|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه كيهان96/6/23: دوگانه جهل- خيانت ؛ از ۵۸ تا امروز
magiran.com  > روزنامه كيهان >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 21732
سه شنبه چهارم مهر ماه 1396



خدمات سايت




 
MGID2827
magiran.com > روزنامه كيهان > شماره 21722 23/6/96 > صفحه 7 (سياسي) > متن
 
      


دوگانه جهل- خيانت ؛ از ۵۸ تا امروز
دولت موقت و ماجراي لغو قرارداد اف ۱۴ ها

برگرفته از: پايگاه اطلاع رساني رهبر معظم انقلاب

روزهاي نوفل لوشاتو و مصاحبه هاي داغ و پرشور امام خميني رحمهًْ الله، کليدواژه ها و عبارت هاي به يادماندني زيادي براي ادبيات سياسي انقلاب برجاي گذاشته است. يکي از اين عبارت ها که بعداً به يکي از مباني انقلاب اسلامي و نقدهاي مهم آن به انديشه پادشاهي بدل شد، «نفي روابط سلطه آميز» با کشورهاي ديگر و «الغاي قراردادهاي دولت پهلوي» با دولت هاي استکباري بود. امام رحمهًْ الله معتقد بود که «تمام قراردادهايي که تا حالا بسته شده است در ايران - اگر از صدر مشروطه نگوييم، در زمان اين دو تا سلطان، که عبارت از رضاشاه و محمدرضا شاه باشد- تمام قراردادها برخلاف قانون است و قراردادها همه باطل است، براي اينکه مجلسْ مجلس قانوني نيست تا تصويب کند؛ سلطان سلطان قانوني نيست تا مثلًا عرضه بدارد به مجلس، تا نخست وزير تعيين کند، تا امر به فتحِ مجلس بکند.»[۱]
    بنابراين با سقوط نظامِ پادشاهي در ايران، يکي از وظايفي که متوجه دولت موقت بود، الغاي قراردادهاي استعماري و از جمله قراردادهاي نظامي بود. در همين رابطه بسياري از قراردادهاي نفتي و نظامي ملغي اعلام شد. سخنگوي دولت موقت در يک مصاحبه مطبوعاتي اعلام کرد که «قراردادهاي تسليحاتي با ايالات متحده آمريکا شامل خريد جنگنده هاي اف-۱۶، آواکس و ناوشکن هاي جنگي که با حجم نزديک به ۹ ميليارد دلار بود لغو شده است... يک سري قراردادهاي ديگر با مستشاران نظامي آمريکا بسته شده بود که آنها نيز لغو شده است.»[۲ ]
    
    آهن پاره؟
    اما اين تمام ماجرا نبود. بخشي از قراردادها مربوط به اقلامي مي شد که نقل و انتقال آنها و مبالغ پرداختي شان انجام شده بود که مهم ترين آنها جنگنده هاي اف۱۴ آمريکايي بود که دولت شاه براي آنکه بتواند ژاندارم آمريکا در منطقه غرب آسيا باشد به اجازه آمريکايي ها از آمريکايي ها خريده بود. براي همين معروف بود که فقط آمريکا و ايران چنين جنگنده هايي را در اختيار دارند. ماجراي اف۱۴ها به زودي به مسئله اي اختلافي تبديل شد که در يک سوي آن، اعضاي دولت موقت مصرانه خواستار عودت دادن يا فروختن هواپيماها بودند و در سوي ديگر آن، ياران انقلابي امام به شدت اين اتفاق را براي امنيت و مصالح کشور خطرناک مي ديدند.
    استدلال دولت موقتي ها بر چند محور استوار بود؛ در ابتدا بيان مي کردند که اين اقدام کاملاً مبتني بر ديدگاه هاي امام است. امام رحمهًْ الله در برخي بيانات خود با «آهن پاره» خواندن هواپيماهايي که شاه در قبال اهداي نفت به غربي ها دريافت کرده بود گفته بودند که «همه اين قراردادهايي که [منعقد] کردند، قرارداد اسلحه [منعقد] کردند، باطل بوده اين قرارداد. بيايند پول ما را بدهند و آهن هايشان را ببرند. نفت ما را برديد پولش را بدهيد؛ آهن هايتان را هم ببريد مال خودتان.»[۳ ]
    اين سخنان امام رحمهًْ الله از سوي دولت موقتي ها با برداشتي اشتباه و غلط روبرو شد. منظور امام از اين هواپيماها نه جنگنده هاي نظامي که هواپيماهاي گران قيمت مسافرتي بود که دولت پهلوي در ازاي وجه المعامله نفت از غربي ها خريده بود. امام رحمهًْ الله همان روزها فرموده بود: «از همين جا، از همين مملکت «متمدن»، در ازاي نفت، طياره [خريدند] -نوشته بود- سيصد و پنجاه ميليون دلاري و پانصد و پنجاه ميليون دلاري! اين طياره را مي خواهيم چه کنيم ما؟ ما مي خواهيم بين مشهد و قم [و] تهران برويم، طياره سيصد و پنجاه ميليون دلاري -آخر من تصورش را نمي توانم بکنم- آن [را] بايد بدهد به ما! نفت ما را ببرد.»[۴ ]
    
    اف ۱۴هاي به درد نخور
    اما دولت موقتي ها استدلال هاي ديگري هم داشتند؛ دکتر ابراهيم يزدي، وزير خارجه دولت موقت در مصاحبه اي اختصاصي با کيهان از چرايي اقدام دولت متبوعش براي بازگرداندن يا فروش اف۱۴ها پرده برداشت: «وقتي که گزارشاتي که در مورد اين هواپيماها تهيه شده بود بررسي شد، ما برخورديم به اين مسئله که تاکنون ايران ۵ ميليارد دلار بابت خريد اين هواپيماها پرداخته و نگهداري آنها هرساله ۵۰۰ ميليون دلار خرج برمي دارد. يعني ظرف ده سال ۵ ميليارد دلار به ميزان قيمت اين هواپيماها افزوده مي شود... و سيستم پرواز اين هواپيما بسيار پيچيده است و حتي موشک هايي که اين هواپيما حمل مي کند (فونيکس) هنوز آزمايش نشده و به طور کلي به کار انداختن اين هواپيماها براي خود آمريکا هم بسيار مشکل است و اگر دولت ايران بخواهد اينها را به کار بيندازد حداقل به چهارصد مستشار آمريکايي براي آموزش خلبان ها نياز داريم... با در نظر گرفتن گراني بيش از حد اين هواپيماها اينکه هر ساعت پروازش براي ايران 1/5 ميليون دلار خرج برمي دارد و ثانياً نگه داشتن اين هواپيماها باعث وابستگي شديد ما خواهد شد، دولت تصميم گرفته اين هواپيماها را به آمريکا يا هر دولت ديگري که حاضر باشد بفروشد.»[۵ ]
    بنابراين دولت موقتي ها معتقد بودند که نگهداري اف۱۴ها هزينه بردار است و جداي از آن، اساساً «اين نوع هواپيماها به درد ما نمي خورد.»[۶] مدعاي «به درد نخوردن» اف ۱۴ها مبتني بر يک تفاوت فکري مهم در ميان دولت موقتي ها و نيروهاي انقلابي بود که مطابق با ادبيات سياسي آن روزها اين گونه تعبير مي شد که جمهوري اسلامي بايد «سياست تهاجمي» هم داشته باشد يا نه؟ دولت موقت و شخصيت هاي اساسي آن مطابق با ديدگاه هاي خود معتقد بودند که جمهوري اسلامي نيازي به سياست تهاجمي ندارد و آنچه ضروري است تنها توانايي دفاعي نظام است. براي همين هم جنگنده هاي اف۱۴ که فراتر از ديدگاه هاي دفاع محورانه و منبعث از تقکر تهاجمي آمريکا ساخته شده است به درد جمهوري اسلامي نمي خورد.
    
    قدرت دفاعي و قدرت تهاجمي
    چنين تفکري در نزد ياران انقلابي امام به شدت محل تامل بود. زرورق زيباي اين سخنان نبايد توجهات را از باطن خطرناک آن منصرف مي کرد. نه هزينه زياد دليلي بود براي از دست دادن هواپيماها و نه واقعاً هواپيماها به دردنخور بودند. يکي از نخستين و شديدترين واکنش ها را حضرت آيت الله خامنه اي از خود نشان دادند. ايشان که آن زمان معاون وزير دفاع در امور انقلاب و عضو شوراي انقلاب بودند در گفت وگويي در مشهد به تبيين ابعاد مختلف ماجرا پرداختند:
    «مسئله لغو قراردادهاي نظامي مسئله اي نيست که به اين آساني بتوان درباره آن تصميم گرفت. درست است که ما قصد نداريم که مثل دوران گذشته ژاندارم منطقه باشيم و قصد نداريم که حافظ منافع ابرقدرت ها باشيم اما به هيچ وجه جايز نمي دانيم که با وجود دشمنان سوگندخورده خود در منطقه و دولت هاي ارتجاعي وابسته به امپرياليزم غافل بمانيم. ما به نيروي دفاعي کاملي نيازمنديم حتي براي جلوگيري از تجاوزات امپرياليزم که به آساني با حضور دولت هاي غاصب در منطقه قابل تصور است لازم است که ما قدرت تهاجمي نيز داشته باشيم.»[۷] اين «قدرت تهاجمي» مورد قبول دولت موقتي ها نبود: «اف ۱۴هاي ما اگر بعد از انقلاب به وسيله يک عناصري فروش مي رفت، همان طور که مي خواستند هم بفروشندش ديگر، زمزمه اش را راه انداختند که ما اف ۱۴ مي خواهيم چکار کنيم، تهاجمي است، ما اهل تهاجم نيستيم؛ آمريکائي است، ما با آمريکا بديم. حالا کي مي گفت اين حرف ها را؟ آنهائي که با برژينسکي ملاقات مي کردند.»[۸ ]
    
    آمريکا و آرزوي بازپس گيري هواپيماها
    بنابراين ياران انقلابي امام تاکيد داشتند که در عين درستي اصول و مباني انقلاب در نفي قراردادهاي استعماري بايد درباره اين موردِ به خصوص حزم و دورانديشي نشان داد. به ويژه اين در شرايطي بود که آمريکايي ها هم بدشان نمي آمد که اين سلاح ها از دست ملتِ انقلاب کرده و ناسازگارِ ايران بيرون بيايد. حضرت آيت الله خامنه اي در اين باره گفتند: « ترديدي نداريم که دولت آمريکا با وضع کنوني ما به لغو برخي از قراردادهاي گذشته به شدت تمايل دارد و بعضي از مقدورات نظامي ما را براي خود خطر بالقوه به حساب مي آورد و بنابراين و به همين دليل ما در مورد لغو قراردادها بايد بسيار محتاطانه و دورانديشانه برخورد کنيم. تا وقتي به مرحله خودکفايي نرسيده ايم ناچاريم تجهيزات نظامي و قطعات يدکي تجهيزات موجود را از خارج وارد کنيم. اما مهم آن است که در چگونگي قرارداد و نيز طرف قرارداد يعني آن دولتي که از او نيازمندي هاي خودمان را خواهيم خواست ترتيبي اتخاذ کنيم که ايجاد وابستگي نکند. دولت هاي فروشنده تجهيزات نظامي هم در شرايطي نيستند که بتوانند ما را به قبول يک قرارداد تحميلي وادار کنند.»[۹ ]
    براي همين هم براساس اخبار مطبوعات، حتي دولت کانادا «براي خريد جنگنده هاي ايران پيش قدم شد. در يکي از تحليل ها در همان موقع آمده بود که «آنچه در اين مورد اهميت دارد اين است که آمريکا حاضر است به هر قيمتي که شده اين جنگنده ها را بازخريد کند حتي اگر مشتري پروپاقرصي براي خريد مجدد آنها وجود نداشته باشد... اگر بپذيريم که اين سلاح ها تهاجمي هستند و براي حفظ مرزهاي طولاني کشور به آنها احتياج داريم، در حقيقت پذيرفته ايم که با فروش آنها قدرت هوايي ارتش ايران را در مهم ترين منطقه ي استراتژيک دنيا تا حد «فلج» ضربه پذير کرده ايم.»[۱۰ ]
    
    خطر، اتفاق افتاد
    اشتياق آمريکايي ها براي بازگرداندن اف۱۴ها و خطر تجاوز نظامي ايالات متحده به کشورِ تازه انقلابيِ ايران که منافع اين کشور را به شدت به چالش کشيده بود براي انقلابيون تامل برانگيز بود. (خطري که البته نه با تجاوز آمريکا که با جنگ نيابتي صدام عليه نظام جمهوري اسلامي و حدود سيزده ماه بعد بر ملت ايران با چشمِ سر ديده شد.) به اين ترتيب بود که با همه توان به صحنه آمدند و هم از طريق رسانه هاي عمومي به آگاه سازي ملت پرداختند و هم در شوراي انقلاب براي جلوگيري از اين اتفاق خطرناک کوشش کردند. حضرت آيت الله خامنه اي درباره اين کوشش ها مي گويند: « زمزمه اش را راه انداختند که اف ۱۴ها را بفروشند؛ ما به فضل الهي همان وقت مطلع شديم، يک موضع گيري قرص کرديم، گفتم هر کس اسم اين کار را بياورد خائن است، فهميدند که نه، نمي شود اين کار را کرد. حالا اگر آمده بودند و فروخته بودند، شما امروز چه قضاوتي درباره آنها داشتيد؟... کسي شک نمي کند که آنها با اين مردم بد کردند؛ آگاهانشان خيانت کردند، ناآگاهانشان اگر ناآگاهي داشته باشند خلاف کردند.»[۱۱ ]
    
    دوگانه هميشگي
    اين دوگانه «جهل-خيانت» به عنوان يک الگو، و ماجرا ي اف۱۴ها به عنوان نقطه ضعفي در کارنامه دولت موقت باقي ماند. حجت الاسلام روحاني در سال ۱۳۶۴، به عنوان رئيس کميسيون دفاع مجلس شوراي اسلامي به نماز جمعه تهران آمد و از دوگانه جهل- خيانت دولت موقتي ها گفت: «براي استقرار صلح در يک جامعه، تنها نيروهاي دفاعي نياز نيست بلکه آمادگي جنگي بايد باشد. آن وقتي دشمن مي ترسد به ملتي هجوم آورد که بداند اگر هجوم کند مقابله به مثل مي شود و هجوم متقابل را بايد تحمل کند. اگر ملتي قدرت تهاجم را نداشته باشد قدرت دفاع هم نخواهد داشت. اگر ناداني دولت موقت نبود شايد جنگي اين چنين بر ما تحميل نمي شد. آنهايي که حتي تصميم داشتند هواپيماهاي اف۱۴ ما را به آمريکا پس دهند و اگر شهيد بهشتي ها و عزيزاني چون خامنه اي ها و هاشمي ها در شوراي انقلاب نبودند، دولت موقت در تابستان ۵۸ آنها را به آمريکا پس داده بود. من نمي گويم خيانت يا عدم خيانت بلکه اين يک ناداني و عدم تفکر صحيح براي يک ملت انقلابي بود.»[۱۲ ]
    واقعيت اين است که ماجرا[ي امروز] همچنان همان ماجراي سال ۵۸ است. همان طور که دوگانه جهل-خيانت نزديک بود با هدر دادن اف ۱۴ها، کشور را به ضعفي فاجعه آور دچار کند، «امروز هم بعضي ها همين آهنگ را پيش گرفته اند که موشک چيست، موشک ميخواهيم چه کار کنيم، روزگار روزگار موشک نيست!»[۱۳] و راه حل هم همان راه حل قبلي است؛ تکيه بر توان دفاعي و قدرت تهاجمي، که اگر جمهوري اسلامي قوي ترين کشورها هم باشد «امّا قدرت دفاعي نداشته باشد، توانايي دفاع کردن نداشته باشد، هر بي سَروپايي و [هر] دولت فزرتي کذائي اي او را تهديد مي کند که اگر فلان کار را نکرديد، ما موشک مي زنيم؛ خب اگر شما امکان دفاع نداشته باشيد، مجبوريد عقب نشيني کنيد.»[۱۴] راه حل، شکستن دوگانه جهل-خيانت است.
    پي نوشت ها در دفتر روزنامه موجود است
    
    دوگانه جهل- خيانت ؛ از ۵۸ تا امروز / دولت موقت و ماجراي لغو قرارداد اف ۱۴ ها
    


 روزنامه كيهان، شماره 21722 به تاريخ 23/6/96، صفحه 7 (سياسي)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 22 بار
    

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه پژوهش زبان و ادبيات فارسي
متن مطالب شماره 42، پاييز 1395را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1396-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است