|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد96/10/5: سياست گذاري براي مبارزه با فقر
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4247
يكشنبه يكم بهمن ماه 1396



خدمات سايت




 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4225 5/10/96 > صفحه 1 (صفحه اول) > متن
 
 


سرمقاله 
سياست گذاري براي مبارزه با فقر


نويسنده: دكتر موسي غني نژاد


    
     رئيس جمهوري هنگام ارائه لايحه بودجه سال ۱۳۹۷ در مجلس، مبارزه با فقر از طريق اشتغال زايي را يکي از مباني اصلي بودجه خود اعلام کرد. مطابق تبصره ۱۸ لايحه بودجه، دولت اجازه يافته تا ۱۰۰ درصد منابع حاصل از مابه التفاوت قيمت حامل هاي انرژي در سال ۱۳۹۷ نسبت به ابتداي سال ۱۳۹۶ را به حساب خاصي نزد خزانه داري کل واريز کند.
    از اين منابع تا سقف ۱۷ هزار و ۴۰۰ ميليارد تومان به شکل وجوه اداره شده و يارانه سود و در ترکيب با منابع صندوق توسعه ملي و تسهيلات بانکي به منظور حمايت از طرح هاي توليد، اشتغال و آموزش و کمک به کارورزي جوانان دانش آموخته پرداخت خواهد شد. اين شيوه هاي «دوپينگي» و «پول پاشي» اشتغال زايي و مبارزه با فقر بارها در گذشته تجربه شده اما هيچ گاه نتيجه مطلوبي به بار نياورده است. در اتاق هاي فکر دولت چه مي گذرد که براي اشتغال زايي و مبارزه با فقر چنين سطح از تحليل و سياست گذاري در بودجه ريزي دولت مطرح مي شود؟ دولت دهم با طرح هدفمند کردن يارانه ها، مابه التفاوت افزايش قيمت حامل هاي انرژي را تبديل به يارانه نقدي مستقيم کرد، دولت دوازدهم مي خواهد آن را به صورت يارانه طرح هاي اشتغال زا توزيع کند. هر دو دولت ظاهرا راه حل معضلات اقتصادي را در پول پاشي مي دانند. تفاوت نظري اين دو رويکرد از لحاظ علمي واقعا چقدر است؟ سياست گذاري براي مبارزه با فقر بايد در چنين چارچوب هاي ساده انگارانه اي صورت گيرد؟
    فقر و مبارزه با آن يکي از مهم ترين نگراني هاي انسان از پيدايش تمدن بشري تاکنون بوده است. از آغاز شکل گيري علم اقتصاد در سده هجدهم ميلادي «ثروت ملل» در مرکز توجه اقتصاددانان قرار گرفت. ثروت مفهوم مخالف فقر است و جست وجو براي يافتن راز ثروتمند شدن جوامع در حقيقت چيزي نيست جز تلاش براي غلبه بر فقر. اقتصاددانان از همان آغاز پي بردند که توانايي توليد ثروت جوامع، تابعي از چگونگي عملکرد نظام بازار در آنها است. آدام اسميت يکي از نخستين و مهم ترين اقتصاددانان کلاسيک به صراحت مي گفت ميزان توليد ثروت در جامعه تابعي از پيشرفت تقسيم کار و اين خود تابعي از گستره بازارها است. اين بينش نخستين و بنيادي که افزايش ثروت در جوامع انساني در گرو توسعه بازارهاي رقابتي است، هيچ گاه مستقيما و صراحتا از سوي اقتصاددانان مورد ترديد قرار نگرفت؛ اما پيشرفت هاي روزافزون و بي سابقه در عرصه علوم تجربي و دستاوردهاي فني ناشي از آن در دو سده گذشته به اين تصور دامن زد که با تکيه بر سرمايه فيزيکي و دانش علمي و فني مي توان بي نياز از سازوکارهاي بازار، جوامع بشري را به سوي توليد ثروت و رفاه بيشتر هدايت کرد. پيروزي انقلاب سوسياليستي در روسيه که امسال يکصدمين سالگرد آن است، بر اين توهم دامن زد که دولت ها مي توانند برنامه ريزي متمرکز را جايگزين نظام بازار کنند و با اين کار نه تنها توليد ثروت، بلکه توزيع «عادلانه» آن را نيز در اختيار گيرند. نسخه ملايم و متفاوت ديگري از اين توهم در کشورهاي سرمايه داري غرب نيز با نضج گرفتن تفکرات کينزي، به ويژه پس از جنگ جهاني دوم رواج يافت؛ به اين معني که نظام بازار ذاتا ميل به رکود دارد و با دخالت مستقيم دولت در اقتصاد است که مي توان بر اين مشکل فائق آمد. به اين ترتيب نقش تعيين کننده بازار در توليد و افزايش ثروت کم و بيش به حاشيه رانده شد و بيشترين توجه معطوف به عوامل ديگري مانند سرمايه مالي و فيزيکي، مسائل فرهنگي، دموکراسي سياسي و... شد.
    زمان تشديد جنگ سرد و با بالا گرفتن خطر سلطه فراگير نفوذ سياسي بلوک سوسياليستي شرق، کشورهاي سرمايه داري غرب به سرکردگي ايالات متحده آمريکا به تصور اينکه فقر عامل اصلي گسترش اين نفوذ است، به فکر کمک به توسعه اقتصادي در کشورهاي جهان سوم افتادند. طي بيش از دو دهه کمک هاي مالي، علمي و فني از غرب به ويژه آمريکا به سوي اين کشورها سرازير شد تا با ريشه کن کردن فقر مانع نفوذ کمونيسم شوند. اما نهايتا معلوم شد اين سياست ها نتيجه اي جز اتلاف منابع و دامن زدن به فساد مالي در جهان سوم نداشته و مانع گسترش جريان هاي کمونيستي هم نشده است. اما با آغاز اصلاحات اقتصادي در چين کمونيست و موفقيت هاي چشمگير آن از يکسو و فروپاشي بلوک سوسياليستي اتحاد شوروي از سوي ديگر، ورق برگشت و مسائل پيچيده اقتصادي روشن تر شد. درباره مغلوب کردن فقر يک بار ديگر شگفتي تاريخ به صورت متفاوتي رخ نمود. چين کمونيست و به دنبال آن هند سوسياليست با دست يازيدن به اصلاحاتي در جهت تشويق و ترويج نظام بازار و باز کردن درها به روي اقتصاد جهاني توانستند در مدت زمان نسبتا کوتاهي ده ها ميليون نفر را از فقر شديد نجات دهند و سطح ثروت و رفاه را در جوامع خود به طور گسترده و چشمگيري بالا ببرند.
    آخرين يافته هاي پژوهشي درباره فقر و شيوه هاي موثر مبارزه با آن بيشترين تاکيد را روي اصلاحات اقتصادي معطوف به بازار مي گذارد. به علاوه تجربه کشور ما در نيم قرن اخير آشکارا نشان مي دهد سياست هاي يارانه اي، چه از نوع مستقيم به صورت پرداخت نقدي و چه به صورت يارانه هاي حمايت از توليد براي اشتغال زايي، عمدتا پول پاشي هاي بي حاصل بوده است. با اين تفاصيل اين پرسش به طور جدي مطرح است که چرا دولت به جاي پيگيري سياست آزادسازي و اصلاحات معطوف به بازار که اتفاقا در شرايط تنگناي بودجه اي دولت فاقد هزينه مالي است، به آزمودن آزموده هاي شکست خورده روي آورده است؟ اشتغال زايي نيازمند سرمايه گذاري بخش خصوصي، اعم از داخلي و خارجي است. در شرايطي که سياست هاي اعلام شده مقررات زدايي رنگ باخته اند، نهادهاي سرکوبگر بازار مانند سازمان حمايت به شدت فعال شده اند و فشارهاي مالياتي دولت بر توليدکنندگان فزوني گرفته است، چگونه مي توان انتظار داشت بخش خصوصي واقعي وارد ميدان شود و پرچم اشتغال زايي برافرازد؟ بهتر نيست دولت منابع حاصل از افزايش قيمت حامل هاي انرژي را براي کاستن از فشار مالياتي به کار گيرد و نهادهاي سرکوبگر بازار را به مرخصي بفرستد؟
    سرمقاله: سياست گذاري براي مبارزه با فقر
    


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4225 به تاريخ 5/10/96، صفحه 1 (صفحه اول)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 36 بار



آثار ديگري از "دكتر موسي غني نژاد"

  معضل نيروي كار در بخش دولتي
دكتر موسي غني نژاد، دنياي اقتصاد 30/10/96
مشاهده متن    
  فراخوان تلاش براي فهم اعتراضات
دكتر موسي غني نژاد، دنياي اقتصاد 24/10/96
مشاهده متن    
  مسووليت سلبي يا ايجابي دولت؟
دكتر موسي غني نژاد *، دنياي اقتصاد 26/9/96
مشاهده متن    
  گزارش دهي و حقوق شهروندي
دكتر موسي غني نژاد، دنياي اقتصاد 21/8/96
مشاهده متن    
  چرا بانك مركزي مستقل؟
دكتر موسي غني نژاد، دنياي اقتصاد 9/8/96
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
نشريه پژوهش در يادگيري آموزشگاهي و مجازي
متن مطالب شماره 18، پاييز 1396را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1396-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است