|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه شرق 97/1/27: هنرمند و ديكتاتور
magiran.com  > روزنامه شرق  >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 3218
يكشنبه بيست و يكم مرداد ماه 1397



خدمات سايت




 
MGID2387
magiran.com > روزنامه شرق > شماره 3124 27/1/97 > صفحه 9 (ادبيات) > متن
 
      


هنرمند و ديكتاتور
نمايشنامه هايي تازه در نشر مانوش


دو نمايشنامه از امانوئل روبلس با نام هاي «پنجره» و «جزيره نامسكون» تازه ترين ترجمه هاي محمدرضا خاكي هستند كه هر دو در قالب يك كتاب به تازگي توسط نشر مانوش به چاپ رسيده اند. امانوئل روبلس در سال ١٩١٤ در الجزاير متولد شد و در سال ١٩٩٥ در بولوني فرانسه از دنيا رفت. روبلس در زندگي هشتادساله اش فرازونشيب ها و تجربه هاي مختلفي را تجربه كرد و به كشورهاي متعددي هم سفر كرد. او دوره ليسانسش را در دانشكده ادبيات و زبان هاي خارجي دانشگاه الجزاير گذراند و ضمن تحصيل با مجله «الجزاير جمهوري خواه» كه آلبر كامو سردبيرش بود به همكاري پرداخت. روبلس در دوره اي كه به خدمت سربازي مشغول بود، با نويسندگاني مثل كامو، ماكس پول فوشه، رنه ژان كلود و كلود دو فرمن ويل ملاقات كرد. اما يكي از مهم ترين تجربه هاي زندگي روبلس، در دوران جنگ جهاني دوم شكل گرفت. با شروع جنگ روبلس تحصيلش را رها كرد و نخست به عنوان كمك مترجم و سپس به عنوان افسر مترجم به ارتش پيوست و كمي بعد به عنوان خبرنگار رسمي ارتش در جنگ مشغول به كار شد. حضور در جنگ، تجربه اي بود كه بعدها دستمايه بسياري از رمان ها و داستان هاي روبلس شد. بعد از جنگ روبلس تلاش كرد كه از راه نوشتن به امرار معاش بپردازد و در اين دوره با مجلات و روزنامه هاي متعددي در پاريس به همكاري پرداخت. روبلس علاوه بر نوشتن به سفرهاي متعددي هم مي رفت و همچنين يكي از اولين نويسندگاني بود كه به ترجمه شعرها و نمايشنامه هاي لوركا پرداخت. محمدرضا خاكي در مقدمه ترجمه اش به اين نكته اشاره كرده كه آثار روبلس امروزه براي طيف وسيعي از خوانندگان ادبيات معاصر جهان شناخته شده است تا آنجا كه آثارش در مجموعه كتاب هاي جيبي و در تيراژ وسيع به چاپ رسيده است. در سال ١٩٥٩ مجله ادبي سيمون كه در شهر زادگاه روبلس منتشر مي شد شماره ويژه اي به روبلس اختصاص داد و در آن شماره تعداد زيادي از نويسندگان درباره روبلس و اهميت و جايگاه او نوشتند. خاكي در بخشي از مقدمه اش، قسمتي از نوشته كامو درباره روبلس را آورده است: «آفريقا از كوه هاي پيرنه آغاز مي شود. به همين دليل مي خواهم بگويم كه چرا روبلس دوبرابر الجزايري است؛ زيرا او در وجودش مثل بسياري از ما، هم خون اسپانيايي دارد و هم انرژي بربرهاي آفريقايي؛ و به همين دليل است كه چنين تركيبي پرورنده نسلي از انسان هايي است كه نمي توانند در كلان شهرهاي اروپايي احساس آرامش و قرار داشته باشند. از سويي ديگر، كلان شهرنشينان نيز در برابر چنين انسان هايي احساس راحتي چنداني ندارند. و دقيقا به همين دليل است كه، آثار چنين فردي، آثاري خاص است؛ آثاري كه مطمئنا بخشي از آن، از يك سو، محصول سنت ادبي فرانسوي است (روبلس، از اين نقطه نظر، بايد موپاسان و فلوبر را به عنوان پدران ادبي آثارش بپذيرد.) اما از سوي ديگر، روحي ديگر نيز در كارهايش وجود دارد؛ روحي متمايز، با يك حال و هواي خشن و به شكلي وحشيانه ظريف! گاهي اوقات ظريف و آشنا، گاهي اوقات غريب و ناشناخته...».
    روبلس به جز نمايشنامه، رمان ها و داستان هايي هم نوشته است كه برخي از آنها شهرتي زياد دارد. از جمله يكي از رمان هاي او با عنوان «نام اين سپيده دم است»، با اقبال بسياري مواجه شد و كارگردان مشهور، لوئي بونوئل، فيلمي بر اساس آن ساخت. روبلس در سال ١٩٤٥ پس از اقامتي كوتاه در نيويورك به مكزيك سفر كرد و از آن به بعد، به سينما گرايش بيشتري پيدا كرد و به جز همكاري با بونوئل براي نوشتن سناريوي فيلم «نام اين سپيده دم است»، به همكاري با وسكونتي براي نوشتن سناريويي بر اساس «بيگانه» كامو پرداخت. روبلس از آن به بعد سناريوهاي زيادي هم براي فيلم هاي تلويزيوني نوشت. نمايشنامه «پنجره»، روايتي از خشونت ديكتاتوري هاي نظامي در كشورهاي آمريكاي جنوبي است و «جزيره نامسكون» هم يادآور دوره اشغال فرانسه توسط آلمان نازي است.
    «همدست ها» نمايشنامه اي است از جان هاج كه اين نيز با ترجمه نريمان افشاري به تازگي در نشر مانوش به چاپ رسيده است. جان هاج در اين نمايشنامه، كه برنده جايزه لارنس اليويه ٢٠١٢ شده، در قالب طنزي تلخ روايتي از رابطه ميخاييل بولگاكف و استالين آن هم در حادترين مقطع تاريخي از وحشت آفريني نظام اتحاد جماهير شوروي به دست داده است. جان هاج به عبارتي در اين اثر، به رابطه هنرمند و فرد حاكم پرداخته، رابطه اي كه همواره در طول تاريخ مورد توجه بوده است. جان هاج در بخشي از مقدمه نمايشنامه اش نوشته: «از او مي خواهند كه نمايش نامه اي درباره استالين بنويسد. درعوض او يك آپارتمان جديد مي خواهد. توافق حاصل و معامله انجام مي شود. اما من فكر مي كنم او چاره اي جز نوشتن نمايشنامه اي كه بالاخره نوشت نداشت. كساني كه مي شناخت و همسرش يلنا دستگير شده بودند. با شاعر و نمايشنامه نويس شهير ولاديمير ماياكوفسكي كاري كردند كه كارش به خودكشي كشيد (يا احتمالا كشته شد). شاعري ديگر، اوسيپ ماندلشتام در اصل براي نوشتن يك شعر مرد. وسوولد مه يرهولد ابتدا ممنوع الكار سپس دست گير و نهايتا اعدام شد، بدين ترتيب نخستين بازيگري كه به مرغ دريايي شليك كرد خودش به دستور كسي كشته شد كه نشان مرغ دريايي (نشان تئاتر مسكو براي مهم ترين حاميانش) را به سينه داشت. وحشت در اوج خود بود: دادگاه هاي نمايشي، تشنج فضا، ترس و پارانويا فضاي پس زمينه زندگي روزمره بود. و با همه اين ها حتي اگر بولگاكف به طرزي استثنايي در مورد خودش شجاع (يا بي كله بود) بايد به فكر همسرش هم مي بود. هر نوع عمل ناشي از سركشي يا رد درخواست آن ها مي توانست موجب شود كه يلنا حتي شايد پيش از او با عواقب آن مواجه شود. در اسناد به جامانده از سرويس مخفي چهار عنوان براي دستگيري ها فهرست شده است. سه مورد اول تعاريف مختلفي از دشمن خلق هستند. مورد چهارم اما خيلي ساده تر است: همسر. حتي اگر بولگاكف دلايل خوبي براي ردنكردن اين چالش داشت، اين احتمال هم وجود داشت كه او مشتاقانه خواستار آن باشد. فكر نمي كنم حدس و گمان بسيار بعيدي برده باشم اگر بگويم بولگاكف احساس مي كرد كه ميان او و مردي كه امپراتوري شوروي را اداره مي كرد رابطه اي وجود داشت. او هم مانند مولير مورد توجه حاكم اعظم قرار گرفته بود و حالا براي ادامه كار و حياتش نيازمند بخشايش همان حاكم بود. استالين پيشتر گارد سپيد او را پسنديده بود و بارها به تماشاي آن نشسته بود...».
    هنرمند و ديكتاتور / نمايشنامه هايي تازه در نشر مانوش
    


 روزنامه شرق ، شماره 3124 به تاريخ 27/1/97، صفحه 9 (ادبيات)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 17 بار
    

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
نشريه مديريت پسماند سبززيور
متن مطالب شماره 10، تابستان 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است