|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد97/1/16: جهش تعطيلاتي مصرف بنزين
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4658
پنج شنبه 27 تير 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4297 16/1/97 > صفحه 11 (نفت و پتروشيمي) > متن
 
 


جهش تعطيلاتي مصرف بنزين
چگونه در سفرهاي نوروزي ۱۹۰۰ ميليارد تومان سوخت؟


دنياي اقتصاد : آمار مصرف بنزين هر بار که منتشر مي شود، نکته اي براي متعجب کردن همه با خود به همراه دارد. اين بار نيز آمار رسمي نشان مي دهد در نوروز امسال ميزان مصرف بنزين به سطح بي سابقه اي رسيده است. در ۱۳ روز ابتداي سال، مصرف بنزين روزانه به بيش از ۹۷ ميليون ليتر رسيده که نسبت به مدت مشابه سال قبل رشد ۳/ ۱۳ درصدي را نشان مي دهد. در واقع در ۱۳ روز تعطيلات نوروزي در مجموع ۱۲۶۲ ميليون ليتر بنزين مصرف شده است. با در نظر گرفتن اين نکته که قيمت بنزين در فوب خليج فارس حدود ۲۵۰۰ تومان است و دولت براي هر ليتر از اين سوخت ۱۵۰۰ تومان يارانه پرداخت مي کند، بايد گفت در ۱۳ روز تعطيلات آغاز سال ۱۳۹۷ حدود ۱۹۰۰ ميليارد تومان يارانه تنها براي مصرف بنزين پرداخت شده است.
    آمار مصرف بنزين نشان مي دهد مسافرت هاي داخلي نوروز امسال رشد قابل توجهي داشته که احتمالا بخشي از آن به افزايش ارزش دلار و کاهش مسافرت هاي خارجي مربوط است. از سويي افزايش توليد خودرو در سال گذشته در کنار ثابت ماندن قيمت بنزين از ديگر محرک هاي افزايش مصرف در نوروز سال جاري محسوب مي شود. با اين حال تمام اين عوامل در روزهاي باقي مانده سال نيز برقرار خواهد بود، بنابراين مي توان انتظار داشت که امسال نيز مانند سال پيش شاهد رشد شديد مصرف بنزين باشيم. از اين رو بايد گفت رشد مصرف امسال نيز نه تنها مجددا به عنوان مانعي پيش روي خودکفايي در تامين بنزين خودنمايي خواهد کرد، بلکه کاهش هرچه بيشتر درآمدهاي کشور که به ناتواني دولت براي حل مشکلات منجر مي شود و آلودگي هرچه بيشتر هوا نتيجه اي است که رشد بي رويه مصرف بنزين به دنبال خواهد داشت.
    
    رکوردزني مصرف بنزين در نوروز ۹۷
    آن طور که روابط عمومي شرکت ملي پخش اعلام کرده، ميانگين مصرف روزانه بنزين کل کشور در ۱۳ روز ابتداي فروردين ماه امسال با ۳/ ۱۳ درصد رشد نسبت به مدت مشابه پارسال به ۱/ ۹۷ ميليون ليتر رسيده است. بيشترين آمار مصرف در سال جاري با رقمي معادل ۱۱۰ ميليون و ۵۰۰ هزار ليتر به روز يکشنبه ۱۲ فروردين ماه مربوط مي شود. مصرف بنزين کشور در روز سيزدهم فروردين امسال به روزانه ۷۹ ميليون ليتر رسيد در حالي که در دوره مشابه پارسال، ۶۷ ميليون و ۷۰۰ هزار ليتر بنزين مصرف شد. در روز چهاردهم فروردين نيز ميزان مصرف ۵/ ۸۳ ميليون ليتر بوده است. هرچند تعطيلات نوروزي به پايان رسيده اما پيش بيني مي شود آخرين دور از بازگشت از مسافرت هاي نوروزي امروز انجام شود و مجددا شاهد اوج گيري مصرف بنزين باشيم.
    از سويي مسافرت هاي نوروزي چند روز پيش از شروع سال جديد آغاز شده و رشد شديد مصرف بنزين در روزهاي پاياني سال گذشته گواه بر اين مدعا است. بر اساس آمار روابط عمومي شرکت ملي پخش، در سه روز پاياني سال ۱۳۹۶ متوسط مصرف بنزين ۳/ ۱۰۵ ميليون ليتر در روز بوده و روز ۲۸ اسفند سال گذشته با رقمي نزديک به ۱۱۶ ميليون ليتر رکورددار مصرف بنزين در کل تاريخ ايران است. متوسط مصرف در ۱۳ روز ابتداي سال جاري در حالي با ۳/ ۱۳ درصد رشد به بيش از ۹۷ ميليون ليتر در روز رسيده که در نوروز سال گذشته متوسط مصرف بنزين ۷/ ۸۵ ميليون ليتر در روز بوده و تنها ۵/ ۵ درصد رشد را نشان مي دهد.
    
    الگوي ماهانه مصرف در ايران
    ميزان مصرف بنزين در همه جاي دنيا تابعي از رفتار مصرف کننده است، بنابراين معمولا ميزان مصرف اين سوخت داراي الگويي فصلي است که هر سال تکرار مي شود. پيش از اين «دنياي اقتصاد» در گزارشي با عنوان «مصرف بنزين اوج مي گيرد» به بررسي روند فصلي مصرف بنزين در طول سال پرداخته بود. بر اساس اين گزارش، بررسي آمار نشان مي دهد در ايران نيز هرساله الگوي فصلي مشابهي در مصرف بنزين تکرار مي شود. معمولا شهريور ماه مصرف بنزين نسبت به کل سال به شکل قابل توجهي بيشتر است. بررسي ها نشان مي دهد دليل رشد مصرف بنزين در شهريور ماه به افزايش مسافرت هاي جاده اي در کنار برقرار بودن ترددهاي داخل شهري باز مي گردد. در واقع شهريور ماه تعداد روزهاي کاري مانند ديگر ماه هاي سال است و در عين حال استفاده از کولر در درون خودروها و افزايش ترددهاي داخل شهري پيش از شروع سال جديد تحصيلي موجب مي شود تقاضاي بنزين در سطح بالايي قرار گيرد. اين در حالي است که شهريور آخرين فرصت براي مسافرت هاي بين شهري پيش از پايان تعطيلات تابستاني و شروع سال تحصيلي جديد نيز محسوب مي شود، بنابراين همزمان شاهد افزايش مسافرت هاي جاده اي در اين ماه از سال نيز هستيم. کنار هم قرار گرفتن اين عوامل موجب مي شود متوسط مصرف بنزين هر سال در شهريور ماه به بيشترين سطح خود برسد. در شهريور سال ۹۶ نيز مصرف به بيش از ۸۸ ميليون ليتر در روز رسيد که نزديک به ۵/ ۷درصد بيشتر از متوسط کل سال بود.
    اما ديگر ماه‎هايي از سال که شاهد رشد مصرف بنزين هستيم، فروردين و اسفند است. متوسط مصرف بنزين ظرف سال هاي ۹۰ تا ۹۵ در فروردين ماه به طور ميانگين نزديک به يک درصد و در اسفند حدود ۵ درصد بيشتر از متوسط سالانه بوده است. افزايش مصرف بنزين در اسفند و فروردين به مسافرت هاي نوروزي باز مي گردد، علاوه بر اينکه در اسفندماه افزايش ترددهاي درون شهري به منظور خريد و آمادگي براي عيدنوروز يکي ديگر از عوامل افزايش مصرف بنزين است، با اين حال به دليل اينکه در طول ۱۳ روز ابتداي سال به دليل تعطيلي مدارس و غالب ادارات، ترددهاي درون شهري به حداقل مي رسد، بنابراين با وجود رسيدن حجم مسافرت هاي برون شهري در کشور به بيشترين سطح، ميزان مصرف بنزين در فروردين نسبت به متوسط سال چندان رشد نمي يابد.
    
    لزوم اصلاح تعطيلات
    با اين حال به نظر مي رسد امسال الگوي مصرف قدري تفاوت کرده باشد. اين تفاوت به رشد شديد مصرف بنزين که از ابتداي تابستان سال گذشته آغاز شده باز مي گردد. مصرف بنزين در کل سال گذشته رشد غيرمنتظره اي را تجربه کرد. در حالي که در سه ماه ابتداي سال ميزان مصرف ۳/ ۷۷ ميليون ليتر در روز بود، تابستان ميزان مصرف به حدود ۸۶ ميليون ليتر در روز رسيد که قرار گرفتن چند تعطيلي مناسبتي از جمله تعطيلات عيد فطر در اين فصل سال از محرک هاي افزايش مسافرت هاي جاده‎اي و رشد مصرف بنزين محسوب مي شود. از اين رو کارشناسان بر اين باورند در صورتي که تعطيلات مناسبتي حذف شود و به جاي آن تعطيلات پايان هفته به دو روز افزايش يابد، مي تواند به توزيع مناسب مسافرت‎ ها در کل سال و کاهش بار ترافيکي جاده ها منجر شود.با اين حال در ادامه سال گذشته، با وجود اينکه انتظار مي رفت با شروع فصل سرما ميزان مصرف بنزين کاهش قابل توجهي يابد، اما افت مصرف در سطحي نبود که بتواند رشد مصرف بنزين در سال ۹۶ را تعديل کند. از اين رو متوسط مصرف بنزين در کل سال با بيش از ۸ درصد افزايش نسبت به سال ۹۵ به ۶/ ۸۰ ميليون ليتر در روز رسيد.
    
    چرا مصرف بنزين اوج گرفت؟
    همان طور که «دنياي اقتصاد» پيش از اين در گزارش هايي از جمله گزارشي با عنوان «عيارسنجي سياست بنزيني» بررسي کرده است، يکي از دلايل رشد مصرف بنزين عدم افزايش نرخ اين سوخت است. اول اينکه آمار نشان مي دهد قيمت بنزين در ايران نسبت به قيمت هاي جهاني فاصله زيادي دارد. قيمت هر ليتر بنزين در فوب خليج فارس در حال حاضر حدود ۵۰ سنت است که بر اساس قيمت دلار آزاد در داخل کشور(۵۰۵۰ تومان) بيش از ۲۵۰۰ تومان ارزش دارد. بنابراين بايد گفت براي هر ليتر بنزين دولت حدود ۱۵۰۰ تومان يارانه پرداخت مي کند.
    اما ارزان بودن بنزين در ايران تنها در مقايسه با قيمت هاي جهاني نيست، بلکه بنزين نسبت به کالاهاي داخلي نيز رشد قيمت مناسبي نداشته است. در واقع عدم رشد قيمت بنزين متناسب با تورم ديگر کالاها، موجب شده اين سوخت حتي به طور نسبي نيز در داخل کشور ارزان محسوب شود. نگاهي به آمار بانک مرکزي نشان مي دهد از ارديبهشت ۹۴ تا پايان اسفند ۹۶ حدود ۲۸ درصد تورم را تجربه کرده ايم. اين در حالي است که نرخ بنزين در اين مدت ثابت باقي مانده است. يعني آخرين بار که دولت به تغيير قيمت بنزين اقدام کرد به ارديبهشت ۹۴ باز مي گردد که اين سوخت تک نرخي شد و به ۱۰۰۰ تومان در ليتر رسيد. از اين رو مي توان گفت احساس گراني از قيمت فعلي بنزين در داخل کشور در حال حاضر حدود ۲۸ درصد نسبت به ارديبهشت ۹۴ کاهش يافته و در حال حاضر قيمت نسبي بنزين حدود ۷۲۰ تومان است.
    بنابراين طبيعي است که در سه سال گذشته رشد مصرف بنزين سير صعودي را طي کرده تا امسال که به بيش از ۸ درصد رسيده است. با ثابت ماندن قيمت ها در سال جاري نيز مي توان انتظار داشت رشد مصرف حتي از سال گذشته نيز فراتر برود که رشد مصرف بنزين در تعطيلات نوروزي امسال گواهي بر اين موضوع است.
    
    رشد مصرف بنزين و روياي صادرات
    درخصوص عواقب رشد مصرف بنزين اقتصاددانان بارها و بارها هشدار داده اند. «دنياي اقتصاد» نيز پيش از اين در گزارش هاي متعددي از جمله در گزارشي با عنوان «آژير زرد مصرف بنزين» که تير ماه سال گذشته و همزمان با اوج گيري مصرف بنزين منتشر کرد، به اين موضوع پرداخته است. اولين موضوع غيرقابل دسترس شدن روياي «خودکفايي بنزيني» ايران است. با وجود اينکه دولت ها سرمايه زيادي براي ساخت پالايشگاه ها در کشور صرف مي کنند، اما تا کنون نتوانسته ايم به خودکفايي بنزيني دست يابيم و هر ساله بخش مهمي از تقاضاي داخلي بنزين از طريق واردات تامين مي شود. در حال حاضر با وارد مدار شدن فاز اول ستاره خليج فارس در پاييز سال گذشته ميزان توليد بنزين به بيش از ۷۶ ميليون ليتر در روز رسيده است. معاونت پالايش و پخش وعده داده که به زودي فاز دوم اين پالايشگاه نيز به شکل کامل وارد مدار بشود و با احتساب آن ميزان توليد بنزين به ۸۸ ميليون ليتر در روز خواهد رسيد. از اين رو مجلس شوراي اسلامي اعلام کرده که در بودجه سال ۹۷ هيچ هزينه اي براي واردات بنزين در نظر نگرفته است.
    شايد اگر رشد مصرف متوقف مي شد يا کمتر از سال پيش بود، محاسبات مجلس نشينان درست از آب در مي آمد، اما به نظر نمي رسد که امسال نيز ايران به خودکفايي بنزين دست يابد. در واقع ميزان مصرف بنزين در تعطيلات نوروزي نشان داد که امسال احتمالا رشد مصرف بنزين از ۸درصد رشد سال گذشته فراتر خواهد رفت و احتمالا ميزان تقاضا براي اين سوخت بيشتر از سطح توليد خواهد بود. البته اين موضوع چندان جاي تعجب ندارد و وزير نفت نيز اخيرا به اين نکته اشاره کرده بود که در نبود اهرم هايي براي کنترل مصرف، هدف خودکفايي بنزيني در دسترس نخواهد بود يا تنها در مدت کوتاهي قابل حصول است. در واقع بنزين در ايران به سرنوشتي مانند گاز دچار شده است. در حوزه گاز نيز مصرف شديد داخلي موجب شده که با وجود اينکه ايران چهارمين توليدکننده بزرگ گاز در جهان است، سهم بسيار ناچيزي در تجارت جهاني گاز داشته باشد. علاوه بر اين آلودگي هوا که سال به سال بغرنج تر مي شود خود حاصل رشد مصرف سوخت در کشور است.
    اما شايد مهم ترين نتيجه اين شرايط ناتوان شدن هرچه بيشتر دولت است. آنطور که «دنياي اقتصاد» در گزارشي با عنوان «توهم دولتي حمايت بنزيني» عنوان کرده بود، هزينه يارانه انرژي در بودجه قيد نمي شود. از اين رو عموم مردم نيز آگاهي ندارند که يارانه انرژي چگونه به کاهش بودجه عمومي دولت و ناکارآمدي اقتصاد منجر مي شود. در واقع در شرايطي که بخش مهمي از منابع کشور هر سال به پرداخت يارانه انرژي اختصاص مي يابد، جيب دولت براي تامين هزينه هاي خود مدام کوچک تر مي شود. در چنين شرايطي جاي تعجب نيست با دولتي مواجه شويم که نه بتواند وضعيت راه ها را درست کند و نه از آلودگي هوا بکاهد و نه بتواند موضوع خشکسالي و مشکلات مناطق زلزله زده را حل کند.
    
    
جهش تعطيلاتي مصرف بنزين / چگونه در سفرهاي نوروزي ۱۹۰۰ ميليارد تومان سوخت؟
    


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4297 به تاريخ 16/1/97، صفحه 11 (نفت و پتروشيمي)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 17 بار

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه روان شناسي كاربردي
متن مطالب شماره 2 (پياپي 50)، تابستان 1398را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است