|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه ايران97/1/27: تيغ دو دم بي اعتمادي بر روابط بيمار و پزشك
magiran.com  > روزنامه ايران >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 6808
شنبه دوم تير ماه 1397



خدمات سايت




 
MGID2825
magiran.com > روزنامه ايران > شماره 6756 27/1/97 > صفحه 11 (بهداشت و درمان) > متن
 
      


تيغ دو دم بي اعتمادي بر روابط بيمار و پزشك
بررسي تشخيص مرز بين قصور و خطاي پزشكي از نگاه كارشناسان حوزه سلامت

نويسنده: فريبا خان احمدي*


    
    سال گذشته بيش از 10 هزار پرونده پزشکي در محاکم قضايي تشکيل شده است
    چه تفاوتي ميان «قصور پزشکي» و «خطاي پزشکي» است؟ چگونه مي توان مرزي بين خطا و قصور در نظر گرفت؟ بايد گفت مرز بين اين دو ، آنچنان باريک است که گاهي موجي را در افکار عمومي همچون بي اعتمادي و از بين رفتن اطمينان به پزشکان به راه مي اندازد و ديوار بي اعتمادي به پزشک را هر روز بالاتر مي برد. به گفته دکتر علي فتاحي، معاون انتظامي سازمان نظام پزشکي کشور، در قصور پزشکي نوعي عمد نهفته است و اراده قبلي در آن دخالت دارد. زماني اصطلاح «قصور» به کار برده مي شود که فرد در کاري که بايد انجام مي داده، کوتاهي کرده است، اما در خطاي پزشکي نوعي غفلت وجود دارد که از روي سهو اتفاق مي افتد. قصور پزشکي مصاديقي دارد که بي احتياطي، بي مبالاتي، نبود مهارت و رعايت نکردن نظامات دولتي، مصاديق آن را تشکيل مي دهد.
    انتشار برخي اخبار قصور يا خطاي پزشکي در فضاي مجازي که گاهي فضاي رواني جامعه را ملتهب و اعتماد بيماران را نسبت به پزشک يا کادر پزشکي کمرنگ مي کند از واقعيت به دور است. مرز ميان قصور و خطا در امر پزشکي آنقدر باريک است که بايد با چشم يک متخصص به آن نگريسته شود. با گسترش شبکه هاي اجتماعي شاهد آن هستيم برخي از کساني که هيچ تخصصي در زمينه پزشکي ندارند با انتشار اخباري درباره عارضه پزشکي عنوان مي کنند قصور يا خطايي رخ داده است و فضاي رواني جامعه را به هم مي ريزند.
    براي درک بيشتر اين موضوع بايد به عوارض پزشکي نظير حساسيت دارويي يا عفونت بعد از عمل بيمار اشاره کرد که نمي شود پزشک را خطاکار تلقي کرد و اين عوارض جزء ذات پزشکي است و کار پزشکان در همه جاي دنيا با چنين عوارضي همراه است. بسياري از پرونده هاي مربوط به شکايات پزشکي در کشور ناشي از عوارض پزشکي است، عوارضي که بروز آن ناخواسته بوده و پزشک در ايجاد آن نقشي ندارد و لذا قصوري مرتکب نشده است.
    اما نکته اي که معمولاً به آن پرداخته نمي شود اين است؛ در صورتي که ابراز نظرهاي غير فني و تخصصي به خطاهاي پزشکان افزايش يابد و اين موج منفي در جامعه منجر به بي اعتمادي مردم به پزشکان شود شاهد پيامدهاي ديگري خواهيم بود از جمله «ترس» و «عدم پذيرش پزشکان» از جراحي هاي پرريسک.
    در اين ميان اگر خطا يا قصوري از سوي پزشکي سر بزند سازمان نظام پزشکي و دادگستري مسئول رسيدگي به خطاهاي آن هستند و در اين رابطه کارشناسان دادگستري در پزشکي قانوني و کارشناسان نظام پزشکي هيات انتظامي سازمان نظام پزشکي به موضوعات پيش آمده در حوزه سلامت رسيدگي مي کنند.
    به گفته دکتر احسان شمسي کوشکي، عضو کميته بين المللي اخلاق زيستي يونسکو در همه دنيا خطاي پزشکي رخ مي دهد و هيچ کاري از جمله پزشکي فارغ از خطا نيست. مردم بايد آگاه باشند خطاهاي فني از جمله تزريق اشتباه دارو بويژه در موارد اورژانسي بالا است اما قضاوت در مورد اينکه پزشک خطايي انجام داده يا خير بسيار کار پيچيده، سخت و طاقت فرسايي است.
    به باور اين متخصص اخلاق پزشکي، بسياري از مواردي که با عنوان خطاي پزشکي در اخبار عمومي مطرح مي شود اصولاً بحث خطاهاي پزشکي در آنها مطرح نيست. تشخيص خطاهاي پزشکي بايد توسط افراد متخصص رشته اخلاق پزشکي انجام شود و اين کار بسيار سختي است.
    او با اشاره به تفسيرهاي اشتباهي که گاهي از سوي افراد غيرمتخصص درباره عملکرد پزشک و روند درمان بيماري انجام مي شود، مي گويد: «ظهور شبکه هاي اجتماعي موجب شده هر فرد غير متخصصي در مورد عملکرد پزشک و خطاهاي پزشکي در اين شبکه اظهار نظر کند.هر گونه اظهارنظر غيرتخصصي در مورد احتمال وقوع خطاهاي پزشکي که منجربه تشويق اذهان مردم شود واقعاً جرات مي خواهد. اگرچه خطاي پزشکي بايد شفاف سازي شود اما برخورداري مردم از اطلاعات نادرست اين شبکه ها منجربه کاهش اعتماد بيمار به پزشک شده و در نظام اجتماعي اخلال ايجاد کرده است.»
    
    گذار از مرحله پزشک سالاري به بيمار محوري
    اما اگر يکي به ميخ زده ايم، يکي هم به نعل بزنيم. آيا اعلام قصور و خطاهاي پزشکان به نوعي، سلطه پزشک به بيمار را کم نمي کند؟ مگر نه اينکه پزشک در مورد وضعيت بيماري و روش جراحي و درمان بايد به بيمار توضيح دهد و به نوعي بيمار نيز در تصميم گيري مراحل درمان سهيم است، پس چرا در بيشتر درمان ها پزشکان توضيح مبسوطي به بيمار يا همراهان او نمي دهند؟ پزشک به بيمارش توضيح نمي دهد که مثلاً براي درمان بيماري سرطان مي شود از چند طريق بيمار را معالجه کرد و شانس کدام درمان بيشتراست. به گفته برخي از کارشناسان حوزه سلامت اين رفتار نوعي سلطه پزشک به بيمار محسوب مي شود و برخي از شکايات مربوط به خطا يا قصور پزشکي محصول چنين رفتاري است.
     دکتر کوشکي در اين باره چنين مي گويد: «رابطه پزشک و بيمار در طول تاريخ با توجه به تغييرات اساسي دچار تحولاتي شده است، يکي از اين تحولات تبديل فرهنگ پزشک سالاري به بيمار محوري بوده به اين مفهوم که با افزايش آگاهي مردم و قدرت تصميم گيري، بيماران امکان مشارکت بيشتري در تصميم گيري پيدا کرده اند. پزشکي امروز، بيمار محور است و اين امر پذيرفته اي در دنيا است.» در چنين شرايطي پزشک اطلاعات لازم و مورد نياز بيمار را در اختيارش قرار مي دهد و بيمار از بين گزينه هاي پزشکي يکي را انتخاب مي کند. براي مثال پزشک از بين گزينه هاي مصرف دارو يا عمل جراحي يکي را با مشاوره پزشک برحسب نياز و صلاح انتخاب مي کند. اين مسير روند آگاهانه از بيماري است اين اتفاق بايد بيفتد تا پزشک قبل از هر گونه اقدام راجع به بيماري و روش درماني به بيمارش توضيح و بعد اقدام مورد نياز را انجام دهد.
    به عقيده صاحب نظران حوزه پزشکي، ما در دوره گذار از پزشک سالاري به بيمار محوري هستيم. در گذشته نه چندان دور پزشک کار لازم را با پدرسالاري براي بيمارش انجام مي داد البته اينکه پزشک همچون پدر بيمار باشد نکته بدي نيست، اما در جامعه امروز فرزندان هر کاري را که پدرشان بگويد، نمي پذيرند، بنابراين امروزه بيماران هم هر اقدام پزشک را قبول نمي کنند. اگرچه پزشکان طبق فرهنگ پدرسالارانه اي با بيماران شان رفتار مي کنند و البته اشتباه هم نيست اما جامعه امروز اين فرهنگ را پذيرا نيست. متخصصان اخلاق حرفه اي پزشکي تاکيد مي کنند؛ بايد به سمت بيمار محوري برويم. مشورت نکردن پزشک با بيمار موجب شده گاهي بيمار اطلاعات مورد نيازش را در اينترنت جست و جو کند و چون اطلاعاتي که در معرض اينترنت و شبکه هاي اجتماعي وجود دارد، غلط است بيمار درک درستي از بيماري اش پيدا نمي کند، بنابراين پزشک بايد وقت بيشتري را با بيمارش بگذارد تا باورهاي نادرست بيمار را نسبت به بيماري اش تصحيح کند.
    شکي نيست که انتشار اخبار گوناگون از شبکه هاي اجتماعي کارنامه خطاهاي پزشکي در ايران را خدشه دار کرده در اين ميان مردم هم نسخه هايي را براي به حداقل رساندن خطاهاي پزشکي مي پيچند، براي مثال گاهي برخي از بيماران عنوان مي کنند چرا در اتاق پزشک دوربيني براي پايش عملکرد جراح وجود ندارد؟ دکتر کوشکي معتقد است؛ تعبيه دوربين در اتاق پزشک يا عمل راهکار مناسبي نيست چون حرفه پزشکي به شکلي نيست که دوربين ها مانند پليس ناظر، تخلفات را ثبت کنند. رابطه پزشک و بيمار رابطه اخلاقي بوده و بجز اين هم مقدور نيست، اگر به اين اعتماد خدشه اي وارد شود نخستين کسي که ضرر مي کند خود مردم هستند. علاوه بر اين با ادامه اين روند پزشکان مريض هاي بد حال را نمي پذيرند بنابراين به نفع مردم است که رابطه پزشک و بيمار اخلاقي بماند و به رابطه حقوقي خشک تبديل نشود.
    خطاي پزشکي در هر حال رخ مي دهد و هيچ تضميني بابت اينکه پزشک مرتکب خطايي نشود وجود ندارد، اما چنانچه پزشک متوجه خطاي خود در درمان بيمار شود وظيفه اخلاق پزشکي او است که خطاي مرتکب شده را اعلام کند.
    
    کادر پزشکي بايد خطاي پزشکي را آشکارسازي کند
    اما دراين ميان وظيفه رسانه ها براي پيگيري تخصصي چنين موضوعاتي بايد چگونه باشد؟ براي مثال بعد ازآنکه پرونده پزشکي مرحوم کيارستمي به رسانه ها کشيده شد، به دليل آنکه جامعه پزشکي درباره جزئيات اين پرونده شفاف سازي نکرد ابهامات گسترده اي در اين باره مطرح شد و موجي از نگراني ها را در ميان مردم در پي داشت.دکتر کوشکي هم تاييد مي کند که اطلاعات شفاف در پرونده مرحوم کيارستمي به مردم گفته نشد:«واضح است بروز خطاي پزشکي در پرونده اي به اين گستردگي نگراني درمردم ايجاد مي کند. پرونده هاي پزشکي جاي گمانه زني نيست در مورد پرونده کيارستمي ده ها استاد برتر حوزه پزشکي نشستند و موضوع را بررسي کردند اما اينکه موضوع با مردم شفاف در ميان گذاشته نشد، اتفاق خوبي نبود.»
     سال گذشته «سارينا» 8 ساله به خاطر عفونت در بيمارستان علي آباد کتول استان گلستان بستري شد، پزشک بيمارستان نسخه اي به دست پدرش داد و از او خواست تا براي درمان دخترش آمپولي را تهيه کند. پس از تهيه اين آمپول و تزريق آن به دختربچه 8 ساله، وي با کاهش سطح هوشياري مواجه شد و به کما رفت و در نهايت پس از چند هفته از دنيا رفت. بررسي هاي مقدماتي درباره پرونده اين دختردر دادگستري استان گلستان نشان داد تزريق اشتباه دارو، باعث به کما رفتن و در نهايت مرگ دخترک شده است.
    اما مساله اي که هيچگاه مطالبه نمي شود شفاف سازي از سوي پزشکاني است که با اتهام خطا و قصور پزشکي روبه رو بوده اند. معمولاً هيچ نقل قولي از آنان منتشر نمي شود و هر کسي جز آنها در اين باره اظهار نظر مي کنند و در واقع هيچ شفافيتي صورت نمي گيرد.
    دکتر کوشکي در پاسخ به اينکه اگر در فرآيند درمان صدمه اي به بيمار وارد شود مسئوليت بيان اين خطا متوجه چه کسي است، عنوان مي کند:«پزشک وظيفه دارد علت بروز خطا را با شفافيت با مردم در ميان بگذارد در اين حالت ميزان شکايت ها هم کم مي شود. تصور کنيد، پزشکان خودشان خطا را آشکار کنند مردم مبنا را بر اين مي گذارند اگر خطايي هم رخ مي دهد پزشک آن را به ما مي گويد. اما چنانچه در جامعه روند به گونه اي باشد که خطا از سوي کادر پزشکي آشکار نباشد، مردم تصور مي کنند خطا هميشه در سيستم پزشکي اتفاق مي افتد.
    البته ميزان حسي که مردم نسبت به خطاهاي پزشکي احساس مي کنند نسبت به اصل وجود خطا پيشي گرفته است.سياست اين کار که مورد تجربه و تاييد جهاني است لزوم آشکار سازي خطاي پزشکي توسط پزشک است از همين جهت نيز قرار است راهنماي تدوين اخلاق حرفه اي از تيرماه سال 97 از سوي کادر پزشکي مورد استفاده قرار بگيرد.»
    
    جاي خالي گفتمان پزشکي با بيماران
    هر چند سازمان نظام پزشکي، مسئول رسيدگي به خطاهاي پزشکي است، اما شکايت بيماران بجز اين سازمان به سازمان پزشکي قانوني و دادسراي جرايم پزشکي هم ارجاع مي شود، با اينهمه هنوز هيچ آمار دقيقي درباره ميزان خطاهاي پزشکي در ايران وجود ندارد. به اعتقاد اين متخصص اخلاق پزشکي، آمارهاي مربوط به خطا و قصور پزشکي عمدتاً مربوط به شکايت هايي است که به سازمان نظام پزشکي و پزشکي قانوني اعلام مي شود، اما اين آمارها نياز به پژوهش دارند چون معلوم نيست چند درصد شکايت ها، خطاست. واقعيت اين است آماري در رابطه با ميزان خطاي پزشکي وجود ندارد. علتش هم آن است که گفتمان پزشکي باز نيست و ديوار بي اعتمادي بين مردم و جامعه پزشکي هر روز بلندتر مي شود و اين به خاطر نبود گفتمان بين پزشک و بيمار است. بنابرخواسته مردم، پزشکان بايد سعي کنند با آنها بيشتر صحبت کنند. بايد جلوي فاصله گرفتن جامعه پزشکي از مردم گرفته شود.بي اعتمادي بين پزشک و بيمار حتي مي تواند در بحث توريسم سلامت نيز تاثيرگذار باشد، نظام سلامت ستون اصلي پزشکان است و در اين ميان قطعاً رابطه بيمار و پزشک قابل مقايسه با هيچ قشري نيست اما مشکلات اخلاق حرفه اي خطري است که جامعه پزشکي را تهديد مي کند. به گفته دکتر کوشکي، آنچه بيش از همه موجب خدشه دار شدن اعتماد بيماران به پزشکان شده به خاطر ارتباط پزشکان با شرکت هاي دارويي است. پزشک نبايد ارتباط مالي با شرکت دارويي داشته باشد. علاوه بر اين برخي از پزشکان در ازاي ارجاع بيمار سهم خواهي مي کنند در چنين شرايطي حتي اگر هم خدمات خوبي ارائه شود بازهم رابطه مردم با جامعه پزشکي بهم مي خورد و مردم ارتباط شان را با پزشک ازدست مي دهند. از سوي ديگر بايد اين را هم مد نظر داشت که اميد به زندگي ايرانيان به 80 سال رسيده است مفهوم اين امر آن است پزشکان و در کنارش پرستاران در افزايش اميد به زندگي مردم سهيم بوده اند از اين رو تاکيد مي کنيم که بايد ارتباط جامعه پزشکي و مردم باهم ترميم شود.
    او اين را هم گفت که مرز بين خطا و قصور و تقصير و عارضه بسيار نزديک است.برخي مواقع جداسازي اينها بسيار مشکل است. وقتي مشکل براي بيمار پيش مي آيد جدا سازي قصور از تقصير يا خطاکار کاملاً فني و تخصصي است و به سادگي نمي توان درباره اتفاقي که منجربه نقص عضو و فوت بيمار شد، اظهار نظر کرد.
    دکتر علي فتاحي، معاون انتظامي سازمان نظام پزشکي کشور در مصاحبه با ما مي گويد: «تشخيص خطاي سيستم پزشکي»، «عوارض ناخواسته» و «قصور»، کار بسيار فني و تخصصي است. براي اينکه مرز بين خطا و قصور را مشخص کنيم بايد اين چند نکته را در تشخيص بين قصور و خطا مد نظر داشته باشيم؛ چنانچه پزشک در روند درمان بيمار متوجه بي احتياطي خود نشود، بي مبالاتي انجام ندهد و کار مربوط به رشته و تخصص اش را بدرستي انجام دهد اما با اين حال هر عارضه اي هنگام روند درمان ايجاد شود دامن پزشک را نمي گيرد، چون او کاري را که بايد انجام دهد انجام داده و به کاري که قابل پيشگيري است، توجه کرده است. بروز هر نوع اتفاقي در اين شرايط عارضه ناخواسته تلقي مي شود نه قصور پزشکي. براي مثال بيماري را در نظر بگيريد که دچار بيماري پنوموني (ذات الريه) بوده و فلان آنتي بيوتيک براي او تجويز شده است.
    بعد از تجويز دارو، بيمار به طور غيرقابل پيش بيني شده اي به آنتي بيوتيک واکنش آلرژيک نشان مي دهد و دچار نارسايي کوتاه مدت کليه شده و در بيمارستان بستري مي شود. اين رويداد يک عارضه ناخواسته است و قصور محسوب نمي شود. قصور به معناي کوتاهي در ارائه استانداردهاي پزشکي يا به عبارت ديگر ارائه خدمات زير خط استاندارد است. در ادامه مثال بالا اگر در برگه شرح وضعيت بيمار، آلرژي او به آنتي بيوتيک خاصي قيد شود ولي پزشک به آن بي توجهي کند، قصور پزشکي روي داده است.
    در ادامه چنانچه هنگام عمل جراحي مثلاً جسم خارجي مثل قيچي و پنس در بدن بيمار باقي بماند چون قابل پيشگيري است اين خطا را عارضه نمي ناميم بلکه تقصير و کوتاهي پزشک حساب مي کنيم. اگر پزشک در انجام کار درماني بي احتياطي و بي مبالاتي نکند و نظامات دولتي مثل آيين نامه ها و قوانين را رعايت کند، بروز هر نوع حادثه اي براي بيمار تقصير و کوتاهي تلقي مي شود نه قصور. قصور به معناي ارائه خدمات پزشکي زير خط استانداردهاي تعيين شده است و به نوعي به تصميم نادرست پزشک مربوط مي شود. به عنوان مثال، در صورتي که پزشک براي بيمار مبتلا به اختلال کليه در صورت نياز به دياليز آن را تجويز نکند در اينجا قصور پزشکي رخ داده است.
    از سوي ديگرپزشکي نيز مانند همه مشاغل ديگر خالي از خطا و اشتباه نيست. همان طور که يک آشپز هنگام پخت غذا، شکر را با نمک اشتباه مي گيرد در کار پزشکي نيز ممکن است پزشک به هنگام تجويز دارو، «دوز» 1.5ميلي گرم را با 15 ميلي گرم اشتباه بگيرد اين نه بي مبالاتي پزشک است و نه ناشي از تصميم گيري اشتباه پزشک، بلکه به عنوان خطاي سيستمي در نظر گرفته مي شود چون بدون هر گونه عمدي اتفاق افتاده است. به گفته معاون انتظامي سازمان نظام پزشکي، 60 تا 64 درصد شکايت هايي که به دادسراي نظام پزشکي، عمومي و انقلاب گزارش مي شود منجربه برائت پزشک شده و معمولاً نزديک به 35 تا 40 درصد منجربه محکوميت کادر درمان مي شود.اغلب خطاهاي پزشکي مربوط به بحث تعرفه هاي پزشکي، عدم رعايت اخلاق حرفه اي و عارضه پزشکي است به اين معني که 60 درصد شکايت ها مربوط به عارضه است يعني بيمار در طول عمل فلج شده يا عضوش را از دست داده است.
    او در پاسخ به اينکه کدام گروه هاي پزشکي بيشتر مرتکب خطا يا قصور مي شوند، مي گويد: «اينکه بگوييم چه گروهي بيشترين خطا را دارند آمار درستي نيست چون در کنار آمار خطا بايد فراواني اعمال جراحي و اقدامات درماني را هم در نظر بگيريم اما به طور کلي در «بخش بستري» گروه زنان و زايمان، ارتوپد و جراحي و در «بخش سرپايي» دندانپزشکان و پزشکان عمومي بيشترين شکايات و درصد خطا را دارند چرا که 60 درصد جامعه پزشکي را پزشکان عمومي تشکيل مي دهند. اگر فراواني پزشک و کادر درماني و تعداد اعمال جراحي را کنار هم بگذاريم مي بينيم اين ها آمار درستي نيستند.»
    بنا به اعلام معاون انتظامي سازمان نظام پزشکي، آمار خطاهاي پزشکي در سال 96 نسبت به 95 افزايش زيادي نداشته است و به طور کلي آمار خطاي پزشکي در سال96، نسبت به 95، 5تا 6 درصد و نهايتاً 10 درصد افزايش داشته است.
    سالانه920 ميليون بار مراجعه به مرکز درماني در کل کشورداريم که در مجموع 15 هزار پرونده شکايت پزشکي به سازمان تعزيرات حکومتي، دادسراي عمومي و نظام پزشکي ارجاع داده مي شود که از اين ميزان 30 تا 35 درصد پرونده ها همپوشاني دارند يعني مردم همزمان به سازمان نظام پزشکي، دادسرا و تعزيرات شکايت کرده اند. سال 96، 10 تا 11 هزار پرونده شکايات پزشکي از سوي مردم در محاکم قضايي تشکيل شده است که 5 هزار پرونده آن از سوي نظام پزشکي بررسي مي شود. محروميت دائم از مطب، توبيخ و تذکر عمده ترين محکوميت پزشکان خاطي است.
    
    *روزنامه نگار
    
    تيغ دو دم بي اعتمادي بر روابط بيمار و پزشک / بررسي تشخيص مرز بين قصور و خطاي پزشکي از نگاه کارشناسان حوزه سلامت
    


 روزنامه ايران، شماره 6756 به تاريخ 27/1/97، صفحه 11 (بهداشت و درمان)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 9 بار
    



آثار ديگري از "فريبا خان احمدي"

  تولد 1300 نوزاد معتاد طي يكسال / مسئولان سازمان بهزيستي در گفت و گو با «ايران» پيش فروش نوزادان را تكذيب كردند
فريبا خان احمدي، ايران 29/3/97
مشاهده متن    
  رئيس انستيتو پاستور ايران: واكسن ايراني «اچ پي وي» سال آينده وارد بازار مي شود
فريبا خان احمدي، ايران 24/3/97
مشاهده متن    
  ساخت مركز پزشكي هسته اي درمان سرطان تا سه سال آينده / بر اساس تفاهمنامه امضا شده ميان وزارت بهداشت و سازمان انرژي اتمي صورت مي گيرد
فريبا خان احمدي، ايران 21/3/97
مشاهده متن    
  جمع آوري تخت هاي 7 ميليون توماني از بيمارستان هاي خصوصي / مدير كل دفتر نظارت و اعتباربخشي امور درمان وزارت بهداشت به «ايران» خبر داد
فريبا خان احمدي، ايران 20/3/97
مشاهده متن    
  رئيس دانشگاه علوم پزشكي مازندران: آلودگي آب صحت ندارد، منتظر شناسايي منبع عفونت هستيم / ويروسي ناشناخته 400 نفر از اهالي كلاردشت را روانه بيمارستان كرد
فريبا خان احمدي، ايران 9/3/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
ماهنامه روزنامك
متن مطالب شماره 48، فروردين 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است