|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه ايران96/6/23: كافه اي كه جريان ساز شد
magiran.com  > روزنامه ايران >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 6600
پنجشنبه سي ام شهريور ماه 1396



خدمات سايت




 
MGID2825
magiran.com > روزنامه ايران > شماره 6594 23/6/96 > صفحه 10 (تاريخ) > متن
 
      


در مسير تاريخ 
كافه اي كه جريان ساز شد


نويسنده: پوريا بهرادكيان*

کافه نادري از نخستين نمادهاي مدرنيته به سبک رضا خاني بود که در سال 1306 هجري شمسي به همت «خاچيک ماديکيانس» در شرق پل حافظ واقع در خيابان نادري (جمهوري فعلي) فعاليت خود را آغاز کرد و در مدت کوتاهي به پاتوق شخصيت هاي تاثيرگذار جامعه روشنفکري و اهالي فرهنگ و هنر بدل شد که خاطرات آنها امروز نيز فضاي کافه را تحت الشعاع قرار داده و در ملقمه کافي شاپ هاي مدرن و رستوران هاي نو ظهور به يک جاذبه فرهنگي ارزشمند در قلب پايتخت تبديل شده است.
     تصور کنيد در دوراني که رضا خان به بهانه مدرنيته استبدادي خويش و به تبعيت از فرنگ، تمامي آثار عصر قجر را يکي پس از ديگري به ورطه نابودي مي کشاند و از دل ويرانه هاي آن، خيابان هايي به سبک اروپايي مي ساخت و فروشگاه ها، هتل ها و کافه رستوران هاي جديد، بنا مي کرد، مهاجري ارمني ميهمانخانه اي داير کرد که زير طبقات آن در باريک، مشتريان را به کافه اي دنج و پر رمز و راز هدايت مي کرد.
    کافه اي که مشتمل بود بر رستوران و تريايي با طاقي بلند که به حياطي پر دار و درخت اشراف داشت و به محلي براي گپ هاي روشنفکري و گفت و گو درباره مسائل جاري کشور بدل شده بود. اما سال هاي دهه بيست و اوايل دهه سي، با موج اول و دوم فارغ التحصيلان تازه از فرنگ برگشته مصادف شد که براي مباحثات خود پناهگاهي امن تر از کافه نادري نيافته بودند و از ميان دود سيگار و عطر قهوه هاي فرانسه و ترک معرکه اي که گارسون هاي کارکشته ارمني برايشان آماده مي کردند، انديشه هاي خود را انتقال مي دادند و به گفت و گو مي پرداختند.
    البته از اين واقعيت نيز نمي توان براحتي گذشت که استيک هاي خوش طعمي که در ظرف هاي آهني مخصوص به همراه سس بشامل و قارچ و سيب زميني و هويج سرو مي شد، شنيتسل هاي گوشت و مرغ، شاتو بريان و زرشک پلو و مرغ هاي لذيذش در تبديل شدن اين کافه رستوران به يک پاتوق هميشگي بي تاثير نبود.
    براي اهالي فرهنگ و هنر خاصه هنرمندان حوزه شعر و ادبيات داستاني نيز، کافه نادري از کارکردي بيش از يک کافه برخوردار بود. خاصه از سال هاي ابتدايي دهه سي که با کودتاي 28 مرداد همراه شد و متعاقب آن جو خفقاني بر جامعه سايه افکنده بود و گردهمايي و بحث بر سر مسائل سياسي، اجتماعي و حتي فرهنگي با محدوديت هاي شديدي مواجه مي شد، همين فضا کافي بود تا کافه نادري به ميعادگاه اهالي فرهنگ وهنر تبديل شود.
     از «نيمايوشيج»گرفته تا اديبان و شعرايي مانند: «صادق هدايت»، «احمد شاملو»، «فروغ فرخزاد»، «فريدون مشيري»، «جلال آل احمد» و...در اين فضا و روي همين صندلي هاي چوبي لهستاني و پشت همين ميز ها مي نشستند و در لابه لاي همهمه ساير مشتريان و صداي قاشق و چنگال ها فکر مي کردند و حتي در خلق برخي از آثارشان از لوکيشن همين کافه وام گرفتند و تحت تاثير اين فضا آثارشان را قلمي کردند.
    اما کافه نادري که اين روز ها 90 سال از تاسيس آن مي گذرد، علاوه بر خاطرات دراماتيکي که براي مشتريان خود خلق کرده، در سال 1386 با يک تراژدي همراه شد، رسانه ها با تيتر هاي تاثيرگذاري مانند: «تلخي قهوه در کام کافه نادري» از تعطيلي يکي از خاطره انگيز ترين کافه رستوران هاي پايتخت خبر دادند.
    اتفاق به قدري تلخ بود که از فرداي آن روز، بسياري از اصحاب فرهنگي کشور از تعطيلي کافه نادري گلايه کردند و خواستار بازگشايي مجدد آن شدند. در اصل کافه نادري علاوه بر اينکه به بخش انکار ناپذيري از تاريخ تهران مبدل شده است، آميزشي ناگسستني با هويت فرهنگي ايران دارد، تا جايي که نام «کافه نادري»را مي توان در قطعات موسيقايي
    نيز شنيد.
    امروز نيز، با گذشت سال ها، هنوز کافه نادري در همان فضاي قديمي، با همان چراغ دان هاي ديواري که در گذشته با يک زنجير کوتاه، روشن و خاموش مي شد، با همان صندلي هاي لهستاني که پايه بعضي از آنها به مرور زمان کمي خوردگي پيدا کرده است و کاغذ ديواري هاي قديمي که با عکس برخي از شخصيت هاي فرهنگي برجسته که جواني شان را در اين مکان مي گذراندند، مزين شده و قهوه هايي که عطرشان مشام را پر مي کند و مشتري را به زمان بي زماني مي برد، به دنيايي که صداي چرخ هاي درشکه در خيابان هنوز جاي خود را به زوزه اتومبيل ها نداده بود و مرغ عشق ها روي شاخه درختان حياط کافه در قفس غبار و دوده و آلودگي گرفتار نيامده بودند.
     از جذابيت هاي ديگر کافه نادري در اين روز ها، مي توان به حضور گارسون هاي قديمي و سن و سال داري اشاره کرد که سابقه فعاليت بعضي از آنها در اين مکان به بيش از پنجاه سال مي رسد و هر کدام شان مملو از خاطرات تلخ و شيريني هستند که مي تواند براي هر شنونده اي جالب باشد، ضمن اينکه تمامي ظروفي که براي صرف غذا يا نوشيدني در کافه نادري به کار گرفته مي شود، همان ظروفي است که با آن ها، از مشتريان کافه در سال هاي اوليه تاسيس آن پذيرايي مي شده است.
    در طول تاريخ، برخي از اماکن بواسطه حضور پررنگ شان در زندگي مردم، کارکردي فرا ساختاري پيدا مي کنند، به اين معنا که عملاً به بخشي از خاطرات يک نسل، يک شهر و حتي يک سرزمين تبديل مي شوند. در چنين شرايطي نمي توان آنها را ناديده گرفت و فارغ از اينکه مالکيت خصوصي يا عمومي دارند، بايد در حفظ و حراست از آنها نهايت توجه را مبذول داشت تا به هويت فرهنگي يک جامعه لطمه اي وارد نشود. کافه نادري نيز از چنين کارکرد فرا ساختاري برخوردار است و حفظ آن عملاً حفظ يک مکان فرهنگي و با نگاهي عميق تر حفظ يک جاذبه توريستي و گردشگري است که مي تواند رابطه نسل امروز را با تاريخ معاصرشان حفظ کند.
    
    
    *پژوهشگر تاريخدر مسیر تاریخ: کافه اي که جريان ساز شد
    


 روزنامه ايران، شماره 6594 به تاريخ 23/6/96، صفحه 10 (تاريخ)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 5 بار
    



آثار ديگري از "پوريا بهرادكيان"

  شرارت زير رداي تزار / راسپوتين، از دهقاني تا دربار
پوريا بهرادكيان*، ايران 30/9/95
مشاهده متن    
  پادشاهي كه شاهي نكرد / نگاهي به زندگي و مرگ كريم خان زند
پوريا بهرادكيان*، ايران 25/8/95
مشاهده متن    
  شهيدي كه به مرگ هم لبخند زد
پوريا بهرادكيان، كيهان 25/7/95
مشاهده متن    
  رفتن در ميدان مين كجا و قدم زدن روي فرش قرمز جشنواره ها كجا؟ / دغدغه هايي از جنس نسل سوم
پوريا بهرادكيان، كيهان 28/6/95
مشاهده متن    
  كريم شيره اي زندگي زير تيغ مير غضب
پوريا بهرادكيان، ايران 14/6/95
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله پژوهش و سلامت
متن مطالب شماره 5 (پياپي 705)، Sep - Oct 2017را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1396-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است