|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه اعتماد97/1/27: انيميشن فقط كارتون نيست!
magiran.com  > روزنامه اعتماد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4161
چهارشنبه بيست و چهارم مرداد ماه 1397



خدمات سايت




 
MGID3291
magiran.com > روزنامه اعتماد > شماره 4065 27/1/97 > صفحه 8 (هنر و ادبيات) > متن
 
      


يادداشت 
انيميشن فقط كارتون نيست!
درباره سينماي انيميشن در ايران

نويسنده: سيد رضا صائمي


    
    صنعت سينما با مولفه هايش از هنر نمايش گرفته تا تصوير و ابعاد آن، گستره متنوع و عظيمي است كه انواع قالب هاي هنري در آن شكل مي گيرد اما همه آنها به يك اندازه شناخته نمي شود يا به يك اندازه وزن ندارد. اين لزوما به معناي ارزش و اعتبار ذاتي آنها نيست بلكه در خوانش مخاطب و شناخت و درك او نسبت به انواع قالب هاي هنري دچار اعتبار يا بي اعتباري مي شود. گاهي عدم شناخت يا درك و تصوير غلط درباره هنرهاي تصويري موجب مي شود برخي از نمونه هاي آن مهجور مانده و از قابليت هاي آن به درستي استفاده نشود. شايد در اين ميان دو نمونه فيلم مستند و انيميشن يا پويانمايي براي توضيح اين قصه، مثال هاي خوبي باشد. اگرچه امروزه درك بهتر و دقيق تري از اين دو شكل هنري در جامعه ما شكل گرفته اما هنوز هم تصوير و تعريف هاي كليشه اي و يك سويه درباره آنها وجود دارد: مثلا تا سال هاي سال خيلي ها فيلم مستند را همان راز بقا مي دانستند و يك ژانر از اين سينما كه مستند طبيعت يا جانوري بود به عنوان فيلم مستند شناخته مي شد و هنوز هم خيلي ها فيلم مستند را همان راز بقا مي دانند.
    اين نگرش در صنعت انيميشن سازي هم مصداق داشته و چه بسا پررنگ تر هم باشد. به اين معنا كه هنوز خيلي ها پويانمايي را همان كارتون يا نقاشي متحرك مي دانند كه مخاطب اصلي آن كودكان و نوجوانان هستند و قابليت هاي متنوع و متعدد اين صنعت همچنان ناشناخته مانده است. واقعيت اين است كه انيميشن را بايد تجلي و تجسم عيني تخيلات و فانتزي هاي ذهني دانست كه به واسطه تكنولوژي و زبان هنر در يك امتزاج خلاقانه، ظرفيت و ظرافت اثربخشي براي بازنمايي احساسات و عواطف و عقايد انسان فراهم مي كند تا از طريق نقاشي متحرك به تحريك ذهن مخاطب پرداخته و آن را با سوژه و مضمون اثر در يك ديالكتيك پويا و گره گشا قرار دهد. ازاين رو مي توان انيميشن را فرصت و امكان تفكر دانست، زماني كه نمايش رئاليستي دچار امتنان تفكر و خلاقيت در بيان و روايت مي شود. واقعيت اين است كه ما هنوز قابليت ها و ظرفيت هاي انيميشن ها را به درستي نشناخته ايم يا چنان كه بايد، از آن بهره نبرده ايم. صنعت انيميشن امروزه نه فقط به مثابه ابزار توليد سرگرمي كه تكنيك توليد آگاهي هم هست و از آن مي توان در جهت توسعه فرهنگي، اقتصادي، اجتماعي و سياسي بهره برد. شركت هاي بزرگي امروزه در صنعت انيميشن سازي در جهان فعاليت مي كنند كه حتي كاركرد اقتصادي و چرخش مالي آنها بيش از سينماي داستاني و رئاليستي است و از حيث هنري و زيبايي شناختي نيز، آثار قابل توجهي توليد كرده اند. آثاري كه ميزان تاثيرگذاري آن از حيث فرهنگي و تربيتي، عرصه هاي جهاني را در برگرفته و درنورديده است. كمپاني والت ديزني نمونه و فعاليت هاي آن گواه اين مدعاست.
    در ايران اما با وجود پيشينه هاي مرتبط با انيميشن سازي به ويژه با توجه به ادبيات غني و هنر نقاشي آن وجود دارد اما هنوز اين صنعت نتوانسته جايگاه واقعي خود را پيدا كند. واژه انيميشن كه در زبان فارسي تاكنون به واژگان «جان بخشي»، «متحرك سازي»، «پويانمايي» و «زنده نگاري» ترجمه شده از اواخر دهه پنجاه ميلادي وارد عرصه شده است. اگرچه اسفنديار احمديه نخستين فيلم كوتاه پويانمايي را با عنوان «ملانصرالدين» در سال ١٣٣٦ با امكانات بسيار محدودي ساخت اما بنا بر شواهد تاريخي، خاستگاه انيميشن به پنج هزار سال پيش در نقش هايي كه روي سفالينه هاي شهر سوخته ترسيم شده شناخته شده است: هنرمندان ايراني كه توانستند نخستين تصوير متحرك جهان را پديدآورند. هنرمند ايراني در پنج هزار سال پيش، از سفال به جاي بوم نقاشي استفاده كرده و از گردي سفال كه درحركت و چرخش خود حركت بز كوهي را تداعي مي كند، به خوبي بهره برده و كهن ترين و نخستين انيميشن موجود در جهان را پديد آورده است.
    بااين حال انيميشن به معناي مدرن و تكنيكال هنوز در ايران جايگاه خود را پيدا نكرده كه دلايل آن را مي توان در دو طيف كلي دلايل درون متني و برون متني جست وجو و رديابي كرد. از منظر درون متني يا به عبارتي درون سينمايي، توليد فيلم انيميشن از يك سو وابسته به تكنولوژي و فناوري هاي اين حوزه است تا بتوان آثاري در حد استاندارد توليد كرد و از سويي به نيروي انساني و هنرمندان خلاقي نياز دارد تا بتواند از طريق ايده پردازي و طراحي خلاقانه يك ساختار داستاني و بصري مناسب براي توليد انيميشن، مواد اوليه آن را فراهم آورند. در ارتباط با اين شرط البته ما وضعيت بدي نداريم. هم وجود هنرمندان خلاق و جواني كه صاحب فكر و ايده هاي نو هستند كم نيست و هم غناي فرهنگي و هنري ما مي تواند پشتوانه خوبي براي توليدات مطلوب در اين زمينه باشد.
    برخي نمونه هاي موفق انيميشن كه در سال هاي اخير در سينماي ما توليد شده مصداقي از اين معناست. از «قلب سيمرغ» وحيد نصيريان و «فيلشاه» گرفته كه هم اكنون بر پرده هاي سينما در حال نمايش است تا آثاري مثل «تهران ١٥٠٠» و انيميشن هاي تبليغاتي كه بهرام عظيمي ساخته است. همچنين انواع فيلم هاي كوتاه انيميشن يا تيزرهاي تبليغاتي انيميشن كه در يكي دو دهه اخير توليدشده نشان مي دهد ظرفيت و پتانسيل اين كار وجود دارد و نيازمند پردازش و پشتيباني بيشتري است. از منظر برون متني نيز مي توان دو مساله را لحاظ كرد. يكي تغيير نگرش مخاطبان نسبت به فيلم هاي انيميشن و فرهنگ سازي در اين زمينه تا مخاطباني تربيت شوند كه صنعت انيميشن را به درستي شناخته و با كاركردهاي آن آشنا باشند و لذت تماشاي آن را تجربه كرده باشند. از سوي ديگر اكران مناسب و اساسا فراهم كردن شرايط اكران و نمايش آثار انيميشن در سينماها يا شبكه هاي تلويزيوني است تا اين آثار در معرض ديد و قضاوت مخاطبان و منتقدان قرارگرفته و قابليت هاي آن بيشتر شناخته شود. سال هاست كه سينماي كودك ما دچار بحران مخاطب است، بخشي از اين بحران را مي توان با توليد انيميشن هاي خوب جبران كرد. توليد انيميشن هاي جذاب از دو منظر مي تواند مشكل بحران مخاطب را حل كند. هم به سينماي كودك و نوجوان ما رونق ببخشد و هم به واسطه آنها، پاي بزرگ ترها را هم به سينما باز كند. وقتي يك انيميشن جذاب براي مخاطب كودك توليد مي شود اين كودكان همراه با والدين خود به سينما مي آيند و بالطبع بر تعداد مخاطبان افزوده مي شود.
    ضمن اينكه اين تصور و ذهنيت غلط هم اصلاح مي شود كه انيميشن همان كارتون يا فيلم هاي ويژه كودكان است. اين در حالي است كه انيميشن با توجه به سن مخاطبانش تعريف نمي شود بلكه يك نوعي از هنر نمايشي و بصري است كه متناسب با موضوع و سوژه يا ساختار و شيوه ساخت آن مي تواند طيف هاي مختلفي از مخاطبان را دربرگيرد.
    ضمن اينكه انيميشن به واسطه برخي امكان هايي كه در بازنمايي و تصويرسازي تخيلات بشري دارد از ظرفيت ها و قابليت ها براي طرح برخي مفاهيم و پيام ها برخوردار است كه سينماي رئال فاقد آن است. مساله اكران و امكان نمايش فيلم هاي انيميشن و تبليغات آنها ازجمله ضرورت هايي است كه مديران و سياستگذاران فرهنگي بايد درباره آن تصميم بگيرند و شرايط نمايش آنها را فراهم كنند. خود اين امكان و فرصت نمايش موجب رقابت و پويايي بين انيماتورها و فيلمسازان انيميشن شده و به توليد آثار باكيفيت تر كمك مي كند. خوشبختانه رشد و توسعه تكنولوژي و فناوري هاي مرتبط به صنعت انيميشن در كشور ما نسبت به دو دهه پيش، پيشرفت داشته و ظرفيت فني توليد انيميشن شرايط بهتري يافته است. آنچه موجب مي شود تا صنعت انيميشن سازي در ايران رشد كند يكي تغيير نگرش نسبت به اين مقوله هنري و باور به كاركردها و ضرورت آن است و ديگري فراهم كردن امكان و شرايط توليد و اكران است كه به همت مسوولان و سياستگذاران سينمايي بستگي دارد. با فراهم شدن اين دو شرط قطعا شاهد پويايي در صنعت پويانمايي ايران خواهيم بود.
    يادداشت: انيميشن فقط كارتون نيست! / درباره سينماي انيميشن در ايران
    


 روزنامه اعتماد، شماره 4065 به تاريخ 27/1/97، صفحه 8 (هنر و ادبيات)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 16 بار
    



آثار ديگري از "سيد رضا صائمي"

  سركشي و فروپاشي / تاملي بر فيلم «عصباني نيستم»
سيد رضا صائمي، اعتماد 20/3/97
مشاهده متن    
  هزينه اي كه سيما پرداخت و سودي كه ديگران بردند / حواشي پردامنه پخش ويدئوي گفت و گوي رسانه ملي با ناصرملك مطيعي در يك شبكه ماهواره اي
سيد رضا صائمي، ايران 20/3/97
مشاهده متن    
  سينما با طعم افطار / درباره سياست هاي سينمايي در ماه رمضان
سيد رضا صائمي، ايران 7/3/97
مشاهده متن    
  تنوع؛ تعدد و تفاوت / نگاهي به تازه هاي اكران
سيد رضا صائمي*، ايران 17/2/97
مشاهده متن    
  سينمايي به رنگ خدا / نگاهي به سينماي مجيد مجيدي به بهانه اكران فيلم «آن سوي ابرها» در جشنواره جهاني
سيد رضا صائمي، اعتماد 1/2/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه كودكان استثنايي
متن مطالب شماره 1 (پياپي 67)، بهار 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است