|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد96/10/23: بررسي تطبيقي آفريقاي جنوبي و برزيل
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4245
پنجشنبه بيست و هشتم دي ماه 1396



خدمات سايت




 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4240 23/10/96 > صفحه 29 (باشگاه اقتصاددانان) > متن
 
 


بررسي تطبيقي آفريقاي جنوبي و برزيل


نويسنده: ميرله ده آرگو*


    
    ميزباني از رويدادهاي بزرگ ورزشي و اجتماع بزرگ ورزشکاران معمولا شاخصي از توانايي هاي کشورهاي توسعه يافته محسوب مي شد و ديگر کشورها، خود را ياراي ورود به اين عرصه نمي دانستند. اما از سال ۲۰۰۸ به اين سو شاهد هستيم که کشورهاي درحال توسعه نيز خود را به انجام اين چالش دعوت کرده اند و به عنوان ميزبان برگزاري مسابقات، مسووليت را برعهده گرفتند. به عنوان مثال شاهد بوديم که چين ميزباني المپيک زمستاني ۲۰۰۸ را بر عهده داشت، هند مسابقات ۲۰۱۰ کشورهاي مشترک المنافع، آفريقاي جنوبي جام جهاني فوتبال سال ۲۰۱۰، روسيه المپيک زمستاني ۲۰۱۴، برزيل جام جهاني ۲۰۱۴ و همگي در انتظار اين هستيم که دوره بعدي جام جهاني در روسيه شروع شود. با اين وجود اگرچه اينطور به نظر مي رسد که برگزاري اينگونه مراسم و گردهمايي ها گامي مثبت براي کشورهاي در حال توسعه است، در عين حال چند مورد مختلف وجود دارد که اين نگراني را برمي انگيزد که آيا در نهايت اين کشورها از اين رويداد سود برده اند يا هزينه اي غير ضروري را بر کشور خود تحميل کرده اند.
    رويدادي همچون جام جهاني اثرات مختلفي نظير تقويت زيرساخت هاي ورزشي، افزايش تعامل با ساير کشورها و رشد گردشگري و تجارت بين المللي را در پي خواهد داشت. همچنين به عنوان عاملي شناخته مي شود که در سايه آن به مناطقي که به دلايل مختلف در طول ساليان به آن کم توجهي شده است نيز پرداخته مي شود و آنها نيز از برخي امکانات خاص که تا قبل از اين نداشتند برخوردار مي شوند. اما از سوي ديگر بايد به اين موضوع نيز توجه شود که هزينه فايده اين رويداد بسيار بالاست. صرف هزينه هاي سرسام آور براي ايجاد زيرساخت هايي خاص براي ميزباني از اين رويداد باعث مي شود که عملا مخارج دولت در بخش هاي ديگر نظير خدمات عمومي، بهداشت يا بسياري موارد ديگر به شدت کاهش يابد و براي جبران آن مجبور به افزايش ماليات ها يا دريافت وام شوند. اين مشکل يکي از جلوه هاي خود را در اعتراضات قبل و در حين برگزاري جام جهاني ۲۰۱۴ برزيل نشان داد. هرچند که در سال ۲۰۰۷، زماني که اين کشور به عنوان ميزبان مسابقات برگزيده شد با حمايت و شادي مردمش مواجه شد اما صرف هزينه هاي سنگين براي ساخت و بازسازي استاديوم هاي ورزشي و ساير امکانات اين مسابقات، به فاصله چند سال، آنها را به مرز انفجار کشاند. ضمن اينکه متاسفانه بايد گفت کشورهاي در حال توسعه اساسا تمايل به انتخاب افراد بي کفايت براي در اختيار گرفتن امور دارند، کساني که کارکرد دولت را متوجه نشده اند يا از اين موقعيت سوءاستفاده مي کنند، موضوعي که روند سرمايه گذاري را دچار مشکل مي کند. براي تبيين دقيق تر آنچه گفته شد، به بررسي دو کشور آفريقاي جنوبي و برزيل به عنوان برگزارکنندگان دو جام جهاني خواهيم پرداخت.
    علت انتخاب اين دو کشور آن است که به دليل شباهت بسيار بالا، مي توان آثار برجاي مانده از مسابقات را با کمترين تورش با يکديگر مقايسه کرد. براي شروع هر دو کشور برزيل و آفريقاي جنوبي هريک ازجمله قدرت هاي اقتصادي و سياسي قاره خود محسوب مي شوند. همچنين هر دو کشور به لحاظ اقتصادي نيز مشابهت هاي زيادي دارند، شباهت هايي نظير اينکه بخش کشاورزي و معدن نقش بسيار مهمي در اقتصاد آنها ايفا مي کند و همچنين در بخش توليد عملا توسعه يافته محسوب مي شوند. ضمن اينکه هر دوي اين کشورها در رده بندي بانک جهاني در نيمه بالايي درآمدي قرار دارند. بر اساس آمار منتشر شده توليد ناخالص داخلي برزيل (GDP) ۲۲۴۶ تريليون دلار آمريکا بوده و درآمد ناخالص ملي (GNI) به صورت سرانه معادل ۱۱۶۹۰ دلار آمريکا بوده است. در مقطع مشابه اين شاخص هاي براي آفريقاي جنوبي به ترتيب ۶/ ۳۵۰ ميليارد و ۷۱۹۰ دلار آمريکا بوده است. از منظر سياسي نيز هر دوي اين کشورها ساختاري دموکراتيک دارند و احزاب دست چپي از سال ۱۹۹۴ در آفريقاي جنوبي و ۲۰۰۳ در برزيل بر مسند امور قرار داشته اند. اما يکي از مشکلات اين دو کشور که در گزارش هاي شاخص حکومتداري بانک جهاني نيز بر آن تاکيد شده، اين است که در زمينه کنترل فساد در رده هاي پايين قرار دارند. در سال ۲۰۱۳، آفريقاي جنوبي و برزيل در تخمين کمي از کنترل فساد که بازه اي بين ۵/ ۲- و ۵/ ۲+ است، نمره منفي ۱۲/ ۰ را کسب کردند. همچنين در شاخص اثربخشي دولت طي سال هاي ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۳ به صورت ميانگين به ترتيب آفريقاي جنوبي و برزيل نمره ۵۲/ ۰ و منفي۰۷/ ۰ را کسب کرده اند که نشان از عملکرد نسبتا بهتر آفريقاي جنوبي دارد.
    
     نتايج در آفريقاي جنوبي
    آفريقاي جنوبي تبديل به اولين کشور آفريقايي شد که ميزبان جام جهاني فوتبال مي شود و بر اساس اعلام وزارت اقتصاد اين کشور، يکي از اهداف آنها از قبول ميزباني، بهره کاتاليزوري از اين رويداد براي توسعه و سرمايه گذاري در زيرساخت ها، ايجاد اشتغال و رشد اقتصادي بوده است. ضمن اينکه برگزاري رويدادهاي اينچنيني موجب ارتقاي روحيه ميهن پرستي و بهبود تصوير جهاني از يک کشور مي شود. به گفته وزارت ورزش اين کشور، براي برگزاري اين رويداد، ۱۲/ ۳ ميليارد دلار آمريکا صرف زمينه هايي چون حمل و نقل، مخابرات و ارتباطات و ساخت استاديوم شد که اگرچه مبلغ بسيار هنگفتي بود، اما درس هاي زيادي به مديران اين کشور براي مديريت و چگونگي هزينه کرد بودجه در حوزه هاي مختلف پروژه هايي از اين دست را آموخت. بر اساس گزارش هاي رسمي دولت، اين رويداد اثر مثبتي بر اقتصاد اين کشور داشت و ۵۰۹ميليون دلار به GDP واقعي آنها افزود. همچنين موجب شد که ۷۶۹ ميليون دلار سود به خانوار هاي اين کشور برسد که سهم اقشار کم درآمد از اين ميزان، ۲۲۸ ميليون دلار بوده است. از سوي ديگر در زمان آماده سازي و برگزاري مسابقات نيز ۱۳۰ هزار شغل مستقيم ايجاد شده است که در بخش هاي ساخت و ساز، امنيت و خدمات مشغول به کار شدند. اعداد و ارقامي که هرچند به لحاظ آماري بسيار دقيق به نظر مي رسند، اما با اين وجود بسيار بحث برانگيز هستند و کارشناسان اقتصادي به تعاريفي که دولت از آن بهره مي برد، نقد وارد مي کنند.
    بعيد است که جوامع محلي از هزينه هاي دولت سهمي برده باشند. همچنين دولت معتقد است که آماري نظير ۳۵/ ۱ ميليارد دلار در حمل ونقل ريلي، زميني و هوايي يا هزينه ۱۵۶ ميليون دلاري در بخش تکنولوژي يکي از موفقيت ها در عرصه ارتقاي زيرساخت اين کشور محسوب مي شود. در حالي که منتقدان روي مناطقي که اين پيشرفت ها در آنها صورت گرفته، انگشت مي گذارند و معتقدند که هزينه هاي صورت گرفته در بخش ريلي و هوايي، همگي در مناطقي صورت گرفته است که داراي استاديوم هستند و اين امکانات براي سهولت بيشتر هواداران فراهم شده است، درحالي که اساسا اين مناطق به خودي خود در زمره قسمت هاي پيشرفته تر کشور قرار داشته اند، تاثيري بر ضريب نفوذ زيرساخت هاي اينچنيني در کشور نداشته است. دولت همچنين به دليل اينکه اسکان توريست هاي خارجي را در مناطق مدرن و با جرم خيزي اندک تعبيه کرده است، در نتيجه تلاش براي رفاه بيشتر آنها به افزايش شکاف در محلات شهري بدل شده است. همچنين سومين محوري که مسوولان اين کشور روي آن مانور مي دادند، گردشگري بود. پيش بيني ها حاکي از اين بود که برگزاري اين مسابقات موجب شتاب در صنعت گردشگري آنها شود، آنها تخمين مي زدند که از اين محل ۵۷۵ هزار شغل مستقيم و ۸۲۵ هزار شغل غيرمستقيم ايجاد شود. ورود ۴۵۰ هزار گردشگر چيزي بود که آنها تخمين مي زدند، درحالي که تنها دو سوم آن محقق شد. از سوي ديگر گفته مي شد که اين افراد ۴۴۴ ميليون دلار آمريکا صرف خريد، غذا و مسکن خواهند کرد.
    بر اساس مطالعه اي که توسط توماس پيترز و همکارانش صورت گرفت، محاسبه شده است «با وجود ورود ۲۲۰ هزار گردشگر خارجي به آفريقاي جنوبي و تخمين اينکه افرادي قبل و بعد اين مسابقات به اين کشور وارد شده اند(مجموعا ۳۰۰هزار نفر)، مي توان دريافت که دولت به ازاي هر گردشگر، چيزي حدود ۱۳ هزار دلار آمريکا هزينه کرده است. حتي اگر در اين محاسبات، محافظه کارانه رفتار شود و مخارج ساخت استاديوم ها را لحاظ نکنيم، باز هم هزينه صورت گرفته چيزي معادل۴۴۰۰ دلار آمريکا براي هر نفر گردشگر خارجي خواهد بود.» همان طور که مشاهده مي شود، سرمايه گذاري دولت اين کشور براي استفاده از پتانسيل صنعت گردشگري، آنقدر هم عايدي نصيب اين کشور نکرده است. جالب اينجاست که با مقايسه آمار رشد گردشگري در آفريقاي جنوبي با ميانگين جهاني، مي توان ديد که رشد ۳/ ۳ درصدي اين کشور حتي از رشد ۴/ ۴ درصدي جهاني نيز در سال ۲۰۱۱ کمتر بوده است. شايد تنها نکته مثبت سرفصل گردشگري را بايد در اين دانست که افزايش ورود کساني که براي اولين بار پا به اين کشور گذاشته بودند، سبب بهبود وجهه بين المللي آنها شده است. ضمن اينکه براي کشوري که به مدت ۴۶ سال زير سلطه آپارتايد بوده، برگزاري رويدادهاي اينچنيني تاثير بسزايي بر افزايش اتحاد ملي و کاهش تنش هاي طبقاتي خواهد داشت. بر اساس مطالعه اي که توسط فيفا در حين برگزاري مسابقات صورت گرفت، ۹۱ درصد مردم و گردشگران خارجي معتقد بودند که برگزاري رويدادهاي اينچنيني موجب رشد وحدت در ميان مردم آن کشور مي شود.
    
     نتايج در برزيل
    بر خلاف آفريقاي جنوبي، مطالعات خاص يا گزارش هاي رسمي زيادي درخصوص آثار جام جهاني برزيل صورت نگرفته است، به همين خاطر نمي توان به آمار و تحقيقات ديگران استناد کرد. در سال ۲۰۰۷، زماني که برزيل به عنوان ميزبان مسابقات ۲۰۱۴ مشخص شد، اقتصاد اين کشور حال و روز خوبي داشت. بر اساس گزارش صندوق بين المللي پول، آنها تورمي ۶/ ۳ درصدي داشتند و رشد GDP اين کشور ۱/ ۶ درصد بود. اما يک سال بعد از آن، اقتصاد اين کشور با بحراني مالي مواجه شد. در نتيجه مخارج دولت روز به روز افزايش يافت و تورم نيز در مسير صعودي قرار گرفت، به نحوي که در سال ۲۰۱۴ اکثر مردم برزيل خشمگين بودند و جام جهاني را مسبب وضعيت فعلي خود مي دانستند. با اين وجود، به رغم گسترش نارضايتي ها و هزينه هاي سنگين صورت گرفته، دولت معتقد است که جام جهاني ۲۰۱۴ موفقيت آميز بوده است.
    وينسنتو نتو، مدير يک موسسه گردشگري در برزيل معتقد است که: «ميزباني اين مسابقات تاثير شگرفي در قرار گرفتن کشور در مرکز توجهات جهاني دارد و برگزاري آن بي شک به نفع برزيل تمام شده است. طي سال هاي ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۳، سياست جديد ما مشارکت در برگزاري رويدادهاي مختلف بين المللي بوده است به نحوي که بر اساس آمار، رويدادهايي که در اين بازه زماني برگزار شده، از ۶۲ به ۳۱۵ مورد افزايش يافته و تعداد شهرهاي درگير در آن از ۲۲ به ۵۴ عدد رسيده است. سياستي غيرمتمرکز براي جذب رويدادهاي مختلف بين المللي که موجب توسعه متوازن در اين کشور شده است.» همچنين دولت معتقد است که کسب و کارهاي کوچک در طول آماده سازي و برگزاري اين رويداد ۲۲۳ ميليون دلار کسب کرده اند. اما نکته اي که در اين گزارش دولتي وجود دارد، اين است که نحوه محاسبه آن و توضيح درخصوص افرادي که در آن دخيل بوده اند، مشخص نيست. آيا اين ارقام اضافه درآمدي است که عايد کسب و کارهاي کوچک شده يا اينکه درآمد افراد از مشاغل خود را نيز دولت به پاي خود نوشته است؟ بسياري از کساني که بر روي اين موضوع تحقيق کرده اند، معتقد هستند که «اکثر هزينه هايي که به پاي مردم محلي در رويدادهاي ورزشي، فرهنگي و غيره نوشته مي شود اساسا فعاليت اقتصادي جديدي براي آنها محسوب نمي شود».
    يکي از توصيه هاي فيفا همواره اين است که براي برگزاري مسابقات جام جهاني فوتبال به ۸، ۱۰ يا ۱۲ استاديوم احتياج است. برزيل گزينه سوم را انتخاب کرد. اگرچه اين کشور به عنوان سرزمين فوتبال شناخته مي شود، ولي با اين وجود بازهم ساخت ۱۲ استاديوم در شهرهاي مختلف، هزينه اي گزاف و نوعي ريخت و پاش پول محسوب مي شد. از سوي ديگر انتخاب شهر برازيليا، پايتخت کشور، به عنوان ميزبان نيز تبديل به موضوع قابل بحثي شده است. مسوولان ورزشگاه اين شهر را بازسازي کرده و ظرفيت آن را به ۷۱ هزار نفر افزايش داده اند. اين درحالي است که اين شهر هيچ تيمي که در سطح اول فوتبال اين کشور بازي کند را ندارد و اين استاديوم احتمالا بلااستفاده خواهد ماند. ممکن است برخي استدلال کنند که مي توان براي کنسرت ها يا رويدادهاي فرهنگي از آن استفاده کرد، آما آيا انجام هزينه هنگفت آنچناني براي ساخت و نگهداري آن با اين روش ها جبران مي شود؟ مشکلي که در شهرهاي مانائوس وکوئيباس نيز وجود داشت. ضمن اينکه مشکلات ساماندهي هواداران و محل احداث استاديوم ها در برزيل نيز نظير آنچه در آفريقاي جنوبي اتفاق افتاد، است. محل هاي انتخاب شده همگي در قسمت هاي توسعه يافته شهر است و بخش هاي محروم از ميلياردها دلاري که خرج شده، بهره اي نبرده اند.
    
    در زمينه توريسم نيز انتظار مسوولان اين کشور، ورود ۶۰۰ هزار خارجي به اين کشور بود که آنچه به وقوع پيوست، ۴۸۴۴۸۳ گردشگر خارجي بود که البته در مقايسه با دوره هاي مشابه، افزايش بسياري داشت. بانک مرکزي تخمين زد تا ۱۸ژوئن، گردشگران حدود ۳۶۵ ميلون دلار خرج کردند. بازهم موردي مشابه آفريقاي جنوبي، آيا اين ميزان درآمد از محل گردشگري به ساخت و نگهداري و هزينه هاي ميلياردي در بخش هاي مختلف مي ارزيد؟ با اين حال، سرمايه گذاري در برنامه هاي آموزشي و زيرساخت ها، براي برزيلي ها رضايت بخش نبود. شورش و اعتصاب در سراسر کشور قبل و طي جام جهاني رخ داد و بسياري از آنها، ايام مسابقات را در خشونت و مقابله با پليس به سر مي بردند و منجر به مجروحيت شرکت کنندگان يا خبرنگاران مي شدند. معترضان در مورد فساد و هزينه هاي دولت در جام جهاني شکايت داشتند و انتقاد اصلي آنها تضاد اولويت ميان هزينه هاي سنگين جام جهاني در مقايسه با سلامت و آموزش بود. دولتمردان اين کشور آموختند که کشورشان پيش از پذيرفتن بار سنگين برگزاري مسابقاتي در اين سطح، نيازمند تقويت زيرساخت هاي اصلي خود و بهبود نظام سلامت و آموزش است.
    
    * استاد دانشگاه وسترن ميشيگان
    
    
    بررسي تطبيقي آفريقاي جنوبي و برزيل
    


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4240 به تاريخ 23/10/96، صفحه 29 (باشگاه اقتصاددانان)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 7 بار

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
صنعت حفاظت
متن مطالب شماره 39، دي 1396را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1396-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است