|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه اعتماد95/7/4: سوت قطار در مسير تاريخ
magiran.com  > روزنامه اعتماد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4247
سه شنبه 13 آذر 1397


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3291
magiran.com > روزنامه اعتماد > شماره 3633 4/7/95 > صفحه 8 (جامعه) > متن
 
      


گزارش 
سوت قطار در مسير تاريخ
گزارش «اعتماد» از نخستين تور گردشگري راه آهن در شمال كشور

نويسنده: فرزانه قبادي

صداي سوت قطار مي پيچد لاي مه غليظي كه فضا را وهم آلود كرده، دوباره و چند باره اخطار مي دهد، عده اي با دوربين و موناپاد روي ريل در حال عكاسي اند، قطار باز هشدار مي دهد. چراغ قطار مه را مي شكافد، تاريكي تونل را هم، شركت كنندگان در تور حالادوربين به دست، ورود قطار را ثبت مي كنند، ايستگاهي نيست، اما قطار توقف مي كند. اينجا پل شورآب در نزديكي فيروزكوه و كنار روستاي شور آب فيروزكوه است. قطار درست روي پل تاريخي شورآب مي ايستد، چند دقيقه پيش شركت كنندگان در «تور گردشگري راه آهن» با ميني بوس خود را از تهران به زير اين پل رساندند و قرار است يك روز پرهيجان را از اين نقطه آغاز كنند. قرار است نگاهي نو داشته باشند به ريل هايي كه سال هاست روي تن كوه و دل جنگل خزيده اند تا راهي باز كنند براي مسافران.
     راهنماي تور از معماري خاص پل شورآب مي گويد و اينكه ٨٠ سال پيش اينچنين با دقت و وسواس از دو رنگ سنگ براي تزيين پل استفاده شده است، رنگ سياه براي حاشيه ها و سنگ سفيد براي تن پل و اين موضوع نشان مي دهد كه طراحان آن سال ها با وجود تعجيلي كه براي ساخت راه آهن شمال داشتند، نه كيفيت را فدا كرده اند و نه زيبايي را. و حالاسال هاست كه پايه هاي پل شورآب محكم و استوار دلبرانه ايستاده است و از دل سال ها حالاقرار است تحسين گردشگران بسياري را بر انگيزد.
     در جوار پل، روستاي شورآب در كنار ريل راه آهن آرام زندگي مي كند، تاسيسات راه آهن از سال ها پيش هنوز هم در كنار ريل باقي مانده، هر چند بلااستفاده و متروك، اما خانه هاي روستايي پر تكاپو و زنده صبح خود را شروع كرده اند. باران تن درختان را شسته و شبنم برگ ها را زينت بسته، زن روستايي كه با تعجب به تجمع دوربين به دستاني كه با شور و هيجان از مه و پل و ريل راه آهن عكاسي مي كنند نگاه مي كند، دليل نامگذاري روستا را به «شورآب» با لهجه خاص خودش اينطور توضيح مي دهد: «پايين دست يك معدن هست، كنارش چشمه داره، آب چشمه كه از توي معدن رد ميشه شور ميشه، آبشاري كنار معدن درست شده، آبش قابل استفاده نيست ولي خيلي آبشار قشنگيه، زمين آبشار قرمز رنگه، براي همون معدن و چشمه و آبشار به اينجا ميگن شور آب. بعد هم راهش را به دل مه ادامه مي دهد بي اينكه بپرسد اين آدم ها روي ريل چه مي كنند.
     قطار از راه رسيده، درست كنار روستاي شورآب و روي پل تاريخي اين روستا مسافران تور سوار قطار مي شوند تا به مقصد بعدي برسند، ايستادن قطار خارج از ايستگاه يكي از جذابيت هاي اين تور است، شايد هر كدام از ما وقتي قطار در مسيري حركت مي كند، آرزوي مان اين بوده كه در جايي بكر و زيبا توقف كند تا بتوانيم در سكوت دلچسب طبيعت حاشيه ريل و زيبايي هاي بي نظيري كه در تمام طول مسير راه آهن سراسري ايران وجود دارد، لحظات نابي را تجربه كنيم، حالاقطار خارج از ايستگاه ايستاده است، مسافران با پلكان سيار سوار قطار مي شوند و راهنما توضيح مي دهد: «در راه آهن، فقط قطار است كه ديده مي شود و مكانيزم پشت قطار عموما ديده نمي شود، ولي ما در تور گردشگري راه آهن سعي داريم وجه ناپيداي راه آهن را نشان دهيم و گردشگر را وارد ماجراجويي هايي كنيم كه در سفرهاي عادي با قطار آن را تجربه نمي كند.»
     مه غليظي ريل راه آهن را در آغوش گرفته، آنقدر كه به سختي مي شود در محلي كه راهنماي تور در كنار ريل راه آهن نشان مي دهد، آبشار زيباي شورآب را ديد. قطار با هماهنگي راهنما در محل هايي كه جاذبه اي وجود دارد مي ايستد تا مسافران بتوانند از پشت شيشه مسدودش دقايقي در مورد جاذبه مذكور بشنوند و تماشايش كنند، امكاني كه در مسافرت عادي با قطار امكانپذير نيست.
    
     راه آهن: جاذبه اي براي گردشگران
     راهنماي تور در توضيحات ابتدايي اش در مورد خصوصيات راه آهن شمال كشور توضيحاتي مي دهد. «راه آهن مازندران» كه همه آن را به نام «راه آهن شمال» مي شناسند از پرقصه ترين و جذاب ترين خطوط ريلي كشور است. راهنما مي گويد: «راه آهن ايران داراي مشخصه هايي از قبيل تاريخي، اجتماعي، فني در كنار زيبايي هاي مسير ريل گذاري شده يكي از جذابيت هاي منحصر به فرد گردشگري است. بناهاي تاريخي، اتفاقات بسيار مهمي كه در اين مسير افتاده است و همچنين طبيعت بكر و منحصر به فرد حاشيه ريل هاي قطار نكاتي است كه «محمد محسنيان» را بر آن داشته تا زمينه اي فراهم كند و مردم را با تاريخچه و جذابيت هاي راه آهن آشنا كند. در توري كه او طراحي كرده و از بهار سال جاري در حال اجراي آن است، راه آهن نه به عنوان يك وسيله حمل و نقل صرف، بلكه به عنوان بخشي از تاريخ كشور و همچنين نمادي از فرهنگ مردم مناطق حاشيه آن و در عين حال به عنوان يك جاذبه گردشگري مورد مطالعه و معرفي قرار گرفته است. محسنيان در توضيحاتش به بودجه اي كه در آن سال ها براي احداث راه آهن هزينه شده است، اشاره مي كند. مستندات تاريخي مي گويند: «براي اينكه ساخت راه آهن ملي ايران با سرمايه داخلي انجام شود و تحمل هزينه آن براي ملت ايران طاقت فرسا نباشد، قبل از شروع به ساخت راه آهن، دولت وقت قانون انحصار قند و شكر و چاي را وضع و در نهم خرداد ۱۳۰۴ به تصويب مجلس شوراي ملي رسانيد. به موجب اين قانون مقرر شد از هر سه كيلو قند و شكر ٢ ريال و از هر سه كيلو چاي ٦ ريال ماليات اخذ شود و درآمد حاصله از آن صرف ساخت راه آهن سراسري ايران شود.» حالاپس از سال ها ثمره اين قانون همچنان در حال بهره برداري است و هنوز هم قطارها روي ريل هاي آهني كه كارگران آن سال ها با امكانات و محدوديت هاي خاص خود، به موازات هم چيده اند، حركت مي كنند و امن ترين راه سفر هستند.
    
     خطوط طلايي بر دامنه كوه
     آنها كه اطلاعاتي از راه آهن دارند، نام فيروزكوه براي شان با ورسك و سه خط طلاگره خورده، در ميان دامنه هاي جنگلي كوه هاي كنار جاده فيروزكوه، سه بخش از مسير راه آهن شمال ديده مي شود. سه خط طلاهنرنمايي طراحان راه آهن است در به كار گيري ترفندي براي كم كردن شيب و افزايش ضريب قدرت لوكوموتيوها در مسيرهاي كوهستاني، حالااين ترفند در مسير راه آهن شمال تبديل به يك جاذبه شده است، پل هايي كه در دامنه كوه هاي مسير روستاي ورسك به سمت گدوك در ارتفاعات شرق جاده تهران- شمال جلوه مي فروشند. نام اين سه خطي كه بر دل كوه جا خوش كرده اند را گذاشته اند «سه خط طلا» به دليل اينكه تلاش بسياري براي ساخت اين پل ها به كار گرفته شده و يكي از پل هاي استراتژيك راه آهن شمال محسوب مي شود، همين است كه نام اين سه خط كه معماري تحسين برانگيز ريلي دارند را «سه خط طلا» گذاشته اند. نقش اين اثر معماري ريلي به همراه تصوير پل ورسك سال ها روي پول رايج كشور ثبت شده بود. سه خط طلااز سخت ترين خطوط ريلي براي لكوموتيوران هاست. كاركنان راه آهن مي گويند كساني كه قصد دارند لوكوموتيوران قطارهاي مسافري شوند يا از پايه سه لكوموتيوراني به پايه دو يا يك ارتقا پيدا كنند، بايد يك بار در اين مسير لوكوموتيوراني را تجربه كنند.
     تور همچنان در مه و باران به مسير خود ادامه مي دهد. مقصد بعدي ورسك است، همان پلي كه قصه ها برايش گفته اند و روايت ها در موردش نقل شده پلي كه سال ها پيش «لاديس لاو فون رابه سويچ» مهندس طراحش به خبرنگار روزنامه اطلاعات گفته بود: «روزي كه اين مدل را براي احداث پل ورسك تهيه كردم مهندسان ديگر با نظر حيرت به آن نگريسته و اجراي نقشه و احداث آن را در شمار يكي از فتوحات علم مهندسي به حساب آوردند. امروز كه اين پل احداث شده همه من و رفقايم را تحسين مي كنند و آن را در شمار بهترين پل هاي قشنگ و شاهكار مهندسي مي دانند.» حالاقرار است اتفاقات هيجان انگيز تور به اوج خود برسد، قطار روي پل ورسك ايستاده است، هنوز مجوز تجربه كردن ايستادن مسافران روي پل صادر نشده، اما تماشاي روستاي ورسك با شيرواني هاي رنگي اش از روي پل تجربه اي است تكرارنشدني. حالاروستاي ورسك درست زير پاي مسافران است، قطار ايستاده، درهاي قطار باز است، اما مسافران تا همين جا اجازه دارند تا به تماشاي چشم انداز ورسك بنشينند. راهنما توضيح مي دهد كه مزار سازنده ورسك همينجاست در گورستان روستاي ورسك، تاريخ ثبت كرده است كه او همراه با خانواده اش در خانه اي نزديك محل احداث پل زندگي مي كرد، هر چند كه روايت هاي محلي كم اعتباري وجود دارد كه رضا شاه به او دستور داده بود تا هنگام عبور نخستين قطار از روي ورسك به همراه خانواده اش زير پل بايستد تا اگر اتفاق ناگواري افتاد او و خانواده اش نخستين قربانيان آن اتفاق باشند. هيجان ايستادن قطار روي پل چند دقيقه اي بيشتر طول نمي كشد، ايستگاه بعدي نقطه ايست درست مقابل پل، ايستگاه ورسك. از ايستگاه مي شود پل تاريخي ورسك را ديد، حالااطلاعات فني تر و دقيق تر شده اند، ورسك با ابزارآلات بسيار ساده ساخته شده است. ملات اين سازه از سيمان و شن شسته شده و آجر تهيه شده است. شگفت آنكه در ساخت اين پل از هيچ سازه فلزي استفاده نشده است.
     تماشاي عبور قطار از روي پل تاريخي ورسك بخش ديگري از جاذبه هاي اين سفر است. قطار باري از راه رسيده، شايد قابي را بتوان در ذهن مرور كرد كه لوكوموتيوي با دود فراوان براي نخستين بار از ورسك عبور مي كند و تاريخي را ثبت مي كند كه مردمان آن روزگار اهميت و ارزش آن را به خوبي درك مي كردند. بعد از اين تصوير بديع از ورسك قطار باز هم صفيركشان به راه مي افتد، مسير كوهستاني راه آهن شمال كشور تونل ها و دره هاي فراواني دارد كه شماره گذاري شده اند، اما تونل گدوك طولاني ترين و عريض ترين تونل راه آهن ايران است، حدود سه دقيقه زمان لازم است تا قطار اين تونل ٢٨٨٠متري را طي كند. بعد از تونل گدوك در دامنه كوه هاي شرقي مسير راه آهن يكي از آثار شاخص باستاني فيروزكوه خودنمايي مي كند، غار دژ اسپهبد خورشيد از پنجره شرقي قطار پيدا است. غار دژ ساساني كه در دل كوه بنا شده و يكي از آثار معماري منحصر به فرد جهان است. راهنما در مورد تاريخچه و قصه هايي كه در مورد غار روايت شده است براي مسافران مي گويد و هر كس روايتي در مورد فتح اين غار توسط اعراب شنيده روايت مي كند. قطار در نزديكي پل شماره ٦ توقف مي كند. ميني بوس وسيله نقليه باقي مسير است.
    
     قربانيان ساخت راه آهن
     در طول برگزاري تور تنها به جاذبه ها اكتفا نشده است، براي ساخت اين كلاف در هم تنيده چندهزار كيلومتري كارگران فراواني به كار گرفته شده اند و بسياري هم در همين مسير جان خود را از دست داده اند. قطار در نزديكي تونل شماره ٦ راه آهن شمال توقف مي كند، جايي كه يادبود كشته شدگان اين تونل ساخته شده است. «آرامگاه اخوت» يادبودي است كه از طرف لونچر (مهندس راه آهن) براي كشته شدگان ريزش تونل شماره ۶ ساخته است. در كنار همين يادبود است كه به سختي كار براي كارگراني اشاره مي شود كه در تونل شماره ٣٦ مشغول كار بودند، بر اثر متصاعد شدن گاز متان چند انفجار رخ مي دهد، اما پس از خاموش كردن شعله هاي ناشي از انفجار كارگران بايد به كارشان ادامه دهند، آن هم در دماي بالاي ٥٥ درجه. البته اين بنا تنها بنايي نيست كه از روزگار احداث راه آهن سراسري به جا مانده است، كليساهايي هم از آن روزگار در روستاهاي اطراف مسير راه آهن به جا مانده است كه يادگار كارگران شركت هايي است كه با دولت ايران براي ساخت راه آهن سراسري همكاري داشتند.
    
     قدم زدن روي ريل
     ناهار در خانه يكي از اهالي روستاي سوادكوه سرو مي شود، حياطي باصفا با آفتابگردان هايي كه در هواي ابري سر به زير شده اند و صداي قطع نشدني مرغ و خروس و غازهايي كه با مهمانان غريبگي نمي كنند. بعد از آن مسافران زير نم باران روي ريل هاي ايستگاه سوادكوه تا پل دوآب پياده روي مي كنند. پل دو آب يكي از پل هاي منحصر به فرد منطقه است كه چشم انداز آن تنها از كنار ايستگاه فيروزكوه قابل دسترسي است و گويي خود را از چشم عابران هر روز جاده شمال مخفي كرده تا بكر و جذاب بماند. معماري اين پل تلفيقي است از معماري ايراني و اروپايي و به گفته راهنماي تور يكي از بلندترين پل هاي دره اي ايران محسوب مي شود.
     تور ادامه دارد، باز هم ميني بوس وسيله نقليه مسافران است، ميان جاده چشم انداز زيبايي از پل اوريم پيداست، مسافران كنار جاده تا زير پل مي روند، پلي كه برخلاف تمام پل هايي كه به شكل مستقيم ساخته شده است، در فضايي قرار گرفته كه امكان ساخت آن به صورت مستقيم وجود نداشته و علاوه بر شيبي كه دارد براي اتصال دو نقطه كوه به يكديگر قوس هم دارد و همين خصوصيت اين پل را از باقي پل هاي راه آهن اين منطقه متمايز كرده است.
     تور يك روزه گردشگري راه آهن قبل از تاريكي هوا به پايان رسيده، حالاتوضيحات طراح تور در مورد طراحي اين تور و تفاوت آن با تور گردشگري ريلي چاشني مرور خاطرات شركت كنندگان در تور است. محسنيان در مورد تفاوت اين نوع خاص از گردشگري با گردشگري ريلي مي گويد: «گردشگري ريلي نوعي از سفر است كه به واسطه وسيله حمل و نقل و شبكه ريلي تعريف مي شود: به طور مثال سفر گردشگران با قطار گردشگري عقاب طلايي گردشگري ريلي است و تنها وسيله سفر است كه متفاوت است، اما گردشگري راه آهن بر هويت و داستان هاي راه آهن تاكيد دارد: تاريخ راه آهن و اتفاقاتي كه در حاشيه آن افتاده است در اين نوع از گردشگري اهميت دارد. »
    گزارش: سوت قطار در مسير تاريخ / گزارش «اعتماد» از نخستين تور گردشگري راه آهن در شمال كشور
    


 روزنامه اعتماد، شماره 3633 به تاريخ 4/7/95، صفحه 8 (جامعه)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 76 بار
    



آثار ديگري از "فرزانه قبادي"

  «امپراتوري گل هاي سرخ» از پاريس تا تهران
فرزانه قبادي، اعتماد 22/6/97
مشاهده متن    
  روياهاي بلند مهتاب / تلاش براي جهاني شدن مهد سوزن دوزي ايران
فرزانه قبادي، اعتماد 20/6/97
مشاهده متن    
  چه تعداد از موزه ها ايمني و امنيت دارند؟ / آتش سوزي موزه ملي برزيل هشداري براي موزه هاي ايران
فرزانه قبادي، اعتماد 13/6/97
مشاهده متن    
  كم لطفي هاي مديران ميراثبه زنان فعال در صنايع دستي
فرزانه قبادي، اعتماد 5/6/97
مشاهده متن    
  تاريخ به روايت مخروبه هاي مجلل / گزارش «اعتماد» از وضعيت بناهاي تاريخي ماكو
فرزانه قبادي، اعتماد 4/6/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
International Journal of Foreign Language Teaching and Research
شماره 26
 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است