|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه شرق 96/6/23: مردم خشمگين
magiran.com  > روزنامه شرق  >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 2968
پنجشنبه سي ام شهريور ماه 1396



خدمات سايت




 
MGID2387
magiran.com > روزنامه شرق > شماره 2962 23/6/96 > صفحه 1 (صفحه اول) > متن
 
      


سرمقاله 
مردم خشمگين


نويسنده: مهرداد عربستاني*

روزانه ممکن است با آمار و ارقام متعددي روبه رو شويم؛ ولي يکي از آنها سخت توجه نگارنده را به خود جلب کرد. بر اساس گزارش گالوپ درباره هيجانات در سطح جهان در سال ٢٠١٤، ايرانيان در کنار همسايگان عراقي شان بيشترين تکرار تجربه خشم را در جهان داشته اند. در ديگر گزارش هاي مربوط به هيجانات منفي (مثل نگراني، غم و خشم) همچنان ايرانيان در صدر قرار دارند. در سال ٢٠١٧ حتي ما از همسايگان عراقي مان و نيز سودان جنوبي هم پيشي گرفتيم و بيشترين ميزان تجربه خشم در ميان کشورهاي دنيا را نشان داديم. البته شايد اما واگرهايي به روش اين سنجش ها وارد باشد؛ ولي در نهايت با احتساب خطاهاي احتمالي در روش نيز بعيد است که از رتبه اول دنيا به سطحي خيلي پايين تر، چه رسد به سطح مطلوب، برسيم. اين صورت مسئله ماست: چرا ما خشمگين ترين مردمان دنيا هستيم؟ چطور مي توانيم آن را توضيح دهيم؟ به لحاظ اجتماعي خشم صدايي است که بايد شنيده شود. صدايي که بايد آن را مانند راس کوه يخي دانست که ريشه اي عميق و ناپيدا در لايه هاي زيرهوشيار دارد. گسترش خشم در اجتماع در واقع برساخته اي اجتماعي است؛ امري که بايد در تجربه مشترک ما ريشه داشته باشد. اگر بخواهيم تلاش کنيم که اين ميزان بالاي خشم در کشور را تبيين کنيم، بايد به دنبال علل و شرايطي بگرديم که به اندازه رتبه ايران در تجربه خشم مفرط يا منتها اليهي باشد.
    ترديدي نيست که مثلا کشور ما ناامن ترين و فقيرترين کشور دنيا نيست؛ بنابراين اين رتبه بالا نمي تواند به روشني مرتبط با وجود ناامني يا فقر يا اموري از اين دست در کشور باشد. خشم، مانند هيجانات ديگر، امري است که بر کل وجود فرد حاکم مي شود و او را در خود مي بلعد و بر قدرت قضاوت، رفتار و حتي حواس جسماني اش نيز تاثير مستقيم مي گذارد. خشم هيجاني فعال است؛ يعني مي تواند محرکي براي کنش باشد و ممکن است ما را کينه جو و خودمحور کند و به سمت تخريب گري سوق دهد. در يک نگاه کلي، زماني که مرزهاي بنيادين شخصي و گروهي مورد تجاوز قرار مي گيرند؛ يعني اموري مانند تهديد استقلال يا اعتبار يا اقتدار، نااميدي، اهانت و تبعيض، مي توانند قرين با احساس خشم باشند. بنابر اين مي توانيم سوال را اين گونه مطرح کنيم که چه چيزي باعث مي شود ما بيش از مردمان ديگر کشورهاي دنيا احساس کنيم که اعتبار و اقتدار و استقلال مان به چالش کشيده شده است؟ يا اينکه چه چيزي باعث مي شود که احتمالا بيش از ديگران احساس ياس و اهانت کنيم؟ از طرفي چون اين پيمايش با نمونه اي تصادفي از گروه هاي مختلف اجتماعي صورت گرفته است، مي توان تقريبا استنباط کرد که اين تجربه مکرر روزانه خشم الزاما و منحصرا ناظر به موقعيت هاي ويژه اجتماعي (مثلا روابط بوروکراتيک يا خانوادگي يا شغلي) نيست و موضوعي کلي است که در ابعاد مختلف زندگي ساري است و به نوبه خود همه اين موقعيت هاي ويژه اجتماعي را تحت تاثير قرار مي دهد. ما احتمالا تنها به خاطر ترافيک سنگين يا مشکلات بوروکراتيک يا روابط اقتصادي و ناکامي نيست که خشمگين مي شويم؛ بلکه احتمالا در زير تمام اين موقعيت ها نوعي رويکرد وجود دارد که باعث مي شود که بيشتر خشم را تجربه مي کنيم. به عبارت ديگر، خشم رويکردي است که بر ذهنيت ما، تحميل شده است. اگرچه خشم به هر حال تجربه اي ذهني است؛ ولي با نگاه انسان شناختي، ذهنيت افراد به نوبه خود حاصل تعاملي رفت و برگشتي بين شاکله هاي اجتماعي و حالات دروني است؛ يعني تجربيات ذهني ما برايندي از تجربه ما از دنياي غيرذهني و بيروني به همراه حالات و تفاسير دروني هستند. شايد نتوان با قاطعيت از پاسخ به پرسش خشم ايراني سخن گفت؛ ولي به نظر مي رسد رابطه نامتعين با اقتدار هنجاربخش و خدشه در وفاق اجتماعي بر سر دال محوري يا خوشه دال هاي محوري که زندگي اجتماعي ما را به طور هنجاري شکل مي دهند، منجر به گسترش نوعي گفتمان هيستريک- با تعريف لکاني- شده باشد. گفتماني که فراورده جانبي آن خشم است. گفتمان هيستريک را مي توان شيوه اي دانست که سوژه هويت نمادينش را مورد سوال قرار مي دهد، سوالي که هر جايگاه اقتداري را که تلاش دارد هويت خاصي براي سوژه تعريف کند، مورد پرسش قرار مي دهد. اين به چالش کشيدن را مي توان در شئون متفاوت اجتماعي مشاهده کرد، از روابط خرد اجتماعي- مثل رابطه مسافر و راننده و رابطه همکاران-، تا روابط کلان اجتماعي و سياسي. به علت نبود وفاق بر سر دال [هاي] محوري يا فقدان «نام پدر»، حد نهايي گسترش گفتمان هيستريک بسط نوعي انکار و نفي متقابل در جامعه است. سوژه هيستريک به خطابي که رفتاري خاص را طلب مي کند و از وي مي خواهد که به گونه خاصي زندگي کند و سليقه مشخصي داشته باشد و به بايد و نبايدهاي معيني تن دهد، واکنش نشان مي دهد. زبان حال هيستريک اين است که «من آني نيستم که تو مي گويي». سوژه هيستريک به تحميل هويت و فشارهاي همگون ساز حساس است و آن را تعدي به مرزهاي بنيادين خود و اعتبار و اقتدارش، مي انگارد. تهديدي که خواه ناخواه موجب خشم مي شود. در اينجا تاکيد بر وجود ذهنيتي است که چنين تلقي اي از امور دارد، ذهنيتي که همان طور که گفته شد، برايند تعامل سوژه با شاکله هاي عيني اجتماعي است. در حقيقت «ذهنيت» محصول نهايي همه تجربه اجتماعي ماست و هر آنچه در آن تجلي مي يابد، از جمله تجربه خشم، بايد ما را عميقا به بازانديشي به اين تجربه اجتماعي هدايت کند.
    *عضو هيئت علمي دانشکده علوم اجتماعي دانشگاه تهران
    
    سرمقاله: مردم خشمگين
    


 روزنامه شرق ، شماره 2962 به تاريخ 23/6/96، صفحه 1 (صفحه اول)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 20 بار
    

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه نظام ها و خدمات اطلاعاتي
متن مطالب شماره 1-2 (پياپي 501)، بهار و تابستان 1395را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1396-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است