|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد96/11/10: منتفعان چرخه معيوب بازار ارز
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4656
سه شنبه 25 تير 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4255 10/11/96 > صفحه 1 (صفحه اول) > متن
 
 


سرمقاله 
منتفعان چرخه معيوب بازار ارز


نويسنده: محسن جلال پور


    سياست ناصحيح مديريت نرخ ارز سابقه اي طولاني در اقتصاد ايران دارد. از مسير اجراي اين سياست ناصحيح ضرر و زيان فراواني به منافع اقتصادي و غيراقتصادي کشور وارد شده است. زنجيره غلطي که بارها و بارها در طول چهار دهه اخير تکرار شده و همواره نه تنها منجر به اتلاف و حيف و ميل منابع کشور شده که اثر فراواني بر پيش بيني ناپذيري اقتصاد داشته و بازار را در ابهامي خسارت آفرين فرو برده است.
    اين نخستين بار نيست که قيمت ارز ظرف مدت يک هفته جهش غير قابل کنترلي داشته و فضاي اقتصادي کشور را ملتهب کرده است. اقتصاددانان در طول سال هاي اخير به کرات اين شرايط را گوشزد کرده و ثبات مصنوعي نرخ ارز را غير قابل تداوم دانسته اند. سوال اين است که در اين چرخه معيوب چه کساني منتفع مي شوند و چه کساني زيان مي بينند؟
    به اين پرسش مي شود با يک مثال پاسخ داد. يک فعال اقتصادي را فرض کنيد که کارگاهي توليدي دارد. اگر در يک سال، نرخ تورم در کشور ۲۰ درصد باشد معني اش اين است که همه هزينه هاي توليد در اين بنگاه در حدود ۲۰ درصد افزايش پيدا کرده است. حال کالاي توليدي اين بنگاه که تا قبل از تورم ۲۰درصدي در داخل و حتي در برخي از کشورهاي همسايه رقابتي بوده، قدرت رقابت خود را به اندازه ۲۰ درصد از دست رفته مي بيند. چنانچه قيمت ارز حاصل از صادرات اين توليدکننده به اندازه ما به التفاوت نرخ تورم داخلي و ميانگين تورم کشورهاي ديگر افزايش پيدا کرده بود اين توليدکننده مي توانست مانند شرايط قبل، توليدش را به بازار خارج عرضه کند. همين مساله در بازار داخل هم مصداق دارد. اگر تا قبل از اين، توليدات خارجي قدرت رقابت با توليد داخل را نداشتند، اکنون با افزايش ۲۰ درصدي قيمت تمام شده کالاي داخل و ثابت ماندن نرخ ارز، عملا آنها امکان ورود به ايران را پيدا کرده و بازار خوبي براي خود پيدا خواهند کرد.
    تا اينجا چرخه بسيار واضح و مشخص است اما آنچه کمتر به آن توجه مي شود دو اتفاقي است که از اين به بعد رخ مي دهد:
    ۱- ارزي که حاصل از صادرات کالاي اين بنگاه بوده قطع شده و خود را از ميزان عرضه ارز کشوري مي کاهد و از طرف ديگر براي واردات اين کالا، ارزي مورد نياز خواهد بود که به ميزان مصرف و تقاضاي آن خواهد افزود.
    ۲- اتفاق ديگري که رخ مي دهد، کم شدن فعاليت بنگاه ياد شده و در نتيجه کاستن از نيروي کار اين بنگاه است. کم کم اين بنگاه به يک بنگاه ورشکسته تبديل مي شود و اين ورشکستگي چند مشکل ديگر به مشکلات خواهد افزود. اول اينکه افراد يا بنگاه هاي ديگري که از اين بنگاه طلب دارند دچار گرفتاري و بحران خواهند شد. دوم چنانچه بنگاه مزبور تسهيلاتي را اخذ کرده باشد گرفتار بازپرداخت آن خواهد شد و سوم اينکه خانواده و اطرافيان صاحب يا صاحبان بنگاه مزبور دچار خسارت هاي جدي روحي و رواني و مالي خواهند شد و اين چرخه معيوب ادامه خواهد يافت تا اينکه کار به از هم پاشيدگي يک يا چند خانواده و يک يا چند بنگاه ديگر نيز خواهد انجاميد.
    طرف ديگر اين چرخه، بازار است و تقاضاي خريد کالاي توليدي مسلما به جاي خود باقي مي ماند. به اين ترتيب، در غياب توليدکننده داخلي، کالاي مشابه ولي بي کيفيت خارجي (عمدتا چيني) وارد بازار شده و کم کم جاي توليد داخلي را مي گيرد. در اين ميان عده اي واردکننده کالاي مزبور که از خلا موجود استفاده کرده و واردات را به حداکثر ممکن رسانده اند با قيمت هاي پايين تر، ديگر توليدکنندگان آن کالا را نيز از عرصه بيرون مي کنند. وقتي توليد داخلي به حداقل رسيده يا نزديک به صفر برسد، آنگاه کل بازار در اختيار واردکنندگان قرار گرفته و از اين به بعد، آنها قدرت مانور زيادي پيدا مي کنند. همزمان با توجه به ضرورت وجود کالاي مزبور در بازار، دولت براي واردات آن کالا ارز مبادله اي اختصاص مي دهد. حال در اين چرخه چقدر ارز مبادله اي به اين کالا اختصاص پيدا مي کند و ما به التفاوت اين نرخ ارز به جيب چه کساني مي رود و... تنها بخشي از اين چرخه فسادآور و مخرب است. آورده اين چرخه در نهايت عبارت است از تعطيلي يک يا چند بنگاه، کم شدن اشتغال، از هم پاشيدگي يک يا چند خانواده، عدم بازپرداخت تسهيلات بانکي و صدمه زدن به عده اي که با اين بنگاه حساب و کتاب داشته اند. در اين چرخه همچنين ميزان زيادي ارز مبادله اي مصرف مي شود که هيچ کجا مابه التفاوت نرخ آن با نرخ آزاد ارز خود را نشان نخواهد داد و تبديل به رانتي براي عده اي خاص مي شود. همه اينها تنها بخش آشکار اين زنجيره معيوب است.
    در بخش پنهان آن بديهي است که فسادهاي بسيار بزرگي رخ مي دهد که سود سرشار و فراوان حاصل از آن، همواره مانع اصلاح اين ساختار غلط بوده و از اين به بعد نيز نخواهد گذاشت اين چرخه، مسير درستي پيدا کند.
    حال سوال اين است که اگر نرخ ارز متناسب با واقعيت هاي اقتصاد کشور تنظيم شود، چه اتفاقي رخ مي دهد؟ چنانچه نرخ تورم کمتر از افزايش نرخ ارز يا حداقل مساوي با آن باشد بنگاه توليدي قدرت رقابت خود را افزايش داده يا حفظ خواهد کرد. در چنين صورتي روز به روز بر توليد بنگاه افزوده شده و ميزان ارز آوري بيشتري را براي کشور رقم خواهد زد. از طرف ديگر ميزان تقاضاي ارز براي واردات کالاي مزبور کاهش پيدا کرده و طرف تقاضاي ارز نيز کاهش خواهد يافت. چنانچه اين روال براي مدتي ادامه داشته باشد، ميزان ارز عرضه شده به بازار از ميزان تقاضا پيش افتاده و کم کم طبق قانون منطقي قيمت که در تعادل بين عرضه و تقاضا تعيين مي شود، قيمت ارز کاهش پيدا خواهد کرد. چنين روندي که روند طبيعي بازار است مي تواند به رونق اشتغال انجاميده و در نتيجه از بسياري ناهنجاري هاي اجتماعي جلوگيري کند. حال انتخاب با سياست گذار است. آيا ثبات مصنوعي نرخ ارز مطلوب است يا شرايطي که در صورت نگاه منطقي و علمي اقتصاد به دست خواهيم آورد؟
    سرمقاله: منتفعان چرخه معيوب بازار ارز
    


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4255 به تاريخ 10/11/96، صفحه 1 (صفحه اول)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 49 بار



آثار ديگري از "محسن جلال پور"

  روزهاي سخت بنگاه هاي درستكار
محسن جلال پور، دنياي اقتصاد 22/5/97
مشاهده متن    
  بسته اي كارآمد
محسن جلال پور *، اعتماد 17/5/97
مشاهده متن    
  درد بي اعتمادي
محسن جلال پور*، ايران 13/5/97
مشاهده متن    
  ۱۲ حفره در سياست گذاري ارزي
محسن جلال پور *، دنياي اقتصاد 30/4/97
مشاهده متن    
  چگونه مي شود اعتماد را به سياستگذار برگرداند؟
محسن جلال پور*، ايران 27/4/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله جهاني جراحي پلاستيك
شماره 2 (پياپي 802)
 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است