|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد96/6/22: كنترل ريسك به جاي كنترل نرخ سود
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4148
سه شنبه بيست و هشتم شهريور ماه 1396



خدمات سايت




 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4143 22/6/96 > صفحه 1 (صفحه اول) > متن
 
 


سرمقاله 
كنترل ريسك به جاي كنترل نرخ سود


نويسنده: ايمان نوربخش

هفته گذشته بار ديگر همانند چند سال گذشته بانک مرکزي با صدور بخشنامه اي بانک ها را ملزم به کاهش نرخ سود سپرده ها کرد. طي 10 سال گذشته چندمين بار است که بانک ها ملزم به کاهش نرخ سود مي شوند، اما طي اين سال ها به دلايل مختلف بانک ها در عمل تن به کاهش نرخ سود نداده اند. در سه سال اخير نيز به دليل کاهش نرخ تورم، بانک مرکزي به طرق مختلف تلاش کرده نرخ سود را کاهش دهد.
    اما هر بار پس از گذشت مدتي از صدور بخشنامه، بانک ها با روش هاي بديعي از اجراي کامل کاهش نرخ سود به خصوص براي سپرده گذاران کلان خود سر باز زده اند و بعيد به نظر مي رسد اين بار نيز اتفاقي متفاوت از دفعات پيش رخ دهد. اين سوال مطرح مي شود درحالي که عمده هزينه تمام شده بانک ها سود پرداختي به سپرده گذار است؛ بنابراين بانک ها بايد از کاهش نرخ سود استقبال کنند؛ چون باعث کاهش هزينه هاي آنها و در نهايت افزايش سودآوري براي سهامداران بانک خواهد شد؛ بنابراين چرا اکثر بانک ها از کاهش نرخ سود استقبال نمي کنند؟
    ريشه اين تناقض به سمت راست ترازنامه بانک ها يعني کيفيت دارايي هاي آنها بازمي گردد. هنگامي که دارايي هاي عمده بانک يعني تسهيلات اعطايي به مشتريان و سرمايه گذاري هاي آنها فاقد بازدهي کافي باشد و نتوانند براي بانک سود لازم را براي پرداخت به سپرده گذار فراهم کنند، بانک براي پرداخت سود ماهانه به سپرده گذاران خود منابع کافي نخواهد داشت. اگرچه بانک در اين حالت براي دارايي هاي خود درآمد و سود شناسايي مي کند، اما اين سود کاملا موهومي و فقط روي کاغذ است؛ درحالي که سپرده گذار سود خود را به صورت نقد مي خواهد دريافت کند. در اين حالت بانک به هر وسيله اي متوسل خواهد شد تا نقدينگي لازم براي پرداخت سود نقد به سپرده گذار را فراهم کند؛ بنابراين شروع به پرداخت سودهاي بالاتر به سپرده هاي کلان مي کند تا با جذب آنها منابع لازم را براي پرداخت سود به سپرده گذاران قبلي فراهم کند. از آنجا که تصور سپرده گذاران بر اين است که اصل و فرع سپرده هاي آنها تضمين شده است؛ بنابراين بدون توجه به وضعيت دارايي هاي بانک سپرده خود را به راحتي در اختيار بانکي که بالاترين سود را پرداخت مي کند، قرار مي دهند. اين وضعيت موجب تشديد رقابت منفي بين بانک ها براي پرداخت سود بالاتر و حفظ سپرده گذاران خود مي شود.
    اين وضعيت موقعي تشديد مي شود که سپرده گذاران در نظام بانکي ايران بخواهند سپرده خود را عندالمطالبه دريافت کنند. درحالي که در بانکداري متعارف بين المللي سپرده گذار مدت دار نمي تواند هر موقع اراده کرد سپرده خود را از بانک خارج کند و در بانکداري اسلامي نيز سپرده گذار در صورتي که بخواهد قبل از مشخص شدن وضعيت سود و زيان سرمايه گذاري، سپرده خود را برداشت کند، نمي تواند کل وجه سپرده را يکجا دريافت کند و در عين حال تا اتمام دوره سرمايه گذاري سودي به او تعلق نمي گيرد، اما در ايران سپرده گذار مي تواند هر زمان که خواست اصل و سود سپرده خود را از بانک طلب کند. به عبارت ديگر سپرده گذاري در نظام بانکي ايران نه متناسب با بانکداري متعارف و نه متناسب با قواعد بانکداري اسلامي است.
    ريشه درمان وضعيت نابسامان نظام بانکي توجه و تمرکز بر سمت راست ترازنامه بانک ها و تعيين تکليف دارايي هاي آنها است. متاسفانه طي اين سال ها بانک مرکزي تمام هم و غم خود را صرف سمت چپ ترازنامه و سپرده هاي مشتريان کرده است. تمرکز بر سپرده ها و تلاش براي کاهش نرخ سود سپرده ها تنها به عنوان مسکن عمل مي کند، اما به نظر مي رسد اين مسکن ديگر فاقد کارآيي است. بانک مرکزي بايد بانک ها را ملزم به شفاف سازي درباره ريسک دارايي هاي خود کند و جلوي شناسايي درآمدهاي موهوم ازسوي آنها را بگيرد. به عبارت ديگر بانک مرکزي به جاي کنترل نرخ سود بايد نظارت خود بر ريسک پذيري بانک ها را افزايش دهد و مانع فعاليت هايي شود که باعث افزايش ريسک در کل نظام بانکي مي شود. هر چقدر ترازنامه يک بانک بزرگ تر و حجم فعاليت هاي آن بيشتر باشد ريسک ساختاري يا ريسک سيستماتيک آن بانک نيز بيشتر است؛ يعني کل نظام بانکي را مي تواند با خطر بيشتري مواجه کند و طبيعتا نظارت و پايش بيشتري را هم طلب مي کند. نتيجه اين نظارت و شفاف سازي ممکن است شناسايي زيان هاي سنگين در برخي از بانک ها باشد که در اين صورت بانک مرکزي بايد اقدامات بعدي براي پاک سازي ترازنامه آنها و احيانا ادغام يا انحلال آنها را انجام دهد. تنها در صورت شفاف سازي، ارزيابي و اصلاح ترازنامه بانک ها و حذف سودهاي موهومي مي توان انتظار داشت که به تدريج نرخ سود سپرده و تسهيلات بانکي به صورت رقابتي کاهش يابد؛ در غير اين صورت اين در بر همان پاشنه سابق خواهد چرخيد.
    سرمقاله: کنترل ريسک به جاي کنترل نرخ سود
    


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4143 به تاريخ 22/6/96، صفحه 1 (صفحه اول)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 31 بار



آثار ديگري از "ايمان نوربخش"

  احياي بانكداري اسلامي
ايمان نوربخش، دنياي اقتصاد 7/6/96
مشاهده متن    
  ما و نروژ
ايمان نوربخش، دنياي اقتصاد 17/5/96
مشاهده متن    
  سياست اقتصادي آمريكا در خاورميانه
ايمان نوربخش، دنياي اقتصاد 1/5/96
مشاهده متن    
  ضمانت سپرده هاي بانكي
ايمان نوربخش، دنياي اقتصاد 11/4/96
مشاهده متن    
  آيا ادغام بانك ها گره گشا خواهد بود؟
ايمان نوربخش، دنياي اقتصاد 21/3/96
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
پژوهش نامه اسلامي زنان و خانواده
متن مطالب شماره 8 (پياپي 501)، بهار و تابستان 1396را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1396-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است