|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه اعتماد96/10/12: كاظم كوكرم، سردبير مجله نجوم: منجمان بشقاب پرنده را تاييد نمي كنند
magiran.com  > روزنامه اعتماد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4398
سه شنبه 4 تير 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3291
magiran.com > روزنامه اعتماد > شماره 3991 12/10/96 > صفحه 14 (علم و زندگي) > متن
 
      


گفت و گو 
كاظم كوكرم، سردبير مجله نجوم: منجمان بشقاب پرنده را تاييد نمي كنند




    
    گروه علم| نورهاي مشكوكي كه اخيرا در آسمان ايران مشاهده شد، بار ديگر اين سوال را مطرح كرد كه علت و منشا اين پديده چيست. متن زير گفت وگويي است با كاظم كوكرم، سردبير مجله نجوم، درباره چند و چون اين پديده سوال انگيز و خيال انگيز.
    
    نورهاي مشكوك در آسمان ايران كه اخيرا مشاهده شدند در اوايل دهه 1380 هم مشاهده شده بودند. در واقع پس از جنگ جهاني دوم گاهي در آسمان كشورهاي ديگر هم اين نورها يا اشياي مشكوك ديده شده اند. براي اين پديده توضيح علمي وجود دارد؟
    بخشي از اين ماجرا به رويدادهاي نجومي بازمي گردد: رويدادهايي كه براي اهل فن معنا و مفهوم مشخصي دارد اما از آنجايي كه مردم عادي با اين پديده آشنا نيستند، ممكن است تصورات ديگري نسبت به آن داشته باشند. مثلا وقتي كه سياره زهره در موقعيتي تحت عنوان «بيشترين كشيدگي غربي يا بيشترين كشيدگي شرقي» در آسمان قرار مي گيرد از آنجايي كه اين سياره بسيار درخشان است، معمولا توجه عموم را به خودش جلب مي كند. نمونه هاي ديگري را در كشورهاي ديگر هم داشته ايم كه مردم درخشش پرفروغ سياره زهره را با يك هواپيما يا يك بشقاب پرنده و اشياي غيرعادي اشتباه گرفته اند. اين اصلا مساله عجيبي نيست. نورهايي كه ما مي بينيم، به خصوص مواردي كه در سال هاي اخير رخ داده، ناشي از تخليه سوخت موشك هايي است كه حامل ماهواره هايي هستند كه قرار است در جو زمين قرار بگيرند. اين موشك ها در ارتفاعات بالاي جو، سوخت شان را تخليه مي كنند و ما نتيجه بازتابش نور خورشيد از سوخت پخش شده در جو را به شكل يك قيف نوراني مي بينيم. عمده مواردي كه اخيرا مشاهده شده از اين دست بوده اند: مثلا نورهايي كه در سال هاي اخير در كرج، تبريز و اروميه ديده شدند. عمده اين موارد شكل مشخص و معيني دارند كه مثل يك قيف در آسمان است. وقتي ما اين پديده را مي بينيم كافي است به وب سايت هايي مراجعه كنيم كه اطلاعات مربوط به پرتاب موشك ها را منتشر مي كنند. گاهي هم ممكن است به پرتاپ موشك هاي جاسوسي مربوط باشد كه البته اطلاعاتي در اين سايت ها منتشر نمي شود. اما مساله «اشياي پرنده ناشناس» كه اطلاعاتي از آن در دست نيست، در ايران مطرح نيست. اشياي پرنده ناشناس به معناي بشقاب پرنده يا حمله فرازميني ها به زمين نيست. وقتي مي گوييم يوفو ( UFO) در واقع به عبارت Unidentified Flying Objects اشاره داريم و منظورمان اشياي ناشناخته است. ما نمي دانيم اين اشيا منشا زميني دارند يا فرازميني. بنابراين اين شيء تا زماني كه هويتش براي ما مشخص شود و از حالت ناشناس بودن خارج شود، مي تواند هر چيزي قلمداد شود: اما مردم يوفو را مترادف با بشقاب پرنده يا موجودات هوشمند فرازميني در نظر مي گيرند. در حالي كه منظور از يوفو شيء ناشناخته اي است كه با پيگيري مي توانيم متوجه شويم منشا آن چه بوده. مثلا شايد همان سياره زهره باشد يا پهپاد جاسوسي كه با ردگيري، منشا آن مشخص مي شود.
    
    مواردي هم بوده كه با پيگيري، منشا و ماهيت اين اشيا مشخص نشده باشد؟
    بله: براي 10 درصد از يوفوهايي كه مشاهده شده اند توجيه و توضيح مشخصي وجود ندارد. در ويكي پديا صفحه اي هست كه كاربران سراسر جهان به تكميل شدن آن كمك كرده اند و درباره يوفوهايي صحبت كرده اند كه هيچ توضيحي برايشان وجود ندارد.
    
    فرضيه اي هم وجود دارد كه اينها با پيشرفت نظامي ابرقدرت ها مرتبط است و چون آنها اطلاع رساني نمي كنند اين اشيا ناشناخته مي مانند.
    دقيقا: معمولا آزمايش هايي كه به تغييرات نظامي مربوط مي شود و هدف شان جاسوسي است اطلاع رساني نمي شوند. يكي از معروف ترين نمونه هاي اين يوفوها را سال 1355 در تهران داشتيم و ماجراي معروفي هم دارد كه هواپيماهاي ايراني براي شناسايي آن فرستاده شدند اما هيچ وقت ماهيت و منشا آنها مشخص نشد و هميشه به عنوان يك راز سربه مهر باقي ماند.
    
    حدس غالب اين بود كه با جاسوسي امريكا از شوروي در ارتباط است.
    ولي اين حدس در حد يك فرضيه بود و تاييد نشد. علت اينكه نام اين پديده هنوز يوفو باقي مانده، همين ناشناخته بودنش است.
    
    فارغ از يوفو، اصلا چيزي به نام بشقاب پرنده وجود دارد؟
    وقتي با مفاهيم نجوم و ابعاد عالم و كهكشان آشنا باشيد، مي دانيد كه فاصله زمين تا نزديك ترين ستاره پس از خورشيد، كه ستاره اي به نام پروكسيما قنطورس است، چيزي حدود 3/4 سال نوري است. محيط زمين تقريبا 40هزار كيلومتر است و سرعت نور 300هزار كيلومتر. بنابراين اگر ماشيني با سرعت نور حركت كند، مي تواند در يك ثانيه هفت ونيم دور، دور زمين بچرخد. اگر با اين سرعت به سمت نزديك ترين ستاره پس از خورشيد حركت كنيم، چهارسال و سه ماه در راه هستيم. اگر قرار باشد پيشرفته ترين فضاپيماهاي امروزي با اين سرعت حركت كنند، بايد بيشتر از 40 هزار سال در راه باشيم و اين تازه نزديك ترين ستاره در نزديك ترين مسافت و در كهكشان راه شيري است. در صورتي كه به نظر مي رسد 200 ميليارد ستاره شبيه به خورشيد در كهكشان وجود دارد: ما وقتي اين اعداد را مي شنويم مي توانيم به اين نتيجه برسيم كه اگر موجودات هوشمند فرازميني وجود داشته باشند، كه احتمالش هم اصلا كم نيست، قاعدتا چنين موجوداتي كه مي توانند با نوعي فناوري پيشرفته چنين فواصل عظيمي را طي كنند و به زمين برسند، با ما قايم باشك بازي نخواهند كرد. يعني اين همه راه را نمي آيند تا مثلا آدم ربايي كنند يا آزمايشي انجام دهند و بروند. يعني بايد حضور مشخصي از اين موجودات را حالا چه دوستانه چه دشمنانه، روي كره زمين ببينيم.
    
    بعضي هم مي گويند بشقاب پرنده ها نيز توليدات نظامي- جاسوسي بشر هستند.
    اگر بخواهيم بشقاب پرنده ها را گونه اي از پهپادها ببينيم كه براي جاسوسي به كار مي روند، ديگر فاقد آن معنايي خواهد بود كه در ذهن عموم مردم وجود دارد. مفهوم بشقاب پرنده دلالت دارد بر يك شيء فضايي كه موجودات هوشمند فرازميني در آن حضور دارند. اشياي پرنده نظامي و جاسوسي ساخته دست بشر، تقريبا همين معناي پهپاد را دارند.
    
    انگار توليدات جاسوسي در دوران جنگ سرد در تقويت اين تصور كه چيزي به نام بشقاب پرنده وجود دارد موثر بوده.
    با توجه به حادثه رازول و حوادث مشابه، مي توان اين فرضيه را متصور شد كه سرمايه گذاري هاي امريكا و شوروي در دوران جنگ سرد براي رسيدن به برتري نظامي و فضايي، در شكل گيري اين تصور موثر بوده. اين حوادث ممكن است آزمايش دستگاه هاي پيشرفته اي بوده باشد كه مردم وقتي آنها را مي ديدند از آنها سر درنمي آورند و با توجه به اينكه سفر به ماه و مريخ هم در افكار توده هاي مردم قوي بود، آنها فكر مي كردند اينها يك موجودات هوشمندي هستند كه به زمين آمدند و ناسا با آنها در ارتباط است. اما امروزه تكليف اين مساله تقريبا روشن شده است: چراكه مدتي پيش سيا مجموعه اي از اسناد قديمي مربوط به آن زمان را منتشر كرد و چيز خاصي در آنها نبود جز اينكه منطقه رازول پايگاه نظامي بوده و فعاليت هايي در آن در جريان بوده است. احتمالا مردم كشاورزي كه در نوادا بودند، آن پروازها را مي ديدند و براي شان عجيب و غريب بوده. آن ماموريت ها محرمانه بودند و اطلاعات شان هرگز فاش نمي شد. اما تا امروز در ميان اسنادي كه منتشر شده هيچ مدركي دال بر اينكه موجوداتي فضايي در كار بودند اعلام نشده است. ضمنا با وجود فواصلي كه موجودات فضايي بايد طي بكنند تا به زمين برسند و با وجود جمعيت پرشماري كه روي زمين زندگي مي كنند و رسانه هاي آزادي كه در كشورهاي غربي فعاليت مي كنند، اين فرض كه پنهان كردن اصل وجود موجودات فضايي ممكن است، بسيار هاليوودي به نظر مي رسد.
    
    به نظر مي رسد تخيل همان طور كه در پيشرفت علم نقش مهمي داشته، در شكل گيري شايعات علمي هم بسيار موثر است.
    بله، درست است اما ما نبايد تخيل را با علم اشتباه بگيريم. چون محاسبات ما نشان مي دهد كه در كهكشان راه شيري دويست ميليارد ستاره و قريب به چهل ميليارد سياره شبيه به زمين وجود دارد كه به طور پراكنده به دور ستاره ها در حركت هستند. وقتي به اين اعداد نگاه مي كنيم، اين سوال براي مان پيش مي آيد كه چرا حيات و موجودات هوشمند فقط روي زمين پديد آمده باشد؟ شايد حيات در جاي ديگري از كهكشان راه شيري هم به وجود آمده باشد ولي ما به علت بُعد مسافت نتوانسته ايم با ساير موجودات هوشمند اين كهكشان ارتباط برقرار كنيم. به هر حال مطالعات كه دانشمندان تا به امروز، هيچ نشانه اي از حيات ولو در حد يك باكتري را در هيچ جاي منظومه شمسي پيدا نكرده است. اين شايعه هم كه ناسا با موجودات فضايي در ارتباط است ولي اين موضوع را علني نمي كند، ناشي از توطئه انديشي رايج در كشورهاي استبدادي است. اگر چنين چيزي وجود داشته باشد، رسانه هاي جهان غرب كه آزادي چشمگيري هم دارند، قطعا به سراغ اين سوژه جذاب مي روند. يعني چنين چيزي براي سال هاي متمادي نمي تواند پنهان بماند.
    
    برگرديم به بحث نورها. اين نورهايي كه اخيرا در آسمان ايران ديده شد، علتش چه بود؟
    علتش همان تخليه سوخت موشك هاي ماهواره بر بود.
    
    كدام كشور پرتاب كننده اين موشك ها بود؟
    عمدتا روسيه و كشورهاي اروپايي و اسراييل و چند كشور ديگر بودند.
    
    و مطابق توضيح شما، اين نورها در آسمان ساير كشورها هم بايد ديده شده باشد.
    بله، در عراق و كشورهاي ديگر هم ديده شد.
    
    نوري كه در اروميه و تهران ديده مي شود در پيونگ يانگ و سئول هم ديده مي شود؟
    مكانيسم ديدن آن نور به اين ترتيب است كه در شرايطي كه آفتاب در تهران تازه غروب كرده، آفتاب براي آن موشك كه در ارتفاع چندصد كيلومتري قرار دارد، هنوز غروب نكرده. در نتيجه آفتاب به دود موشك مي تابد و دودش را در آسمان روشن مي كند. يعني معمولا يكي دو ساعت بعد از غروب يا يكي دو ساعت قبل از طلوع آفتاب، امكان مشاهده چنين پديده اي بيشتر است. وقتي آفتاب در ايران تازه غروب كرده، همه كشورهايي كه در محدوده جغرافيايي ايران هستند مي توانند چنين نوري را ببينند. اما فاصله تهران و پيونگ يانگ بيشتر از آن است كه افق مشترك داشته باشند. اگر آفتاب در تهران تازه غروب كرده باشد ولي پيونگ يانگ به نيمه شب رسيده باشد، مردم پيونگ يانگ نوري را كه مردم تهران مي بينند، نمي بينند.
    
    پس نورهاي مشكوك در آسمان شهرها و كشورهاي تقريبا هم افق ديده مي شود ولي اشياي شبيه به بشقاب پرنده، فقط در آسمان همان شهر خاص.
    بستگي دارد آن شيء در چه ارتفاعي باشد. اگر سوژه مورد نظر ما سياره زهره باشد كه مردم آن را با چيز ديگري اشتباه گرفته اند، افراد بسياري در همه جاي كره زمين ممكن است آن را ببينند. اما اگر هواپيمايي ناشناس در ارتفاعي پايين باشد، فقط مردم يك شهر يا منطقه خاص آن را مي بينند. هر چه ارتفاع بيشتر شود، ديد عمومي تر مي شود. اين نكته را هم در پايان بايد بگويم كه معمولا اشياي پرنده ناشناس را، اگر ريشه نجومي نداشته باشند، آدم هايي گزارش مي دهند كه خيلي با نجوم آشنا نيستند. مثلا در سال هاي اخير گزارش هاي زيادي در مجله نجوم به دست ما رسيده دال بر مشاهده فلان پديده مشكوك: در حالي كه ما مي دانستيم كه اين پديده مشكوك از نظر اين افراد ناآشنا به علم نجوم، چيزي جز سياره زهره نيست. ما الان در ايران جامعه اي 20هزار نفره داريم كه با مفاهيم اوليه علم نجوم آشنا هستند. چنين گزارش هاي نادرستي، هيچ وقت از سوي اين افراد به دست ما نرسيده است. هميشه مردم عادي به اشتباه اين گزارش ها را ارسال كرده اند. اگر از آن جامعه 20هزار نفره گزارشي به دست ما برسد، جدي تر بررسي اش مي كنيم. نهايتا اين نكته را بايد با قاطعيت گفت كه منجمين جهان وجود شيئي به نام بشقاب پرنده را تاييد نمي كنند.
    گفت و گو: كاظم كوكرم، سردبير مجله نجوم: منجمان بشقاب پرنده را تاييد نمي كنند
    


 روزنامه اعتماد، شماره 3991 به تاريخ 12/10/96، صفحه 14 (علم و زندگي)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 93 بار
    

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
International Journal of Foreign Language Teaching and Research
شماره 28
 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است