|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه شرق 96/6/23: محرميت بر باد رفته
magiran.com  > روزنامه شرق  >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 2968
پنجشنبه سي ام شهريور ماه 1396



خدمات سايت




 
MGID2387
magiran.com > روزنامه شرق > شماره 2962 23/6/96 > صفحه 16 (جامعه) > متن
 
      


تهرانشهر 
محرميت بر باد رفته


نويسنده: عليرضا زماني

حدود ٥٠٠ سال پيش، تهران شايستگي يافت تا در زمره شهرهاي عالم قرار گيرد، ازاين رو شاه طهماسب با دستور ساخت حصار و دروازه هاي شهر، رداي مدنيت بر تنش پوشانيد. اين حصار ١١٤ برج داشته، دروازه هاي چهارگانه اش نقطه اتصال تهران و مردمانش به اقصا نقاط عالم بود. براساس نقشه موجود تهران محصور در حصار صفوي که به دست کرشيش ترسيم شده، حصار شهر تا حدودي ذوزنقه مانند بود. موقعيت اين ذوزنقه به لحاظ جغرافيايي، دقيق رو به شمال نبود، به همين دليل محور شهر شمال شرقي به جنوب غربي بود و به اين ترتيب، موقعيت شهر به گونه اي در جهت قبله قرار مي گرفت. بيشتر گذرهاي شهر نيز به تاسي از موقعيت مکاني شهر، به گونه اي شکل گرفته بودند که خانه ها هنگام ساخت، از سمت جنوب رو به قبله قرار مي گرفتند و قبله در بيشتر خانه ها به جاي آنکه کمي متمايل به راست باشد، صاف بود و اين همان هنري است که مرحوم لرزاده در مساجدي که آنها را مي ساخت، رعايت مي کرد. همان هنري که مسجد امام ميدان نقش جهان اصفهان نيز براساس آن طراحي شده است. از سوي ديگر، گذرها و کوچه هاي شهر پرپيچ وخم و طولاني ساخته مي شد. گذري که با پيچ وخم نهري پيچ وتاب مي خورد يا کوچه اي که در امتداد ديوار و پرچين باغي قوس مي گرفت. اين شکل کوچه ها و گذرها که در شهرسازي امروزي به بافت ارگانيک شناخته مي شوند، باعث به وجودآمدن اصل محرميت در محله هاي شهر شده بودند. اصلي فراموش شده که امروزه ميان بافت هاي شطرنجي استاندارد الگوبرداري شده از شهرسازي غربي مدفون شده است؛ محرميتي که حرمت اين شهر بود. کوچه هاي پرپيچ وخم امروز عودلاجان و سنگلج گواه اين مدعاست. امروز اگر کسي قصد داشته باشد وارد کوچه هاي عودلاجان شود، احساس کسي را دارد که وارد فضاي نيمه خصوصي شده، ازاين رو ورود به اين محله کمي برايش سخت مي شود. در گذشته، خانه و همسايه هاي بي شمار کوچه هاي پرپيچ وتاب اين محله ها، چنان نظارت عمومي در محله ايجاد مي کردند که هر غريبه به راحتي نمي توانست وارد محله شود و رفتار هرکس در محله به نوعي کنترل مي شد، ازهمين رو افراد شرور محل، هيچ گاه درون محله خود دست به خلاف نمي زدند. کوچه هاي پرپيچ وخم و بن بست و ساباط دار، همه نوعي محرميت و فضاي خصوصي و امنيت براي ساکنان ايجاد مي کردند. با فروپاشي شهرسازي سنتي، اصل محرميت زير چرخ توسعه بافت شطرنجي شهرسازي پرزرق وبرق غربي به باد فراموشي سپرده شد. محرميتي که مهم ترين دستاوردش براي ساکنان شهر ايجاد امنيت بود. امروزه اگرچه از اصل محرميت چندان خبر نيست، اما در دو محله نازي آباد و نارمک، با بهره گيري از الگوي شهرسازي غربي کلارنس پري که يک جورهايي بومي سازي شده، تا حدودي اين محرميت و امنيت را مي توان ديد. الگويي که اولين بار در يکي از شهرهاي آمريکا براي ايجاد امنيت و کاهش آسيب هاي اجتماعي فراوانش طراحي شد. اين الگو مانند آنچه در نازي آباد و نارمک صد ميدان مي بينيم، با ايجاد ميادين فراوان در يک منطقه و ايجاد يک ورودي براي هر ميدان، سبب مي شد فضايي نيمه خصوصي در اطراف اين ميدان و کوچه هاي بن بست منتهي به آن ايجاد شود و نوعي نظارت عمومي را در هرکدام از اين ميدان ها شاهد باشيم.
    تهرانشهر: محرميت بر باد رفته
    


 روزنامه شرق ، شماره 2962 به تاريخ 23/6/96، صفحه 16 (جامعه)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 8 بار
    



آثار ديگري از "عليرضا زماني"

  همايش ديرين
عليرضا زماني، شرق 30/6/96
مشاهده متن    
  باغ گمشده
عليرضا زماني، شرق 16/6/96
مشاهده متن    
  قمصر خوشبو، قمصر بدبو
عليرضا زماني، شرق 2/6/96
مشاهده متن    
  كلكسيون زشتي ها
عليرضا زماني، شرق 26/5/96
مشاهده متن    
  آشيانه سيمرغ
عليرضا زماني، شرق 19/5/96
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله مخاطرات زيستي مواد شيميايي
متن مطالب شماره 3 (پياپي 703)، 2017را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1396-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است