نويسندگي شان بيشتر از من بود. هم او و هم گلشيري پاي اسم كتاب من ايستادند.
     در جمع نويسندگان ايراني در فرانسه كه بوديم چقدر بهش احترام مي گذاشتند و چقدر حرمت داشت پيش نويسندگان فرانسوي. گفتم سپان من خسته شدم ديگر. گفت ما ناچاريم همين جا بمانيم. گفت من تهران را دوست دارم. گفتم اوه اين شهر درندشت بي دروپيكر مرا خسته كرده. گفت تهران هم مثل امريكاست. همه از همه جاي ايران مي كوبند مي آيند تهران بعدش پشت سر اين شهر بد و بيراه مي گويند. در آخر گفت: فكر مي كني اگر به تهران نمي آمدي و تو بوشهر مانده بودي الان چه كاره بودي؟ تنها آدمي بود كه مرا منير صدا مي زد ومن اصلاازدستش ناراحت نمي شدم. پريروز ريچاردويلي نويسنده امريكايي كه دوست من است بازنشسته شد: در دانشگاه چه جشني گرفته بودند براش. ٧٧ سالشه داره مي ره به زادگاهش كه كودكي و نوجواني اش را آنجا بوده كه شروع كنه به نوشتن رمان جديدش و ماهيگيري كنه. اون وقت ما شاعر باسوادي مثل سپانلو داشتيم كه مي توانست در دانشگاه درس بدهد اما هيچگاه امكانش نبود.
    
    علي باباچاهي، شاعر: ما هميشه دعوا داشتيم با همه صميميت مان
     در سال هاي ٧٠ بود كه در مجله دنياي سخن مشغول بودم. پيشنهادي دادم كه دو صفحه در اختيار من بگذارند كه نقدي بر شعر يكي از شاعران شناخته شده بنويسم و قبل از اينكه اين مطلب چاپ شود، به شاعر نشان داده شود و او جوابش را بنويسد. اين موضوع در مورد شعر سپانلو هم انجام شد و نقدي در مورد شعرهايش نوشتم كه سردبير آن را به او نشان داد و جوابش را گرفت. من نقد را با لحن انكاري و سلبي ننوشته بودم: اما با وجودي كه با هم رفيق بوديم نقد خيلي جدي بود و ساختار زيبايي شناختي يكي از شعرهايش را بررسي كرده بودم. او هم جوابي بسيار جانانه نوشت و چون آدم بسيار حساسي بود و فكر نمي كرد كه از طرف يكي از دوستانش نقد كارشناسانه جدي نوشته شود، خيلي عصبي شده بود اما اين عصبيت را در رفتار او نديدم. او در نوشته اش به تنها چيزي كه نپرداخته بود آوردن استدلالي بود كه صحبت هاي مرا انكار كند. بعدها كه همديگر را بيشتر شناختيم و به خلق و خوي هم آشنا شديم: در يكي از شب ها كه بررسي شعرهاي جديد آن سال هاي من بود، سپانلو در مورد شعرهاي من دقيق و جدي و بي پيرايه صحبت كرد و ديد كه من چه استقبالي از نقد او كردم و از آن زمان دوستي ما عمق و ريشه بيشتري يافت، تا اين سال هاي اخير هرجا سخنراني مي كرد ورد زبانش بود كه من و علي هميشه باهم دعوا داشتيم اما هرگاه به هم مي رسيم خيلي دوست و صميمي هستيم: به هر حال من يكي از بهترين دوستانم را از دست دادم. سپانلو شاعري است كه فقدانش در جامعه احساس خواهد شد.
    
    مديا كاشيگر، مترجم: مي دانستم اما باورش سخت است
     جمعه اميد روحاني گفت ظرف روزهاي آينده تمام مي كند. دوستي با پزشكان اين را دارد كه حرف هايي كه به نزديكان نمي زنند به آدم مي زنند. با اين حال انتظار نداشتم. با اين حال باورش سخت است. ياد خيلي جاها مي افتم. تمام كاروان هاي شعر و نشست هاي مشترك شاعران ايران و فرانسه. برخي زنده اند و برخي مثل سپانلو نيستند. ياد هنرمندان فرانسه مي افتم كه تعجب كرده بودند از حافظه اين شاعر ايراني و اطلاعاتش از شعر فرانسه. به گوش خودم شنيدم كه به يكديگر مي گفتند: خجالت بكشيد اين ايراني شعر ما را بيشتر مي شناسد. ذهنم مشوش است مشوش.
    
    احمد رضا احمدي، شاعر: بزرگ بود...
     ديشب تا صبح بيدار بودم به ديوار نگاه مي كردم
     اينقدر اين مرد بزرگ بود كه نمي دانم چه بگويم شايد وقتي ديگر بگويم.
    
    ماهور احمدي، موزيسين: زير پايم خالي شد
     اول دبستان خواندن زبان فارسي را مي آموختم، الفبا رو ياد مي گرفتم، احمدرضا مي گفت: سين مثل سپان، سپان مثل سپانلو، دوستي پدرم و سپانلو قديمي تر از شعر بود، همكلاس دوم دبستان بودن، صداي خوبي داشت، دلكش را دوست داشت و آوازهايش را خوب مي خواند، رمبو رو به زبان فرانسه برايم مي خواند، حالاآوازهاي دلكش، شعرهاي رمبو، در كنار شعر هاي سين، مثل سپان برايم ياد و خاطره سپانلوست. مي دانستم. براي رفتنش آماده بودم اما آن شب تو بيمارستان زير پام خالي شد.
    
    ميترا الياتي، نويسنده: يك خاطره خوب يك خاطره تلخ
     هميشه سپانلو را شاد ديده بودم. او به هر حال از دوستان قديمي من بود. اما بار آخر كه او را ديدم، پشيمان شدم و دلم مي خواست نمي ديدمش: بسيار افسرده و تكيده بود. سيزده بدر همين امسال بود، به باغي در لواسان دعوت شده بوديم، سعي مي كردم روحيه ام را حفظ كنم. او در تمام سال هايي كه ديده بودمش حتي وقت بيماري: سعي مي كرد روحيه اش را حفظ كند: ولي اين بار آخر كه ديدمش احساس خطر كردم، از چشمانش بوي مرگ مي باريد. مدتي در اتاق تنها بود و فكر كرديم بياوريمش بيرون هوايي بخورد، تختي هم گذاشتيم، ولي آن سپانلو ديگر سپانلوي سابق نبود. يكي از دوستان كه داشت مي رفت به او گفت: «من پيري بدي داشتم ولي جواني خوبي داشتم.» دوست ندارم كه همين جا خاطره ام را تمام كنم، بايد خاطره شادي هم از او تعريف كنم. زماني سپانلو مي خواست برود امريكا، همسرش تنها بود و از من خواست كه يك ماهي نزد همسرش بمانم. ما تا صبح از اين در و آن در حرف مي زديم. يك شب تا چهار صبح بيدار بوديم و بعد خوابيديم. بعد صداي داد و فريادي شنيديم و آمديم پايين ديديم كه سپانلو با چمدانش در حياط ايستاده است. او داد و فرياد مي كرد كه يك ساعت است كه زنگ مي زنم و شما نمي شنويد و مجبور شده ام از بالاي ديوار بيايم داخل.
    
    مفتون اميني، شاعر: سال هاي دور آشنايي
     در سال هاي دور خيلي دور هم جمع مي شديم و از اين در و آن در حرف مي زديم. همان وقت ها سپانلو را هم مي ديدم. اما آشنايي اوليه من با اين شاعر به سال ها قبل از انقلاب برمي گردد. سپانلو در انجمن دوستي ايران و فرانسه فعاليت داشت، همان وقت ها در كتابي به نام«عمليات شاعرانه» شعر ١١ شاعر را ترجمه كرد كه من هم يكي از آنها بودم، آن وقت تبريز بودم كه كتاب را برايم فرستاد و اين باب آشنايي ام با سپانلو شد.
    
    محمدعلي بهمني، شاعر: بياييد خيابان هاي تازه بسازيم
     يك بار دعوتش كرده بوديم براي شعرخواني در جشنواره «ايران ما» شعرخواني او براي ما خيلي موثر بود و او هم روي مان را زمين نينداخته و آمده بود. او در اجرايش درباره نامگذاري خيابان ها صحبت كرد و به نظرم اشاره درستي هم در اين زمينه داشت. سپانلو در مورد كساني كه روي خيابان ها نامگذاري هاي جديد مي كنند، مي گفت چرا ما بايد اسم و اسامي تازه بگذاريم، به جاي اين كار بياييم خيابان هاي تازه اي كه ساخته مي شوند اسامي كه مدنظر داريم روي آنها بگذاريم. به نظرم حرف هاي او بسيار درست بود و تا امروز در ذهن من مانده است.
    
    انديشه فولادوند، شاعر و بازيگر: تهران ديگر چشم هاي آبي تو را نخواهد ديد
     سال ٩٠ وقتي براي رونمايي آلبوم «آخرين حرف معاصر» به منزل ايشان رفتم تا او را دعوت كنم، آشپزخانه اي داشت كه مي شد خوش طعم ترين چاي ها را در آنجا نوشيد، با فضايي كه عطر شعر داشت و ادبيات. برايم چايي آورد و كتابم را كه پيش تر به او داده بودم تا شعرهايم را بخواند برايم آورد، گفت كتابت را ببين. تعجب كردم، تمام كتابم را حاشيه نويسي كرده بود و كنار كتاب، نظرهايش را نوشته بود. پرسيدم شما با اين همه مشغله چطور فرصت كرديد اين گونه براي كتاب وقت بگذاريد؟ خنديد و گفت كه من هنوز روزانه هشت تا ١٠ ساعت براي مطالعه، تاليف و ترجمه وقت مي گذارم، وقتي قرار است درباره شعري حرف بزنم بايد بخوانمش، ادبيات شوخي و تعارف ندارد و بايد با نظم و دقيق با آن برخورد كرد. بغض كردم، از اينكه هنوز هستند كساني كه ساحت ادبيات را اين گونه مي بينند. قرار بود بعد از آن مراسم به شاعراني كه آمده بودند مثل شمس لنگرودي، حافظ موسوي و سپانلو و... عكس دسته جمعي اي كه گرفته شده بود هديه داده شود. وقتي عكس را به او دادم ذوق كرد و گفت: پشت اين عكس، نام كساني كه حضور دارند از چپ به راست و از راست به چپ برايم بنويس، بعد از ما همين عكس هاي يادگاري است كه باقي مي ماند. سپان عاشق عكس بود، پشت عكس را نوشتم، قهقهه مي زد، شوق داشت... با بيماري اش شوخي مي كرد و هر كجا كه بود، هر بزمي را به جشن مبدل مي كرد، مي گفت و مي خنديد. تصوير خندان سپان با آن چشمان آبي نخستين تصويري است كه وقتي مرورش مي كني در ذهنت عكس مي شود، نقش مي بندد و در يادت باقي مي ماند. عكس ها را با دقت مرور مي كرد، مخصوصا عكس هاي سياه و سفيد را براي همين هم عاشق سينماي كلاسيك بود و سوفيا لورن. يك بار محض مزاح برايش دو عكس از جواني و پيري سوفيا لورن هديه گرفتم: تهران ديگر چشم هاي آبي تو را نخواهد ديد.
    
    عبدالعلي عظيمي، شاعر: هميشه كتاب تازه اي براي خواندن مي خواست
     يكي از تصاويري كه هروقت ياد «سپان» مي افتم از ذهنم عبور مي كند اين است كه ايستاده بود وسط كتابخانه و داشت زير لب چيزي را غرغر مي كرد، گفتم چيه «سپان»؟ گفت كتاب تازه پيدا نمي كنم كه بخوانم. گفتم خب بازخواني كن، گفت خب حفظم... بايد اتاق شخصي «سپان» را ببينيد، دورتادور اتاق كتاب است و بعضي جاها هم دو پشته كتاب روي هم چيده شده... سپان «سرخ و سياه» را خوانده بود، «بينوايان» را خوانده بود ولي رمان چيزي نبود كه از خواندن آن شگفت زده نشود. بخشي از كتاب هايش تاريخ و ادبيات كهن است، اينها را از بر بود ولي خب «سرخ و سياه» كتابي نبود كه بگويي من خواندم و تمام شد و سپان بارهاي بار مثل گلشيري كتاب هايي مثل اين را خوانده بود. مثل گلشيري كه هر دفعه كلاس هايش را با «سرخ و سياه» شروع مي كرد و هميشه هم چيز ديگري از اين كتاب كشف مي كرد و به خوانده هايش بسنده نمي كرد... بايد هميشه كتابي كنار دست سپان بود، گاهي كلي مي گشتيم تا رماني برايش پيدا كنيم كه نخوانده باشد... از سوي ديگر هم حقيقتش آنهايي كه سپان را نديده اند ٦٠ جلد كتابي كه سپان تاليف كرده و نوشته در دسترس و حي و حاضر است ولي اين طور نيست كه با همين كتاب ها «سپان» در بين ما حاضر باشد و هميشه زنده باشد... آن وجود شاد كه در روزهاي افسردگي و روزهايي كه همه غمزده و ماتم زده اند، آن شادي اش هميشه جايش خالي است... يعني من هيچ وقت «سپان» را افسرده نديدم، آن و چيزي با خودش داشت، يك شيدايي، يك شوريدگي هميشه همراهش بود. حتي در اين ايام آخر بيماري اش، همان آيين هرروزه اش برقرار بود: صبح روزنامه اش را شروع مي كرد عموما روزنامه ايران و شرق يا اعتماد و يك روزنامه ورزشي، چون ورزش ها را همه دنبال مي كرد يك جورهايي از اين نظر جامع الاطراف بود، بعد مجلات را ورق مي زد، مقالات شان را مي خواند بعد اينها را كنار مي گذاشت و سراغ گاه نامه ها مي رفت... مي خواهم بگويم زندگي «سپان» همين بود، وقتي همين اواخر دكتر كلي چيز را براي وضعيت جسماني اش ممنوع كرده بود در زندگي «سپان» تغيير ايجاد نكرده بود و مثل بقيه نمي نشست از اين موضوع غصه بخورد چون اصل كاري برايش خواندن بود. اصل كاري اش برقرار بود... در همان ايام هم همين مجموعه آماده چاپش را به اسم «بيمارستان كافكا» كه تجربه هاي بيمارستان رفتن هايش بود را نوشت. به همين دليل هم توي شعرهايش تو آه و ناله و احساسات بازي نمي بيني... «سپان» از نظر شعري ويژگي خودش را دارد ولي از نظر انساني ما دوست مان را از دست داده ايم.
    
    رسول رخشا، شاعر: اسطوره شهر ما
     سپانلو فقط مربوط به شعر و ادبيات نبود بلكه شخصيت جامع الاطرافي داشت. حالت پرشور و اميدي كه هميشه در وجودش بود توجه همه را به او جلب مي كرد. اين چيزي كه او را براي نسل هاي جوان تر هم بدل به شخصيتي جذاب مي كرد. در شرايط دشوار هم هميشه حال خوبي را به اطرافيانش انتقال مي داد. حتي اين اواخر كه بيمار بود هم سعي مي كرد بخندد و شاد باشد. از نظر حرفه اي هم شخصيت تاثيرگذاري بود. آثاري كه در طول ساليان خلق كرد همين را نشان مي دهد. او چنان كه معروف است «شاعر تهران» ناميده مي شد اما علاوه بر اين در شعرهاي او حرف هايي هست كه مختص خود بود. همه اينها او را در عرصه شعر و ادبيات تبديل به يكي از اسطوره هاي شهر تهران مي كند.
    جلال سرافراز:هنوز زود بود سپان
     باور كنم؟
     انگار مي روي كه قديمي شوي
     اما
     هنوز زود بود سپان!
     بالابلند،
     در انبوه خاك مي روي
     اي دودناك!
     شايد كه بشنوي
     آوازهاي ديگري از اين مغاك
     شايد كه مرگ را بنويسي
     بازآفرين شدي
     راز بزرگ را
     پياده رو
     به بوي پاي تو خو كرده است
     نمي شود طنين واژه هاي تو را
     از متن گام گام سير و سفرهايت
     تفريق كرد
     «خانم زمان» هنوز
     حرف آخر خود را نگفته است
     اينك حكايت ديگر!
     راوي كجاست؟
     (مي پرسد)
     اي واي!
     انگار مي روي كه قديمي شوي
     ...
     اما
     هنوز زود بود سپان
    بامداد كه آمد شاعر رفته بود / خاطراتي از اديباني ايراني در فقدان محمدعلي سپانلو
    


 روزنامه اعتماد، شماره 3243 به تاريخ 23/2/94، صفحه 10 (هنر و ادبيات)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 147 بار
    

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله مكانيك جامدات
شماره 4 (پياپي 1004)
 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است