|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه ايران96/12/21: ميراث دوركيم براي امروز ما
magiran.com  > روزنامه ايران >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 7065
سه شنبه 31 ارديبهشت 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2825
magiran.com > روزنامه ايران > شماره 6739 21/12/96 > صفحه 15 (انديشه) > متن
 
      


تامل 
ميراث دوركيم براي امروز ما
بازخواني آراي اميل دوركيم پس از صد سال

نويسنده: دكتر سارا شريعتي*


    
    در روزگاري که از سيطره «فردگرايي» و «عقلانيت» سخن به ميان مي آيد، بايد ديد صد سال پس از درگذشت دورکيم صحبت از نظريه پرداز نظم اجتماعي (اميل دورکيم) چه موضوعيتي مي تواند داشته باشد؟
     فراخوان به متفکري که با «سنت اجتماعي» شناخته مي شود در ايران اهميت دارد؛ چون به نظر مي رسد سنت جامعه شناسي دورکيمي در ايران شناخته شده نيست. نخستين کتاب کلاسيک جامعه شناسي دورکيم با عنوان «قواعد روش جامعه شناسي» در سال 1343 ترجمه شد اما بعد از انقلاب اسلامي با غالب شدن جامعه شناسي آنگلوساکسوني، سنت جامعه شناسي دورکيمي تداوم نيافت.
    در خصوص آراي دورکيم بايد گفت که وي در برخي مطالعات همواره به دو نظريه اشاره داشته است؛ نخست، نظريه تحول مورفولوژيک جامعه (تحول در فرم ها و ساختارهاي جامعه). دوم، نظريه غليان اجتماعي.
    تاملات دورکيم در خصوص تغيير اجتماعي موضوعي قابل توجه است؛ چراکه تغيير جامعه، يک پروبلماتيک مارکسي است. اين در حالي است که دورکيم بيشتر به عنوان يک ليبرال و محافظه کار شناخته مي شود. من با اين تعابير مخالف نيستم، اما در عين حال معتقدم دورکيم سوسياليست، رفرماتور و فعال اجتماعي نيز هست و در مسائل جامعه اش حضور دارد. از اين رو، بهتر است که در زدن برچسب به افراد، با حساسيت بيشتري عمل کنيم و متوجه باشيم که تعاريفي که ارائه مي دهيم، الزاماً يکي نيست، به عنوان مثال، مطابق تعريف من از محافظه کاري، دورکيم محافظه کار نيست، در دوره اي آزاديخواه است و در دوره اي به معناي اقتصادي در راست شطرنج سياسي
     قرار مي گيرد. اما چرا دورکيم در پايان حيات فکري اش نظريه اي مي دهد که حال و هواي «انقلابي» دارد؟ يکي از پاسخ ها اين است که دورکيم «نظريه انقلابي» را ٣٠ سال پس از تجربه لايسيته عنوان مي کند؛ پروژه اي که خود نيز در آن شرکت داشته و بر اخلاق مدني تاکيد کرده است. اما بعدها درمي يابد که بيلان اين پروژه، شکست است و نتيجه اي جز تضعيف آرمان هاي اخلاقي جامعه ندارد. بر اين اساس، مجدداً بر لحظات آفرينشگري تاکيد مي گذارد. هر چند که در عين حال، باور دارد که لحظات «غليان اجتماعي» نمي تواند تا پايان ادامه داشته باشد و جامعه بتدريج به سمت نقد انقلاب، نقد دوران جوشش و نقد مردم گرايي پيش مي رود. حال، بايد ديد اين نظريه در جامعه اي که چهل سال پيش تجربه يک انقلاب سياسي را از سر گذرانده و هنوز و همچنان در تجربه زيسته آن قرار دارد، چگونه بازخواني مي شود؟
    به نظر مي رسد که اين جامعه به سمت نقد انقلاب و نقد دوران غليان خود در حرکت است و از «عقلانيت» حرف مي زند. در نتيجه از تئوري هاي غلياني فاصله گرفته است. با فاصله گرفتن از نظريه غليان اجتماعي، امروز بسياري از جامعه شناسان ما از يک جامعه ازهم گسيخته صحبت مي کنند، جامعه اي که دچار نابساماني اخلاقي است و در آن فردگرايي خودخواهانه پديد آمده است و در نتيجه به نظر مي رسد اين جامعه به بازگشت به لحظات جوشان خود نياز دارد. به زعم دورکيم، شرط آفرينشگري، داشتن «آرمان» است. جامعه قادر به ايجاد خود نيست، مگر اينکه در عين حال آرماني ايجاد کند. ما امروز مرحله اوليه جوشان و دوره نقد انقلاب را گذرانده ايم و به تحولات مورفولوژيک نزديک شده ايم و در حال ورود به يک مرحله جديد هستيم؛ دوره اي که با بازسازي جامعه، فراخوان متفکران اجتماعي و آرمانخواهي ممکن مي شود و اين ميراث دورکيم براي امروز ما است.
    
    
    *استاد جامعه شناسي دانشگاه تهران
    
    تامل: ميراث دوركيم براي امروز ما / بازخواني آراي اميل دوركيم پس از صد سال
    


 روزنامه ايران، شماره 6739 به تاريخ 21/12/96، صفحه 15 (انديشه)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 10 بار
    



آثار ديگري از "دكتر سارا شريعتي"

  زوج جامعه شناسي و هنر
دكتر سارا شريعتي، شرق 22/10/97
مشاهده متن    
  سرگذشت حل يك ناسازگاري / «جامعه شناس» و «هنرمند» زوج خوبي مي شوند؟
دكتر سارا شريعتي، ايران 19/10/97
مشاهده متن    
  ما و راه هاي نرفته / امروزه «كنشگري اجتماعي» دانشجويان ما نيازمند چه مكانيسمي است؟
دكتر سارا شريعتي، ايران 14/9/97
مشاهده متن    
  دانش عليه فقر / چرا «شيوه هاي رهايي از فقر» در آكادمي ايران مورد مطالعه قرار نمي گيرد؟
دكتر سارا شريعتي، ايران 12/8/97
مشاهده متن    
  موقعيت جامعه شناسي تشيع در ايران / چالش ميان «دين» و «جامعه شناسي» از چه زماني كليد خورد؟
دكتر سارا شريعتي*، ايران 8/2/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه برنامه ريزي فضايي (جغرافيا)
متن مطالب شماره 4 (پياپي 804)، زمستان 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است