|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد96/10/23: «فولاد تكنيك» بررسي كرد: مكان يابي پايدار توسعه صنعت فولاد ايران
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4310
يكشنبه دوم ارديبهشت ماه 1397



خدمات سايت




 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4240 23/10/96 > صفحه 3 (صنعت و معدن) > متن
 
 


گزارش 
«فولاد تكنيك» بررسي كرد: مكان يابي پايدار توسعه صنعت فولاد ايران




    
    دنياي اقتصاد : صنعت و صنعتي شدن فعاليتي است که نقش مهمي در توسعه کشورها و رفاه انسان ها دارد و بستر انواع توسعه محيط زيست به شمار مي رود. بنابراين محيط زيست به عنوان فراهم آورنده منابع و پذيرنده انواع آلودگي ناشي از صنايع و استفاده هاي انساني، جايگاه ويژه اي دارد و لازم است از روش ها و ابزار جديدي براي محافظت از آن استفاده شود.
    در مطالعه اي که از سوي «گروه تحقيق و توسعه و محيط زيست، شرکت مهندسي بين المللي فولاد تکنيک» تهيه شده، تلاش شده است تا با بهره گيري از GIS، ارزيابي چالش هاي زيست محيطي صنايع فولاد کشور مورد آزمايش و اثرات آن مورد تحليل قرار گيرد و با توجيه استقرار و مکان يابي واحدهاي محتمل با رويکرد توسعه پايدار، بتوان مشکلات زيست محيطي را کاهش داد. اين نتايج نشان مي دهد باتوجه به زيرساخت ها، دسترسي به منابع آب، معادن و بازار مصرف، منطقه جنوب کشور اولويت اول مکاني، براي توسعه پايدار اين صنعت است.يکي از شاخص هاي رشد صنعتي هر کشور، ميزان توليد و مصرف فولاد است. صنعت فولاد نقش اساسي در اقتصاد ملي و رفاه جوامع دارد، بنابراين توسعه اين صنعت عاملي اثربخش در توسعه ساير بخش هاي اقتصادي، صنعتي، علمي و اجتماعي کشور به شمار مي رود. ايران با داشتن ۳/ ۳ ميليارد تن ذخاير زمين شناسي سنگ آهن و دارا بودن ۹۳/ ۱۷ درصد ذخاير گاز طبيعي جهان، مرزهاي طولاني با آب هاي بين المللي، وجود نيروي کار متخصص و ارزان، امکان حمل ونقل ارزان و دانش و تجربه حاصل از اجراي پروژه هاي متعدد و کارخانه هاي عظيم فولادي، مزيتي مسلم به تاييد انجمن بين المللي آهن و فولاد (IISI) در توليد اين محصول دارد. يکي از روش هاي دستيابي به اهداف توسعه پايدار، مکان يابي و بررسي اثرات زيست محيطي است که مي تواند به عنوان يک ابزار برنامه ريزي در دسترس مديران و تصميم گيران قرار گيرد تا براساس آن بتوانند از روند پيشرفت آلودگي و تخريب طبيعت جلوگيري کنند.
    
    مکان يابي با تاکيد بر مسائل زيست محيطي
    توجه به معيارهاي زيست محيطي، لزوما موجب شناسايي فضايي تحت عنوان کاربري محيط زيست نمي شود، در توزيع کاربري ها بايد به چند نکته توجه کرد. از جمله مي توان به تعيين مناسب ترين محل استقرار براي هر يک از کاربري ها،چگونگي نظم فضايي و روابط متقابل کاربري ها نسبت به يکديگر، اثرات زيست محيطي ناشي از استقرار کاربري ها بر محيط از يکسو و بر يکديگر از سوي ديگر اشاره کرد. بر پايه اين نظريه مناسب ترين مکان در حقيقت به دست آوردن ميانگيني است ميان سه عامل نيازهاي کاربري، اثرات متقابل کاربري ها بر يکديگر و اثرات هر کاربري بر محيط. البته توجه به شرايط اقليمي، ساخت توپوگرافي و ساختار فيزيکي محيط همچنان به قوت خود باقي مي ماند. از سوي ديگر در فرآيند مکان يابي توجه به «مراکز مسکوني در برابر اثرات احتمالي مرکز توليدي- صنعتي مصون بمانند، اراضي آبرفتي و مخازن آب هاي زيرزميني با مرکز صنعتي پوشيده نشود، جنگل ها و مراتع مرغوب تراشيده نشده، آسيب نديده و سيماي چشم اندازهاي طبيعي دچار آلودگي نشود مدنظر قرار گيرد.»
    
    شاخص هاي زيست محيطي در توسعه پايدار
    شاخص هاي زيست محيطي توسعه پايدار صنعت فولاد شامل پيگيري پيشرفت هاي زيست محيطي و تغييرات آن در طول زمان، اصلاح و بهبود شرايط زيست محيطي، اصلاح و بهبود شرايط محيط زيست انساني و لحاظ کردن خط مشي هاي اقتصادي است.
    
    آلاينده ها و پسماندهاي توليدشده
    به طورکلي آلاينده هاي زيست محيطي ناشي از ساخت و راه اندازي واحدهاي مختلف آهن و فولاد را مي توان در دو مرحله ساخت و بهره برداري در چهار بخش عمده آلاينده هاي هوا، آلاينده هاي آب (پساب)، آلاينده هاي خاک (پسماندهاي جامد) و آلاينده هاي صوتي مورد بررسي قرار داد. فاز احداث واحدهاي صنعتي بنا به ماهيت امر، اصولا فاقد آلودگي فرآيندي است و تنها آلودگي قابل ملاحظه ناشي از فعاليت هاي ساختماني و پيامدهاي حاصل از آن است. در مرحله بهره برداري آلودگي ها بيشتر منشا فرآيندي دارند که در ادامه منابع انتشار و کم و کيف آلودگي هاي هر مرحله تشريح مي شود. در مرحله ساخت، آلودگي آب هاي سطحي بيشتر ناشي از فرسايش خاک و فعاليت حمل ونقل و آلودگي آب هاي زيرزميني نيز عمدتا ناشي از فاضلاب هاي انساني و نشست مواد نفتي و روغني است. در مرحله بهره برداري آلودگي هاي آب بيشتر ناشي از پساب هاي بهداشتي و توليدي از قسمت هاي مختلف فرآيند توليد آهن و فولاد است. در مرحله ساخت زباله هاي ساختماني و مواد زائد خطرناک توليدي باعث آلودگي خاک مي شوند که از لحاظ پتانسيل شامل زباله هاي خطرناک مانند چربي ها، مشتقات نفتي و شيرابه زباله هاي خانگي و زباله هاي بي خطر مانند زباله هاي ساختماني هستند. منشا آلودگي خاک در کارخانه هاي آهن و فولاد در مرحله بهره برداري، زائدات و پسماندهاي جامد بوده که مهم ترين آنها سرباره است. ساير زائدات جامد توليدشده عموما منشا معدني دارند که بخش عمده آن را ذرات آهن و اکسيدهاي آن تشکيل مي دهد.
    
    چالش هاي منابع انرژي
    در اين مطالعه منابع مصرفي شامل آب، گاز و برق به دو روش اصلي توليد بررسي شده و برآورد ميزان مصرف آن به ازاي تن فولاد توليدي وکل مصرف براي توليد ۵۵ ميليون تن تا افق ۱۴۰۴ کشور آورده شده است. شاخص عملکرد زيست محيطي (EPI)، ابزاري براي سياست گذاري کشور ها در مسائل زيست محيطي است. اين شاخص بر دو سياست محوري محيط زيستي استوار است: بهداشت محيط که تنش هاي محيطي را بر سلامت انسان اندازه گيري مي کند و سرزندگي. شاخص مذکور با بهره گيري از ۲۲ نشانگر برآورد مي شود که مهم ترين آنها عبارتند از: بهداشت محيط، آب (اثرات آن بر سلامت انسان)، آلودگي هوا (اثرات آن بر سلامت انسان)، آلودگي هوا (اثرات زيست محيطي)، منابع آب (اثرات زيست محيطي)، تنوع زيستي و زيستگاه، جنگل، شيلات، کشاورزي، تغيير آب وهوا و انرژي. مروري بر روند نزولي رتبه ايران بر اساس شاخص EPI نشان مي دهد که جايگاه ايران از رتبه ۷۸ در سال ۲۰۰۰ به رتبه ۱۰۵ در سال ۲۰۱۶ رسيده است. در اين بازه بهترين جايگاه رتبه ۵۳ در سال ۲۰۰۶ بوده است.
    در مجموع اين رتبه بندي نشان مي دهد ايران نتوانسته است از نظر مقابله با چالش هاي اساسي زيست محيطي و ايجاد سيستم هاي کنترل آلودگي، سلامت عمومي و حفاظت از اکوسيستم، مديريت مناسبي را اعمال کند. بنابراين تدوين سياست هاي مديريتي صحيح زيست محيطي و مکان يابي مناسب و پايدار واحدهاي صنعتي از جمله صنعت فولاد در بهبود اين شاخص تاثير مستقيم داشته و نيازمند اطلاع دقيق از چالش هاي پيش رو، نقاط ضعف و قوت، فرصت ها و تحديدهاي اين صنعت است.
    
    اثر محدوديت هاي زيست محيطي
    به منظور توسعه بلندمدت صنعت فولاد کشور لازم است ابتدا ظرفيت موردنظر توسعه صنعت فولاد تعيين و استراتژي لازم براي نيل به آن با شناسايي عوامل داخلي و خارجي تاثيرگذار ترسيم شود. چشم انداز صنعت فولاد شامل: تامين نياز داخلي، افزايش تنوع در توليد محصولات، استفاده از فناوري هاي نوين، تحقق بهره وري منابع انساني و مصرف انرژي در سطح جهاني و رقابت پذيري در بازارهاي جهاني است. از سوي ديگر به منظور تعيين مکان هاي پايدار توسعه صنعت فولاد، با روي هم گذاري نقشه هاي مواد اوليه، منابع انرژي، راه و کارخانه هاي موجود با استفاده از سيستم اطلاعات جغرافيايي GIS و با دخالت وزن هر لايه ترکيب شد و کل کشور به شش منطقه اصلي تقسيم بندي شده است. به منظور انتخاب نهايي مناطق پيشنهادي براي طرح هاي توسعه آتي بر اساس معيارهاي زيست محيطي، ضوابط استقرار واحدهاي صنعتي(حريم شهرها،موقعيت مناطق حفاظت شده و مناطق داراي پوشش گياهي) روي نقشه اعمال شود. سپس با استفاده از روش تحليل سلسله مراتبي AHP و در نظر گرفتن نقاط قوت و ضعف، فرصت ها و تهديدها، چشم انداز توسعه فولاد در کشور و بررسي موقعيت طرح هاي موجود با استفاده از روش روي هم گذاري نتايج به دست آمد که ترکيب اولويت هاي پايدار احداث و توسعه واحدهاي فولادي را با توجه به محدوديت هاي زيست محيطي نشان مي دهد. نتايج اين بررسي نشان مي دهد درخصوص پايداري احداث يا توسعه واحدهاي فولادي، منطقه ۵ (حاشيه خليج فارس و درياي عمان) بيشترين امتياز را در بين مناطق شش گانه به دست آورده است که عامل اصلي رتبه بالا در اين منطقه دسترسي به منابع آب لازم جهت احداث واحدهاي فولادي و تجهيزات مورد نياز براي صادرات و واردات مواد اوليه و محصول است.
    
    نتيجه گيري
    براي پايدار بودن توسعه در بلندمدت لازم است به محدوديت هاي محيط زيست و منابع طبيعي توجه شود. يکي از راه هاي رسيدن به توسعه پايدار، ارزيابي آثار زيست محيطي طرح هاست. اين موضوع نه با هدف جلوگيري از اجراي پروژه بلکه با هدف کاهش اثرات سوء آن تا حداقل ممکن صورت مي پذيرد و جايگاه و رتبه عملکرد زيست محيطي را تا حد قابل توجهي بهبود مي بخشد. بررسي نقشه هاي مکان يابي پايدار صنعت فولاد نشان مي دهد که ازلحاظ زيرساخت ها، دسترسي به معادن و بازار مصرف منطقه جنوب کشور به عنوان اولويت اول انتخاب مي شود. نکته قابل توجه در اين منطقه تامين آب از فرآيند شيرين سازي آب دريا است که اين فرآيند داراي آثار منفي زيست محيطي بر اکوسيستم ساحلي و دريايي خليج فارس خواهد بود. بنابراين در استفاده از اين فناوري براي تامين آب بايد بررسي فني و اقتصادي وسيعي به عمل آيد تا با لحاظ تمهيدات لازم و انتخاب مناسب مکان نصب آب شيرين کن، محل برداشت آب از دريا و به ويژه محل تخليه آب برگشتي به دريا آثار مخرب زيست محيطي را به حداقل ممکن برساند و پايداري صنعت تامين شود.
    گزارش: «فولاد تکنيک» بررسي کرد: مکان يابي پايدار توسعه صنعت فولاد ايران
    


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4240 به تاريخ 23/10/96، صفحه 3 (صنعت و معدن)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 14 بار

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله دانشگاه علوم پزشكي مازندران
متن مطالب شماره 159، فروردين 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1396-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است