|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد97/1/16: پديد آمدن كارگران صنعتي در ايران
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4657
چهار شنبه 26 تير 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4297 16/1/97 > صفحه 30 (تاريخ و اقتصاد) > متن
 
 


پديد آمدن كارگران صنعتي در ايران



برخي از گروه هاي اجتماعي براساس اشتغال به مشاغل ايجاد شده بود که به نحوي مرتبط با صنعت يا شهر بود، مشاغلي که به نسبت بديع تر و جديدتر به حساب مي آمد. دسته کارگران صنعتي که در کارخانه هاي محدود و اندک آن زمان مشغول بودند، در اين دسته قرار دارند. اينها مشاغلي بودند که اشتغال به آنها هويت گروهي و طبقه اي را براي صاحبان آن به همراه داشت.
    در واپسين دهه هاي قرن ۱۳ هجري/ ۱۹ميلادي و نخستين دهه هاي قرن ۱۴ هجري/ ۲۰ميلادي طبقه کارگر صنعتي جديد شکل گرفت. کارگران صنعتي طبقه فقير شهري و توده مردم بودند که تعدادشان هم بسيار بود. گزارش سياحان نشان مي دهد کوچه پس کوچه هاي بازارهاي شهرهاي ايران، خصوصا بازارهاي مراکز عظيم بازرگاني پر از افراد فقير و بيکاري بود که به هر پشيزي و لقمه ناني تن به کار مي دادند. گروه يا دسته دوم که به کارگري صنعتي روي مي آوردند، آن دسته از پيشه وراني بودند که با حضور محصولات رقيب خارجي کار خود را از دست داده بودند. سومين گروه از اين کارگران نيز به شکل فصلي در کارخانه ها و صنايع فعاليت مي کردند. اين دسته کساني بودند که در زمان هاي کشاورزي در روستاها بودند اما در شش ماه دوم سال درگير فعاليت هاي صنعتي مي شدند. هرچند متصل به خانواده هاي خود در روستاها مي ماندند. همين ويژگي فصلي کار در بعضي از شاخه هاي صنعتي از تشکيل يک کادر منظم کارگري جلوگيري مي کرد.
    با توجه به نبودن يا پايين بودن سطح سواد در اين طبقه نمي توان انتظار داشت که کارگر صنعتي به کارش وارد و آشنا باشد. هرچند بسياري از ناظران بيروني و سرمايه گذاران غربي در صنعت بر اين باور بودند که کارگر ايراني خوش ذوق است و زود مي آموزد اما تنبلي و فراري بودن ايشان از کار را زمينه اي مي دانند که باعث شده بود در برخي از صنايع وارداتي از کارگر خارجي استفاده کنند و به اين صورت هيچ گونه اطلاعات و تجربه اي به ايرانيان منتقل نمي شد. کنت آرتور دو گوبينو نويسنده، خاورشناس و ديپلمات فرانسوي نتيجه مشاهدات خود درباره کارگران ايراني را اينگونه نوشته است:
    «کارگر ايراني با طمانينه کار مي کند و هر روز خصوصا در روزهاي تابستان پنج تا شش ساعت استراحت مي کند و هرگز خود را ملزم نمي داند که در روز و ساعت معين کار خود را تحويل دهد... در ايران اصل تخصص به اين ترتييب وجود ندارد و نتيجه اين مي شود که کارگر ايراني نمي تواند به سرعت کارگر اروپايي کار کند و به مقدار زياد مصنوع بيرون بدهد. ليکن در عوض تفنن ذوق او زيادتر از کارگر اروپايي است زيرا انجام يک کار به خصوص در تمام مدت عمر قريحه و استعداد او را از بين نبرده است. يکي از کارهايي که کارگران ايراني خيلي دوست دارند، اين است که از روي نمونه کارهاي اروپايي مصنوعاتي تهيه کنند. کارگر ايراني به همان اندازه که خوش ذوق است به همان اندازه بي پشتکار است به همين جهت با وجود ذوق و تفنن کارگر ايراني، تاکنون ماشين آلات در ايران ساخته نشده زيرا ساختن ماشين نيازمند مداومت و پشتکار بيشتري است که کارگر ايراني را خسته مي کند.
    کارگر ايراني هيچ وقت اجازه نمي دهد بيش از اندازه از گرده وي کار بکشند، چنانچه هم قطاران اروپايي وي زير بار چنين تحميلي مي روند. کارگران ايران هم ضعف اراده و هم ناآزمودگي از خود نشان مي دهند. دو مانع مضاعفي که فقط به ضرب بردباري، تلاش هاي مکرر و پول برطرف مي شود. کارگران جزو طبقات پايين درآمدي قرار داشتند و دستمزد بسيار کمي مي گرفتند. به مرور زمان وضعشان نامناسب تر هم شده بود، زيرا در اواسط دوره ناصرالدين شاه اقلام مصرفي و مورد نياز کارگران چندان قيمت زيادي نداشت و بنابراين همين حقوق اندک امکان اين را براي کارگر فراهم مي کرد تا بتواند زندگي خود را با حداقل هايي از خوراک و پوشاک بگرداند. اما به مرور با افزايش قيمت، کم رونق شدن سبد مصرفي کارگران به وضوح به چشم مي آمد.
    به رغم تکثر و تعدد درخواست ها ميان کارگران ايراني به دليل برخوردار نبودن کشور از صنعت، بيکاري در اين قشر ديده مي شد و همين عاملي بود که اين دوره شاهد مهاجرت فصلي کارگران به کشورهاي همسايه براي کار بوديم. قفقاز يکي از مقاصدي بود که تعداد زيادي از کارگران ايراني را در خود جاي داده بود. تا جايي که در سال ۱۹۰۱ تنها کنسول روسيه در تبريز ۲۶ هزار ۸۵۵ و در سال ۱۹۰۳م، ۳۲هزار و ۸۶۶ ويزاي ورود به روسيه صادر کرده بود.
    ژانت آفاري نويسنده کتاب «انقلاب مشروطه ايران» در اين باره مي نويسد: «جابه جايي نيروي کار در مرزهاي ايران و روسيه تا حدودي ناشي از همين تغييرات اجتماعي و اقتصادي در حيات روستائيان بود. اما با افزايش امکانات اقتصادي در پي رشد کارگر جديد صنعتي در قفقاز تسريع شد. در سال ۱۹۰۰م (۱۲۷۹ش) تعداد ايرانيان مقيم روسيه حدود ۱۰۰هزار نفر برآورد مي شد. در سال ۱۹۱۳م (۱۲۹۲ش) عده آنها پنج برابر شد و به ۵۰۰هزار نفر رسيد که اکثريت عظيمي از آنها دهقانان و کارگران ساده بودند... بيشتر کارگران ايراني که به قفقاز و آسياي ميانه مي رفتند، کارگران فصلي بودند که پيوندشان را با شهرها و روستاهاي خود حفظ مي کردند و مهاجر دائمي به حساب نمي آمدند... اين امر عاملي در انتشار ايده هاي انقلابي از روسيه به ايران بود.»
    منبع: سميه توحيدلو، «حيات اقتصادي ايرانيان در دوره مشروطه»، نشر هرمس،۱۳۹۴.
    
    پديد آمدن کارگران صنعتي در ايران
    


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4297 به تاريخ 16/1/97، صفحه 30 (تاريخ و اقتصاد)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 22 بار

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه علوم دانشگاه تهران
شماره 2 (پياپي 116)
 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است