|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه اعتماد96/6/23: « نهنگ آبي» در فضاي ايران شنا مي كند؟
magiran.com  > روزنامه اعتماد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 3911
پنجشنبه سي ام شهريور ماه 1396



خدمات سايت




 
MGID3291
magiran.com > روزنامه اعتماد > شماره 3905 23/6/96 > صفحه 8 (جامعه) > متن
 
      


گزارش 
« نهنگ آبي» در فضاي ايران شنا مي كند؟
«تشويق نوجوانان به خودكشي از طريق يك بازي»، ماجرا چقدر جدي است؟

نويسنده: زهرا چوپانكاره

« موبي ديك چنان كه گويي در مرداب فرورفته باشد گرد محور خود چرخيد و به حال حمله، جناح نزديك تر خود را به طرف دماغه غلتاند و بي آنكه سوراخي در آن پديد آورد، چنان ناگهاني قايق را برگرداند كه اگر به خاطر قسمت برآمده جاي پارو كه در آن لحظه به آن چنگ زده بود نبود، بار ديگر (ناخدا) اَهَب بار ديگر به ميان دريا پرتاپ مي شد. » داستان موبي ديك از آن قصه هاي قديمي است، از آن رمان هاي كلاسيك كه اگر كسي هم آن را نخوانده باشد نام و كليت داستان آن را مي داند. داستان رويارويي ناخدا اهب با يك نهنگ سفيد، روايت جنگي كه دست آخر به در هم شكستن كشتي و قرباني شدن تمامي خدمه آن ختم مي شود، جز يك بازمانده كه قرار است از زبان او، داستان هرمان ملويل نوشته شود. موبي ديك يا نهنگ سفيد يكي از نمونه هاي جدال بين خير و شر است، يكي از نمونه هاي متعلق به ادبيات كلاسيك. حالا دنيا نسخه هاي ديگري از نهنگ هاي استعاري خودش را دارد، دنياي مدرن، دنياي نهنگ آبي است و داستاني كه به جاي ورق هاي كتاب سر از گوشي هاي هوشمند هزاران نوجوان درآورد و تعدادي از آنها را به كام مرگ كشاند. در كتاب موبي ديك با ترجمه پرويز داريوش، ناخدا اهب در صفحه 421 همراه موبي ديك در دريا ناپديد مي شود، در بازي نهنگ آبي 50 روز طول مي كشيد تا قربانيان دست به خودكشي بزنند. داستان نهنگ آبي تبديل شد به پرونده اي كه براي بسته شدن آن پاي پليس و دولت روسيه به ميان آمد و پس از آن در كشورهاي ديگر دولت ها و رسانه ها و روانشناسان دست به كار بررسي و چاره انديشي براي آن شدند. اين روايت مدرن از مرگ به خاطر يك نهنگ، ديگر ارزش ادبي نداشت.
    روز اول: F-55 را با تيغ روي دست تان حك كنيد و عكسش را بفرستيد.
    روز سيزدهم: به موسيقي اي كه براي تان فرستاده مي شود گوش كنيد.
    روز بيست و دوم: به پشت بام برويد، روي لبه بنشينيد، جوري كه پاهاي تان در هوا معلق باشد.
    روز بيست و هشتم: امروز با هيچ كس صحبت نكنيد.
    روز پنجاهم: از روي ساختماني بلند بپريد و بميريد.
    وي كي يك شبكه اجتماعي محبوب در روسيه است، از همين طريق بود كه گروه نهنگ آبي به راه افتاد و دستورالعمل رفتن به سوي مرگ داوطلبانه در اختيار نوجواناني كه به اين گروه مي پيوستند، قرار مي گرفت. اين دستورالعمل هاي روزانه سبب مي شدند كه در كمتر از دو ماه، نوجواني كه درگير اين چالش اينترنتي شده بود ذره ذره از زندگي فاصله بگيرد، مردن را بارها و بارها با صدمه زدن به اعضاي بدنش و ايستادن بر لبه بلندي و فاصله گرفتن از ديگران تمرين كند و يك روز تن به مرگ دهد. اما با همه اينها قرار نبوده كه همه شركت كنندگان، اين بازي را تا دم مرگ جدي بگيرند. خيلي ها از سر كنجكاوي به اين بازي سرك كشيدند و برخي از رسانه ها نوشته اند كه معلوم نيست خودكشي قربانيان نهنگ آبي صرفا به خاطر شركت در اين بازي بوده باشد.
    
    نهنگي نيست
     موجي كه در سال 2015 و 2016 در روسيه و در ميان نوجوانان پديد آمد و آنها را به سمت چالش نهنگ آبي كشاند، ماه ها طول كشيد تا به ايران برسد. در يكي دو ماه اخير كم كم نام اين چالش در ميان كاربران اينترنت مطرح شد و هفته گذشته بود كه سرانجام توانست جاي خودش را در ميان سوالات رسانه ها و پاسخ هاي مسوولان باز كند. وزير ارتباطات پيش از هر چيز اول اشاره كرد كه اين بازي به آساني در دسترس نيست و نمي توان مانند ساير برنامه هاي موجود براي گوشي هاي هوشمند آن را دانلود كرد: «اين بازي از بسياري از فروشگاه هاي نرم افزار حذف شده و به طريق معمول در ايران هم قابل دسترسي نيست.» محمدجواد آذري جهرمي در صفحه اينستاگرام خود متذكر شد كه نبايد مساله اين بازي را به بزرگ تر از آنچه هست تبديل كرد: «انتقال مفاهيم در قالب زبان بازي، تاثير گذاري بيشتري دارد. در ميان بازي هاي مفيد گاهي انديشه هاي شيطاني نيز تبديل به يك بازي مي شود و نهنگ آبي يكي از اين بازي هاست. در اين ميان و براي صيانت از جوانان مهم ترين وظيفه را در كنار حاكميت، خانواده ها بر عهده دارند. رسانه هاي رسمي و اجتماعي براي اطلاع رساني خوب عمل كردند. بايد مراقبت كنيم كار رسانه اي دغدغه ايجاد كند و نه ترس. ترس ناشي از بي اطلاعي است و وظيفه رسانه دقيقا اطلاع رساني است.» او گفت كه شبكه اجتماعي وي كي در ايران فيلتر است و با اين وجود خبر از اين داد كه وزارت ارتباطات در خصوص موضوع عدم ترويج خشونت از طريق اين شبكه با مديران آن مذاكره خواهد كرد. و بعد از بخش خصوصي دعوت كرد كه براي فعاليت بيشتر در حوزه تبلت و سيم كارت خاص براي كودكان و نظارت والدين بر فعاليت فرزندان شان در فضاي مجازي آغاز به كار كنند و قول حمايت از فعاليت ها در اين بخش را داد.
    مديرعامل بنياد ملي بازي هاي رايانه اي اما در صحبت هاي چند روز گذشته خود سعي كرد خانواده ها را قانع كند كه اين چالش به كل تمام شده و اثري از آن نيست. او گفت كه اين بنياد از سه ماه پيش از اين موضوع مطلع بود اما آن را رسانه اي نكرده چون تاثيرات منفي زيادي داشته است. حسن كريمي قدوسي گفت: «نهنگ آبي يك چالش همانند ريختن سطل آب يخ روي سر است. از آنجايي كه «نهنگ آبي» نياز به يك ادمين براي تاييد و اعلام مراحل دارد، با دستگيري سازندگان آن عملا ديگر اين چالش وجود ندارد. پرداختن به چنين موضوع هايي سبب مي شود جرياني شكل بگيرد كه بگويد بازي خوب نيست و بحران جديدي در رابطه با بازي ها در سطح كشور ايجاد شود: اما بايد بگوييم كه تاكنون هيچ موردي از اين بازي در ايران گزارش نشده است. »
    
    كليدواژه اي براي ميل به خودكشي
     حالا كه مدت ها از دستگيري ادمين اصلي اين بازي مي گذرد، در برخي از رسانه ها به اين موضوع اشاره شده كه در حال حاضر اين چالش تنها به صورت پيغام هاي خصوصي از سوي افراد ناشناس براي افراد هدف فرستاده مي شود و برخي ديگر مي گويند كه نسخه هاي ديگر اين بازي كه از طريق اينترنت قابل دريافت هستند، نسخه هاي تقلبي هستند و مشخص نيست كساني كه اين نسخه ها را منتشر كرده اند چه هدفي دارند. اما برخي از شبكه هاي اجتماعي اصلي كه رابط ميان ميليون ها كاربر هستند و خواه ناخواه با موضوع نهنگ آبي درگير شده اند تلاش دارند تا با وجود وجود داشتن يا نداشتن اين چالش، نسبت به احتمال تمايل كاربران به گروه هاي خطرناك واكنش نشان دهند.
    شبكه اجتماعي اينستاگرام مدتي است كه يك پيغام خودكار را فعال كرده است. اگر كسي معادل انگليسي كلمات نهنگ آبي، چالش نهنگ آبي يا هشتگ هايي كه به صورت معمول در خصوص اين بازي معروف شده اند را در بخش جست وجوي اين شبكه اجتماعي وارد كند، پيش از هر چيز با اين پيغام از سوي اينستاگرام مواجه مي شود: «پست هايي كه با اين كليدواژه ها به دنبال آنها هستيد، معمولا مشوق رفتاري هستند كه منجر به صدمه يا حتي مرگ مي شوند. اگر دوره سختي را از سر مي گذرانيد، ما دوست داريم كمك تان كنيم.» در پايين اين پيغام لينكي گذاشته شده كه با كليك روي آن صفحه مجزايي با چند توصيه كوتاه ظاهر مي شود: با يكي از دوستان تان تماس بگيريد، با يكي از شماره تماس هاي مربوط به مراكز حمايتي تماس بگيريد (در اين بخش با وارد كردن نام كشور، شماره و آدرس اين مراكز در اختيار كاربر قرار مي گيرد.) و آخرين توصيه خواندن فهرستي از راه هايي است كه خود اين شبكه اجتماعي براي حفظ آرامش در اين صفحه قرار داده است.
    از سوي ديگر هم زمان با افزايش شايعه اقدام به خودكشي نوجوانان در هند پس از رواج بازي در اين كشور، فيس بوك هم اعلام كرد كه سياست هايي را براي مقابله با خودكشي در پيش گرفته است. مدير سياست گذاري هاي عمومي اين شبكه اجتماعي در منطقه هند، آسياي مركزي و جنوبي گفته است: «فيس بوك جايي است كه آدم ها با هم ارتباط مي گيرند و مسائل خود را به اشتراك مي گذارند، ما از شركاي خود در حوزه سلامت روان و افراد متخصصي كه در اين حوزه با آنها همكاري داشته ايم آموخته ايم كه ارتباط داشتن با ديگران يكي از عوامل اصلي پيشگيري از خودكشي است. ما تيم هايي در سراسر جهان داريم كه در تمام 24 ساعت شبانه روز و در تمامي روزهاي هفته مشغول كارند. آنها گزارش هايي را كه فرستاده مي شود بررسي مي كنند و اولويت كارشان بررسي گزارش هاي جدي مانند گزارش درباره خودكشي است. براي آنهايي كه با ما تماس دارند متن هايي آماده شده است تا به كمك اين متن ها، به آساني بتوانند با دوستان شان درصورت نياز و در زماني كه خطري آنها را تهديد مي كند، گفت وگو كنند. ما همچنين براي كاربري كه به خودكشي مي انديشد اطلاعاتي درباره مراكز محلي كه مي توانند به او كمك كنند تهيه كرده ايم.» اين اقدامات و اين پيام ها مربوط به همين حالا هستند، مربوط به همين زماني كه به قول مديرعامل بنياد ملي بازي هاي رايانه اي «با دستگيري سازندگان آن عملا ديگر اين چالش وجود ندارد.»
    اگر در اينستاگرام تصميم بگيريد كه توصيه هاي اين شبكه اجتماعي را ناديده بگيريد و به جست وجوي كلمات مربوط به چالش نهنگ آبي ادامه دهيد، متوجه مي شويد كه حجم قابل توجهي از عكس ها و پست هايي كه با اين كليد واژه پيدا مي شوند، در واقع مطالب طنزي هستند كه اين بازي را به مسخره گرفته اند اما چه وجود چنين پست هايي و چه اين موضوع كه ادامه اين چالش به صورت اوليه اش در حال حاضر محل شك است باعث نشده كه اين كليدواژه مورد توجه ويژه رسانه ها و صاحبان شبكه هاي اجتماعي قرار نگيرد. حالا تركيب نهنگ آبي فارغ از اينكه اين چالش همچنان به صورت سري وجود دارد يا نه، نمادي است از خطر تمايل نوجوانان به خودكشي. در ويديويي كه به معرفي اين بازي و اثرات آن پرداخته است آمده: «در وجود چالش نهنگ آبي و نقش واقعي آن در خودكشي ترديد وجود دارد، اما در اينكه گروه هايي هستند كه با محور خودكشي تشكيل مي شوند و اعضاي خود را ترغيب به اين كار مي كنند شكي نيست.»
    
    ترس دنباله دار
    «بايد به فرزندان مان بياموزيم زندگي بازي نيست كه بشود آن را دوباره از سر گرفت.» اين توييتي است كه پليس دهلي سه شنبه شب روي صفحه توييتر خود منتشر كرد. حالا اگر هشتگ نهنگ آبي را در توييتر جست وجو كنيد، اغلب توييت ها مربوط به كاربران، رسانه ها و مقامات هندي است. موج اين بازي در حال حاضر هند را فرا گرفته است. دو هفته پيش، مرد جواني در شهر دهلي، با پرتاب خود از يك پل به زندگي اش پايان داد و روزنامه هندوستان تايمز نوشته است كه اين جوان پيش از مرگ در ويديويي كه در صفحه فيس بوكش منتشر كرده گفته: «اين آخرين مرحله براي به پايان رساندن چالش نهنگ آبي است.» به فاصله چند روز در ايالت گجرات پسر نوجواني پس از اقدام به خودزني تحت مراقبت پزشكي قرار گرفت و هندوستان تايمز گزارش داد: «والدين اين پسر 17 ساله گفته اند كه او اخيرا رفتار غريبي از خودش نشان داده است، از جمله تماشاي فيلم هاي ترسناك و خط انداختن با تيغ روي دست هايش، رفتارهايي كه شبيه به طي كردن بازي نهنگ آبي است.» به گزارش اين روزنامه هند از جمله كشورهايي است كه بالاترين آمار جست وجوي آنلاين در مورد نهنگ آبي را دارد و حالا مقامات محلي در شهرهاي مختلف مشغول مذاكره با سرويس دهندگان اينترنتي هستند تا براي محدود كردن دسترسي به اين چالش چاره اي بينديشند.
    اما واهمه اين چالش كه حال معلوم نيست دقيقا چگونه پايش به زندگي شركت كنندگان باز مي شود، تنها به هند منحصر نيست. روزنامه سان انگلستان هم دو روز پيش در مطلبي به اين موضوع پرداخت و نوشت: «هيچ مرگي در ارتباط با اين بازي در انگلستان ثبت نشده است اما پليس اخطارهاي آنلاين براي مدارس و خانواده ها را ارسال كرده است. در متن اخطار پليس خطاب به والدين آمده: لطفا در مورد اين بازي گوش به زنگ باشيد و اگر احساس خطر كرديد با فرزندان تان صحبت كنيد.» در اين نشريه راهنمايي براي والدين منتشر شده كه بدانند چگونه در مورد «فشار گروهي» با كودكان شان صحبت كنند.
    استيو، وبلاگ نويس و يكي از فعالان اينترنتي كه از سال گذشته مشغول نوشتن در خصوص اين بازي بوده است، پس از اخطارهاي مكرر در خصوص اين چالش اين نكته را هم متذكر شده: «بسياري از كساني كه با جست وجوي واژه نهنگ آبي به سايت من مي رسند، نوجواناني هستند كه دنبال پيدا كردن اين چالش مي گردند. من از برخي از مخاطبان نوجوانم پرسيدم كه چرا مي خواهند وارد اين بازي شوند؟ خيلي ها به دنبال تجربه هستند و برخي هم جواب هاي تلخ تري دارند. يكي از آنها در جوابم نوشت: «من از زندگي ام متنفرم، مي شود بازي را شروع كنم؟» و يكي ديگر گفت: «من مي خواهم بازي كنم، به هر حال براي كسي كه مهم نيست چه بلايي قرار است سرم بيايد.»» پاسخ هايي كه نشان مي دهند برخي از شركت كنندگان، به خاطر اين بازي دست به خودكشي نمي زنند بلكه به دليل تمايل اوليه به خودكشي به سراغ آن مي روند. نويسنده اين وبلاگ براي مقابله با اين چالش، بازي «نهنگ صورتي» را راه انداخته است تا هرقدر كه مي تواند، مخاطبانش را به زندگي اميدوار كند، در چالشي كه او تعريف كرده، شركت كننده در بازي هر روز بايد يك كار دلنشين براي خودش انجام دهد. كارهايي كه ميل به زندگي را تقويت مي كنند، از قدم زدن در هواي خوب گرفته تا صحبت كردن با دوستان و خريدن هديه براي خود. اين هم يكي از راه هاي مبارزه با نهنگ آبي است كه مدت ها است خودش را نشان نمي دهد اما موج هاي ريز و درشتي كه راه انداخته هنوز از شبكه هاي اجتماعي خودشان را عقب نكشيده اند.
    گزارش: « نهنگ آبي» در فضاي ايران شنا مي كند؟ / «تشويق نوجوانان به خودكشي از طريق يك بازي»، ماجرا چقدر جدي است؟
    


 روزنامه اعتماد، شماره 3905 به تاريخ 23/6/96، صفحه 8 (جامعه)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 39 بار
    



آثار ديگري از "زهرا چوپانكاره"

  خلاصي از آفسايد
زهرا چوپانكاره، اعتماد 16/6/96
مشاهده متن    
  رويايي كه رنگ اميد گرفت / نفرات برتر كنكور سال هاي گذشته در گفت و گو با «اعتماد» از اين روزهاي زندگي شان مي گويند
زهرا چوپانكاره، اعتماد 13/6/96
مشاهده متن    
  رييس مركز برنامه ريزي منابع انساني وزارت آموزش و پرورش: شيوه نامه اصلاح شد / ممنوعيت هاي پزشكي براي ورود به دانشگاه هاي آموزش و پرورش دردسرساز شد
زهرا چوپانكاره، اعتماد 2/6/96
مشاهده متن    
  دانشگاه بدون وزير / تاكيد روساي دانشگاه ها بر تعيين فوري وزير علوم در گفت و گو با «اعتماد»
زهرا چوپانكاره، اعتماد 30/5/96
مشاهده متن    
  سخنگوي كميسيون قضايي مجلس به « اعتماد» گفت: امكان رهايي حدود 5 هزار مجرم مواد مخدر از اعدام
زهرا چوپانكاره، اعتماد 23/5/96
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه خانواده و پژوهش
متن مطالب شماره 35 (پياپي 1402)، تابستان 1396را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1396-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است