|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه كيهان96/10/26: در سوگ سازه!
magiran.com  > روزنامه كيهان >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 22212
چهار شنبه 29 خرداد 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2827
magiran.com > روزنامه كيهان > شماره 21820 26/10/96 > صفحه 8 (اجتماعي) > متن
 
      


در سوگ سازه!


نويسنده: محمد زندي*


    
    بم کرمان؛ ورزقان آذربايجان؛ پلاسکو در تهران؛ ازگله کرمانشاه؛ ملارد البرز و...، اين تنها بخشي از اسامي است که هر از چندگاهي به سرخط خبرها و هشتگ ها در فضاي مجازي تبديل شده و پس از چند هفته در بايگاني تاريخ گم مي شوند. اما اين واژگان بيش از آنکه يادآور درد و اندوه جانکاه حادثه ديدگانشان باشند، متذکر فجايع سازه اي رخ نموده اند.
    ضعف سازه اي در برابر حوادث و بلاياي طبيعي و غيرطبيعي، سالياني است که زندگي ساکنين ساختماني را تهديد مي کند و جان بسياري از هموطنان را مي ستاند! از سال 1382 تا 1396 و در طي حدود اين 14 سال، 26 هزار نفر در بم، 300 نفر در ورزقان، 26 نفر در پلاسکو و 600 نفر در مناطق غربي کرمانشاه کشته، و 50 هزار واحد در کرمانشاه، 18 هزار واحد در ورزقان و بيش از 70 درصد واحدهاي مسکوني در بم، آسيب ديده يا به طور کامل تخريب شده اند.
    تحليل اين آمار حيرت آور و تاسف بار زماني بغرنج تر مي شود که بدانيم، فارغ از آمار جانباختگان، فاجعه بيشتر براي آن دسته از حادثه ديدگاني است که اگرچه جان سالم بدر برده اند اما با توجه به ويراني تمام و کمال سازه محل زندگي يا کسب شان، و از شدت مشقات پس از حادثه، حال و روز خوشي ندارند.
    در اين بين، با توجه به اصل «پيشگيري بهتر از درمان» اين سوال در ذهن ايجاد مي شود که اصولاً چرا بايد حادثه اي مثل زلزله تا بدين حد خسارات جاني و مالي در پي داشته باشد؟!
    پاسخ به سوال مذکور اگرچه ساليان سال است که در کشورهاي آسياي شرقي و جنوب شرقي، به طور مبسوطي داده شده است اما جاي تاسف دارد که در سرحدات زلزله خيزي به نام ايران زمين، کماکان پاسخ شايسته اي براي آن يافت نمي شود!
    ناگفته نماند اگرچه اصلاح و بهبود قوانين - همچون بازنگري در آيين نامه استاندارد زلزله 2800 در سال هاي 86 و 93 – اقدامي مناسب در راستاي کاهش خسارات احتمالي ناشي از زلزله محسوب مي شد اما فجايع رخ داده پس از آن نشان داد که بهبود قوانين و مقررات در اين زمينه، اگرچه شرطي «لازم هست» اما «کافي نيست».
    حوزه مسکن و ساخت وساز کشور نيز همچون ساير حوزه ها، اگرچه قوانين و مقررات استاندارد و قابل قبولي را پشتيبان خويش مي بيند اما ضعف در اجرا، تخطي از اين قوانين و عدم نظارت دقيق بر حسن اعمال مقررات باعث شده تا اکثريت سازه هاي موجود در ايران از کيفيت قابل ملاحظه اي برخوردار نباشند.
    براي درک بهتر موضوع، فردي عادي را در نظر بگيريد که به دنبال خريد واحدي مسکوني به جست وجو مي پردازد و پس از مدتي، خانه اي را پسند مي کند. ملاک انتخاب اکثريت خريداران اما تنها در پارامترهايي چون «قيمت مسکن»، «سهولت دسترسي به شريان هاي اصلي»، «وجود پارکينگ و انباري و آسانسور»، «تعداد اتاق خواب»، «سيستم هاي گرمايش و سرمايش»، «دارا بودن بالکن و نورگير» و بطور کلي «معماري ظاهري بنا» خلاصه مي شود. در اين ميان اما کمتر خريداري در هنگام بازديد از خانه مورد پسندش، پارامترهاي سازه اي همچون «مشخصات فني ساختمان»، «اسکلت فلزي يا بتني»، «پي يا فونداسيون»، «بادبندها يا ديوارهاي برشي»، «مصالح بنايي»، «لوله کشي گاز و آب و فاضلاب»، «شروط ايمني نظير پله فرار، آسانسور و سيستم اعلان و اطفاي حريق» و ساير موارد اينچنيني را مدنظر قرار مي دهد. البته گناه اين بي توجهي يا کم توجهي نسبت به پارامترهاي فني سازه بر گردن خريدار نيست چراکه اولاً؛ به احتمال زياد فاقد تخصص و قدرت تشخيص موارد فني است و ثانياً؛ پايان کار صادره از سوي «شهرداري» و نظارت هاي فني «نظام مهندسي» که منتج به صدور سند مالکيت تک برگي شده است را کافي مي داند.
    ناگفته پيداست که فجايع رخ داده پس از زلزله ها در سراسر کشور در نقض اطمينان به مجوزهاي صادره از نهادهايي چون شهرداري ها و سازمان هاي نظام مهندسي کفايت مي کند و شايسته نيست صرف تاييديه از سوي نهادهاي ذي ربط، به پايداري ساختمان ها در هنگام بروز خطرات دلخوش نمود.
    شاهد مثال آنکه وقتي رئيس سازمان پيشگيري و مديريت بحران استان تهران اظهار مي دارد: «هم اکنون بيش از 30 درصد سازه هاي در حال احداث در پايتخت ناايمن هستند» يا هنگامي که مديرعامل سازمان آتش نشاني تهران صراحتاً بيان مي کند: «243 ساختمان بسيار پرخطر، سه هزار ساختمان بسيار پرخطر يا پرخطر و 7هزار ساختمان پرخطر در تهران شناسايي شده که حتي در قياس با ساختمان پلاسکو، ريسک ايمني بسيار بالاتري دارند» يا زماني که رئيس سازمان نظام مهندسي تهران اقرار مي کند: «به جز 60 تا 70 عدد ساختمان، تمامي سازه هاي موجود در تهران فاقد شناسنامه فني و ملکي بوده و بيش از 90 درصد ساختمان هاي در حال ساخت در تهران فاقد مجري ذي صلاح هستند» نشان از آن دارد که نظارت هاي مکفي و قانوني بر نحوه اجراي ساختمان ها در شهر زلزله خيزي همچون تهران، کماکان رويايي دست نيافتني است!
    از سوي ديگر وقتي دو نهاد «شهرداري ها» و «سازمان هاي نظام مهندسي» -که مسئوليت مستقيم در امر ساخت وساز را بر عهده دارند- درگير حواشي نظير «تراکم فروشي» و «جوازهاي غيرقانوني» يا «امضا فروشي» و «نظارت هاي صوري» هستند، مسلم است که سازه هاي برآمده از اين سبک و سياق، نهايتاً چه از آب درخواهند آمد.
    ماجرا اما به سازه هاي در حال ساخت يا جديدالاحداث، ختم نمي شود چراکه يکي از وظايف ذاتي نهادهاي قانوني در حوزه معماري و شهرسازي، پايش دائمي و مستمر سازه هاي با عمر بالا يا به اصطلاح بافت هاي فرسوده به منظور پيشگيري از حوادث احتمالي آتي است که گويي به طور کلي فراموش شده است! به عنوان نمونه نهادهاي دخيل مي بايد با آزمون هاي غيرمخرب سازه اي (non-destructive testing) نقش پيگيرانه خود را در اين زمينه ايفا کنند که متاسفانه رويداد فجايعي نظير «ساختمان پلاسکو» که در سالگرد وقوع آن قرار داريم، نشان از آن داشت که با استمرار روند کنوني بايد منتظر بلاياي خودساخته ديگري از اين قبيل بود.
    در همين زمينه نبايد به آمار بيمارستان ها و مدارس فرسوده در سراسر کشور نيز بي توجه بود. بنابر گفته معاون فني و نظارت سازمان نوسازي، توسعه و تجهيز مدارس کشور «بيش از 67 درصد مدرسه هاي کشور از فرسودگي رنج مي برند و اين فرسايش بناي مدارس، جان بيش از 4/5 ميليون دانش آموز را تهديد مي کند». در عين حال اما سخنگوي وزارت بهداشت نيز آمار قابل تاملي درباره تعداد بيمارستان هاي فرسوده کشور ارائه مي کند: «در حال حاضر حدود ۶۰ درصد بيمارستان هاي بزرگ کشور فرسوده اند.» جالب اينکه اين آمار 60 درصدي تنها مربوط به بيمارستان هاي قديم الاحداث است و اگر بخواهيم آمار بيمارستان هاي جديد التاسيس اما غيرمهندسي ساز - همچون بيمارستان تازه افتتاح شده «شهداي سرپل ذهاب» که در زلزله اخير کرمانشاه تخريب و غيرقابل استفاده شد! – را به آمار فوق بيافزاييم، فاجعه در اين بخش را غير قابل تصور خواهد کرد. ناگفته نماند که اوضاع ساخت و ساز در ساير شهرستان ها، حتي از تهران و مراکز استان ها نيز وخيم تر است. اگر در تهران يا ساير مراکز استان، نظارت هايي هرچند فرماليته بر سازه ها اعمال مي شود، در شهرستان ها اما از نظارت هاي حداقلي نيز خبري نيست چه آنکه بسيار ديده شده اند خانه هاي 1 الي 2 طبقه با عمر بالا که ساکنان آن بدون توجه به قدرت تحمل پي و تاب آوري ستون ها، و بدون هرگونه محاسبات مهندسي و به شکلي کاملاً سنتي و تجربي، اقدام به افزودن بعضاً 2 تا 3 طبقه به بناي اوليه نموده اند!
    در پايان اما نمي توان از نقش دلالان و سوداگران عرصه ساخت و ساز در غيرايمن بودن ساختمان ها نيز غافل بود. چه بسيارند به اصطلاح «بساز و بفروش»هايي که بدون هيچ تعهد و تخصص در حوزه ساختمان و به قيمت سود بيشتر، جان انسان ها را به بازي مي گيرند و با استفاده از مصالح نامرغوب، سازه هايي را بنا مي کنند که استواري شان به نسيمي بند است.
    
    *کارشناس ارشد مهندسي عمران
    
    
    در سوگ سازه!
    


 روزنامه كيهان، شماره 21820 به تاريخ 26/10/96، صفحه 8 (اجتماعي)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 38 بار
    



آثار ديگري از "محمد زندي"

  حراج به علت تغيير شغل!
محمد زندي *، كيهان 20/4/97
مشاهده متن    
  ديدي كه چگونه گور «برجام» گرفت؟!
محمد زندي*، كيهان 26/2/97
مشاهده متن    
  «ايثار»، «وظيفه» يا «خيانت»؟!
محمد زندي، كيهان 3/12/96
مشاهده متن    
  صادرات انقلاب به داخل!
محمد زندي*، كيهان 19/7/96
مشاهده متن    
  تكنوكرات هاي بي تكنيك!
محمد زندي*، كيهان 1/6/96
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه سياست علم و فناوري
متن مطالب شماره 1 (پياپي 41)، بهار 1398را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است