|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه شرق95/1/23: سنت شكني هاي قاسم هاشمي نژاد
magiran.com  > روزنامه شرق >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 3364
سه شنبه 23 بهمن 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2387
magiran.com > روزنامه شرق > شماره 2556 23/1/95 > صفحه 10 (ادبيات) > متن
 
      


سنت شكني هاي قاسم هاشمي نژاد


نويسنده: كاوه ميرعباسي

در ايران رمان پليسي مفهوم بسيار کلي و گنگي است. در ادبيات امروز غرب اما اين شاخه از ادبيات به چند ژانر مختلف و مستقل تقسيم شده است که رمان جنايي-معمايي، رمان پليسي-حادثه اي و رمان کارآگاهي از آن جمله اند. در اين تقسيم بندي رمان پليسي-حادثه اي را تريلر مي نامند. در اين ژانر، معمايي در کار نيست و رازي در رمان وجود ندارد و اين حادثه است که ماجراي داستان را پيش مي برد. تريلر به تدريج بدل به ژانر مستقلي شده و به نظر من «فيل در تاريکي» قاسم هاشمي نژاد در ژانر تريلر مي گنجد. به اين معنا که اين رمان، جنايي-معمايي نيست و به عبارتي در ادبيات پليسي ارتدکس جاي نمي گيرد. تفاوت هاي ميان اين ژانرها امروز در ادبيات پليسي غرب به خوبي جا افتاده اما از آنجا که ما سنت پليسي نويسي در ادبيات مان نداشته ايم اين تفاوت ها اين جا چندان شناخته شده نيست.
     «فيل در تاريکي» را سال ها پيش خود هاشمي نژاد به من داد و من تا پيش از خواندنش، با توجه عنوان آن، تصور ديگري درباره اش داشتم. عنوان کتاب اشاره مستقيمي است به داستان مشهور مثنوي و تصور من اين بود که هاشمي نژاد در اين رمان يکي از قوي ترين شکل هاي معما را به کار گرفته اما وقتي خواندمش ديدم اين طور نيست. در داستان فيل در تاريکي مثنوي، چهار نفر در تاريکي فيلي را لمس مي کنند و هرکدام بر پايه تصور و روايت خودشان يک تصويري از فيل مي سازند. اگرچه فيل هر چهار تصور را در خود دارد اما در واقعيت هيچ يک از آنها نيست. من هم با توجه اين حکايت مثنوي و نامي که هاشمي نژاد براي رمانش انتخاب کرده بود تا پيش از خواندنش داستان پليسي ديگري را مجسم مي کردم. هاشمي نژاد اما روي لايه سطحي اين عنوان و حقيقتي که پنهان است کار کرده و به چهار تصور مختلف از واقعيت کاري نداشته.
     ولي فارغ از اين، «فيل در تاريکي» رمان خيلي خوبي است. امروز که تريلر به عنوان ژانري مستقل شناخته شده، يعني رماني که حادثه دارد و البته مجرم و پليس شخصيت مثبت هم دارد، مي توانيم دقيق تر درباره آن نظر بدهيم. از اين حيث «فيل در تاريکي» با مقياس هايي که امروز در ادبيات پليسي غربي وجود دارد تريلر است و البته تريلر خوبي هم هست. اما با اغماض مي توانيم «فيل در تاريکي» را اولين رمان پليسي ايراني بدانيم پيش از آن هرچه بود پاورقي هايي بود که در آن سال ها منتشر مي شد و ارزش ادبي چنداني نداشتند. از اين رو اگر بي توجه به تقسيم بندي هاي امروز تريلر را همچنان جزو ادبيات پليسي بدانيم، مي توانيم بگوييم «فيل در تاريکي» راهگشاي ادبيات پليسي ايران است . هاشمي نژاد ويژگي هاي خاصي داشت. هميشه در هر جرياني که قدم مي گذاشت سازي مخالف مي زد و برخلاف اصول رايج آن ژانر حرکت مي کرد. زماني هم که به سراغ ترجمه رمان پليسي رفت و «خواب گران» ريموند چندلر را به فارسي برگرداند کاري متفاوت ارايه داد. من در شهريور سال ٧٩ هاشمي نژاد را ديدم و او در آن دوره مشغول ترجمه «خواب گران» بود. البته من با اين عنوان موافق نيستم و به نظرم «خواب ابدي» درست تر است چون «خواب گران» براي رمان پليسي زيادي فاخر است. هاشمي نژاد در آن ديدار ترجمه اش را به من داد و گفت فصلي از آن را بخوان و نظر بده. وقتي آن را خواندم گفتم ترجمه بديعي است و هنوز هم سر حرفم هستم. چون اين ترجمه سنت شکن است و ازاين حيث جذاب هم هست. زبان نويسنده در ترجمه رعايت نشده و بديهي است که اين زبان چندلر نيست. اما ترجمه هاشمي نژاد کار بديعي است. اگر يکي از وظايف ترجمه انتقال سبک نويسنده به خواننده باشد اين اتفاق در ترجمه هاشمي نژاد نيافتاده اما با اين حال کار او کار خلاقي است. در آثار هاشمي نژاد چند ويژگي جالب ديده مي شود و يکي از آنها همين زباني است که او در نوشتن و ترجمه آثار داستاني انتخاب مي کرد. در ادبيات غرب نه اين که هيچ رمان پليسي به زبان شاعرانه وجود نداشته باشد اما کمتر اين اتفاق افتاده و از اين رو زبان هاشمي نژاد يک نوع تشخص دارد و تجربه اي تازه است. اگر بخواهيم از خود چندلر نقل کنيم، او معتقد است رمان پليسي بايد در وهله اول اثر ادبي باشد و بعد پليسي و کار هاشمي نژاد اين ويژگي را دارد. نثر يکدست و شسته رفته اي دارد و احساس را خوب بيان مي کند. همچنين حضور شاعرانه شهر در رمان هم ويژگي قابل توجه ديگري در کار اوست. هاشمي نژاد با ادبيات پليسي غرب خيلي خوب آشنا بود و آثار زيادي خوانده بود و نويسندگان مختلف را مي شناخت. در ديداري که با او داشتم و چند ساعتي که با هم حرف زديم، او هم آدم دوست داشتني به نظر آمد و هم آدمي که عاشق ادبيات است. او بي توجه به قضاوت هاي بيرون کار خود را مي کرد و ترجمه او از «خواب گران» هم يک جور شيطنت آگاهانه بود. او مي دانست که اين زبان چندلر نيست اما نخواسته بود نثر چندلر را در ترجمه بيافريند. او دغدغه فروش و بازار نداشت. هاشمي نژاد در عرصه هاي مختلفي کار کرد. با وجود اين که آدم کم کاري بود اما از اين شاخ به آن شاخ مي پريد و يک نوع بازيگوشي در کارهايش وجود داشت و انگار طفلي در بطن وجودش بود که مي خواست شيطنت کند. «فيل در تاريکي» رگه هايي از رمان اجتماعي هم دارد اما اين ويژگي در حاشيه کار او قرار مي گيرد. در حقيقت «فيل در تاريکي» رگه هايي از رمان نوآر را در خود داشت، يعني رمان پليسي و اجتماعي آمريکا که در تقابل با رمان کلاسيک پليسي انگليسي قرار مي گيرد. رمان نوآر هيچ وقت از دغدغه هاي اجتماعي خالي نبوده و کار هاشمي نژاد هم اين گونه است. او با نوشتن «فيل در تاريکي» در عرصه اي دست به تجربه زد که تا قبل از آن هيچ کار ارزشمندي در آن سبک وجود نداشت. تصور اوليه اي که من از رمان «فيل در تاريکي» داشتم با آن چه بعد از خواندن رمان دريافتم متفاوت بود. اما سال ها در فکر اين بودم که ساختاري معمايي پيدا کنم که با استفاده از حکايت فيل در تاريکي مثنوي رماني پليسي بنويسم و چندي پيش اين ساختار را پيدا کردم و اگر فرصت کنم اين رمان را بنويسم، نامش «ققنوس در تاريکي» خواهد بود.
    سنت شکني هاي قاسم هاشمي نژاد
    


 روزنامه شرق، شماره 2556 به تاريخ 23/1/95، صفحه 10 (ادبيات)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 32 بار
    



آثار ديگري از "كاوه ميرعباسي"

  محمد قاضي به مترجم اعتبار بخشيد
كاوه ميرعباسي، اعتماد 13/5/97
مشاهده متن    
  پيشنهادهايي براي عشق فيلم ها / از تماشاي اين فيلم ها غافل نشويد
كاوه ميرعباسي*، ايران 11/5/97
مشاهده متن    
  پاموك: نويسنده اي گزيده كار
كاوه ميرعباسي، اعتماد 22/2/97
مشاهده متن    
  صرفا يك مشكل اداري بود
كاوه ميرعباسي، اعتماد 19/2/97
مشاهده متن    
  روايت هايي از عشق و انتقام / كتاب «ملت عشق» و فيلم «كشتن گوزن مقدس»
كاوه ميرعباسي*، ايران 18/10/96
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه روشهاي هوشمند در صنعت برق
متن مطالب شماره 35، پاييز 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است