|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه اعتماد97/1/27: از مهندس تا مورخ ادبي
magiran.com  > روزنامه اعتماد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4161
چهارشنبه بيست و چهارم مرداد ماه 1397



خدمات سايت




 
MGID3291
magiran.com > روزنامه اعتماد > شماره 4065 27/1/97 > صفحه 14 (سياستنامه) > متن
 
      


كتابخانه 
از مهندس تا مورخ ادبي
نگاهي به كتاب ادوارد براون و ايران


از در غربي پرديس مركزي دانشگاه تهران در خيابان شانزده آذر كه بيرون بزنيم، چند قدم پايين تر به سمت خيابان انقلاب دست راست به خياباني با عرض حدود سيزده-چهارده متر بر مي خوريم كه تا خيابان كارگر شمالي طولي كمتر از ٢٥٠ متر دارد و نامش «ادوارد براون» است. جالب است كه ادامه اين خيابان از سوي ديگر خيابان كارگر تا خيابان توحيد، به نام فرصت شيرازي (١٢٣٣-١٢٩٩)، شاعر، اديب و موسيقيدان ايراني اواخر دوره قاجار ثبت شده است. بعيد است اگر از رهگذران اين دو خيابان كه نزديك دانشگاه و مركز كتابفروشي هاي تهران است و يكي از فرهنگي ترين جاهاي ايران است، بپرسيم كه آيا فرصت شيرازي را مي شناسيد، افراد زيادي پاسخ مثبت بدهند، چه برسد به زماني كه از ايشان بخواهيم درباره ادوارد براون سخن بگويند!ادوارد گرانويل براون (١٩٢٦-١٨٦٢م) از مستشرقان نام آور بريتانيايي است كه در خانواده اي ثروتمند به دنيا آمد كه در نوجواني از روشنفكري پدرش استفاده كرد و به جاي مهندس شدن، نخست تصميم گرفت پزشك شود، اما روزگار سرنوشت او را تغيير داد. به جنگ عثماني و روس در ١٨٧٨-١٨٧٧ علاقه مند شد و تصميم گرفت افسر شود، اما مقرر شد كه در كيمبريج پزشكي بخواند. البته پيش از آن به ياد گرفتن زبان تركي پرداخت، اما متوجه شد كه «براي كسي كه عربي و فارسي ندانسته باشد، محال است كه زبان تركي را خوب ياد بگيرد.» با شنيدن شعري از سعدي، «محظوظ» شد و ديد كه «فارسي خيلي شيرين است». فارسي را نزد استاداني «فاضل ولي غيرعادي» فرا مي گيرد و در سال ١٨٨٤ يعني دو سال پس از اخذ درجه ليسانس طبيعي، به گرفتن ليسانس زبان هاي شرقي نيز موفق مي شود. از ديگر استادان او در اين زمينه يكي ادوارد هانري پالمر، زباندان، محقق، شاعر و مترجم و سياستمدار بحث برانگيز است. براون پس از گذراندن دومين امتحان پزشكي، به تشويق و حمايت پدرش به تركيه سفر مي كند و در آنجا دو معلم به نام هاي نظام الدين و بهاءالدين در زمينه دستور زبان تركي و فارسي و عرفان و تصوف پيدا مي كند. او در اين سفر همچنين با محمدطاهر، مدير روزنامه اختر آشنا مي شود و بعدها با نويسندگان اين نشريه، چون ميرزا حبيب اصفهاني و ميرزاآقاخان كرماني آشنايي پيدا مي كند. اين سفر همچنين سبب مي شود در عزمش براي ورود به ارتش عثماني خلل وارد شود و همت خود را مصروف ادب و عرفان فارسي كند. در تابستان ١٨٨٤ دوره ليسانس هندوستاني را مي دهد و چون فارسي و تركي و عربي مي داند، جزو دانشجويان ممتاز است، اما براي اتمام كار پزشكي به لندن باز مي گردد. در همين ايام است كه ويليام رايت، استاد كرسي عربي به او خاطرنشان مي كند كه شرق شناسي مسيري پرهزينه و كم درآمد است و در راهي پر مشقت گام گذاشته است. به هر حال براون براي امرار معاش، پزشكي را به خاتمه مي رساند كه اتفاقي خوشايند مسير زندگي او را تغيير مي دهد: پذيرش او به عنوان «فلو» (استاد يا مدرس) در كالج كيمبريج. ورود به فضاي دانشگاهي شرق شناسي كيمبريج، براون را قادر مي سازد بطور جدي و اساسي به علاقه اصلي اش يعني شرق شناسي و فرهنگ و تاريخ ايران بپردازد. در سال ١٨٨٧ براون قصد سفر به ايران مي كند. پس از آماده كردن مقدمات سفر، روز چهارم اكتبر ١٨٨٧ به طرابوزان مي رود و از آنجا آماده سفر به ايران مي شود. پس از گذشتن از مرز تركيه از راه خوي وارد تبريز شد و سپس به تهران آمد. براون در طول سفر توجه ويژه اي به زبان اهالي دارد و طرز تلفظ كلمات و مطالعه در گويش هاي مختلف مورد علاقه اوست. مردم نيز از اطلاعات پزشكي او استفاده مي كنند. يادداشت هاي سفر براون در كتاب يك سال در ميان ايرانيان منتشر شده است. در اين كتاب جزييات جالب توجه و خواندني از وضعيت ايران، مردم و بزرگان و عالماني كه براون در طول سفر با آنها ديدار مي كند، مي خوانيم. پس از بازگشت از سفر رسما كار آكادميك خود را با تدريس زبان و ادبيات فارسي در كالج پمبروك از كالج هاي قديمي كيمبريج آغاز مي كند و به مطالعه و تحقيق در عرفان و تصوف نيز مي پردازد. حاصل اين سال ها آثار ارزشمندي چون تاريخ ادبي ايران (در چهار جلد) است. فصل مهم ديگري از زندگي براون به روابط او با مشروطه خواهان و حمايتش از مشروطه ايراني باز مي گردد. تفصيل اين بحث و ساير فعاليت هاي اين مستشرق پركار را مي توان در كتاب ادوارد براون و ايران، نوشته حسن جوادي خواند. اين استاد ادبيات دانشگاه هاي كيمبريج، تهران و بركلي در اين كتاب درخشان به تفصيل وجوه مختلف زندگي و آثار براون را واكاوي كرده و تصويري جامع و دقيق و پر از جزييات و خواندني و تصويري زنده و گويا از او ارايه مي كند. جوادي در اين كتاب همچنين به تاثير مهم براون در ايجاد نهضت ايرانشناسي و پرورش شاگردان برجسته اي چون رينالد نيكلسون اشاره مي كند. او كتاب را با استفاده از اسناد و مدارك و كتاب هايي منتشر نشده از براون يا درباره او نوشته و براي نگارش آن با بزرگاني چون لارنس لاكهارت، جان گرني، پيتر چكلوفسكي و... مشاوره و همكاري كرده است. بطور خلاصه با مطالعه اين كتاب به خوبي درمي يابيم كه چرا خياباني در نزديكي دانشگاه تهران به نام براون ضرب شده است. براون چه كسي بوده است، مستشرقي كه در شناخت ميراث ادبي و فرهنگي ايران نه فقط به ساير جهانيان كه حتي به خود فارسي زبانان نقش موثري داشته و گذشته از معرفي جنبه هاي مغفول اين ميراث عظيم، از اصلي ترين پايه گذاران نگاه روشمند به تاريخ ادبي ايران است.
    كتابخانه: از مهندس تا مورخ ادبي / نگاهي به كتاب ادوارد براون و ايران
    


 روزنامه اعتماد، شماره 4065 به تاريخ 27/1/97، صفحه 14 (سياستنامه)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 25 بار
    

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
Journal of Air Pollution and Health
متن مطالب شماره 2 (پياپي 10)، spring 2018را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است