|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد97/2/3: آناليز تنش آبي در ۳۳۴ شهر
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4661
دو شنبه 31 تير 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4311 3/2/97 > صفحه 3 (صنعت و معدن) > متن
 
 


آناليز تنش آبي در ۳۳۴ شهر
تكاليف عملياتي براي مديريت منابع آب كشور اعلام شد



    
    دنياي اقتصاد : لقب کم بارش ترين و خشک ترين سال آبي ايران در نيم قرن اخير به سال ۱۳۹۷ تعلق گرفت؛ لقبي که پيش از اين متعلق به سال آبي ۸۷-۸۶ بود. ارزيابي ها نشان مي دهد کاهش بارش ها، تغييرات اقليمي و گرم شدن زمين و تداوم مصرف بي رويه آب در بخش هاي مختلف باعث شده تا سال ۹۷ شرايط دشوارتري از نظر کمبود منابع آبي در کشور را از سر بگذراند؛ به گونه اي که گفته مي شود تابستان امسال ۳۳۴ شهر با جمعيت حدود ۳۵ ميليون نفر در معرض تنش آبي قرار خواهند گرفت.
    براساس ترکيب جمعيتي در حال حاضر ۱۶۵ شهر با جمعيت ۵/ ۱۰ ميليون نفر در وضعيت زرد، ۶۲ شهر با جمعيت ۸/ ۶ ميليون نفر در وضعيت نارنجي و ۱۰۷ شهر با جمعيت ۲/ ۱۷ ميليون نفر در وضعيت قرمز تنش آبي قرار دارند. همچنين آمارها حاکي از آن است که در طول ۵۰ سال گذشته، ميانگين بارش در کشور از ۲۵۰ به ۲۱۷ ميليمتر رسيده و ميانگين دماي ايران با افزايش ۴/ ۰ سلسيوس در هر دهه مواجه بوده است. وضعيت بارندگي تجمعي از ابتداي سال آبي تا اول ارديبهشت هم نشان مي دهد که بارش ها در تمام حوضه هاي آبريز اصلي کشور به جز درياچه اروميه با افت محسوسي همراه بوده است؛ موضوعي که نشان مي دهد يکي از عوامل تنش آبي کشور در سال گذشته و امسال کاهش جدي نزولات جوي بوده است.
    نتايج تحقيقات بين المللي نيز نشان مي دهد در سال ۲۰۲۵ يک ميليارد و ۸۰۰ ميليون نفر در مناطقي از جهان زندگي خواهند کرد که با کمبود شديد آب دست به گريبان خواهند شد؛ برآوردي که نشان مي دهد نه تنها ايران بلکه بسياري از نقاط جهان در سال هاي آينده با بحران آب دست و پنجه نرم خواهند کرد. اما براي برون رفت از وضعيت بغرنج منابع آبي در ايران بايد چه سازوکارهايي در دستورکار قرار گيرد؟ چهار راهکار مديريتي «تشکيل کارگروه ملي سازگاري با کم آبي»، «دسترسي به موقع شرکت هاي آب و برق به منابع داخلي»، «همکاري سازمان هاي مصرف کننده در مديريت مصرف برق»، «پرهيز از تشديد بر سر رقابت در برخورداري از منابع آب نزد افکار عمومي» و ۶ راهکار عملياتي «تعيين چگونگي توزيع کمبود آب بين مصارف مختلف»، «برنامه ريزي و هماهنگي لازم براي انطباق الگوي کشت مناسب»، «پشتيباني از تدابير استان ها در جلوگيري از بروز مشکلات و تعارض هاي اجتماعي»، «اجراي سياست هاي وزارت جهاد کشاورزي براي کنترل سطح زيرکشت»، «تحويل حجمي آب براي همه مصارف کشاورزي و کاهش مصرف آب فضاي سبز به ميزان ۳۰ درصد نسبت به سال گذشته» و «تعيين تعرفه مصارف مازاد بر الگوي مصرف آب شرب» از مهم ترين اقداماتي است که براي فرا از تنش آبي شهرهاي ايران پيشنهاد شده است.
    «حال ذخاير آبي ايران خوب نيست»، اين جمله بارها از سوي متوليان و مسوولان بخش نيرو کشور شنيده شده است. اما چرا ذخاير آب ايران به اين حال و روز افتاده اند؟ کاهش بارندگي ها و تداوم مصرف بي رويه آب در بخش هاي مختلفي همچون کشاورزي و صنعت از عمده ترين دلايلي است که ريشه به صدا در آمدن زنگ کم آبي در ۳۳۴ شهر ايران را به آن نسبت مي دهند. جديدترين آمار وضعيت بارندگي تجمعي روزانه به تفکيک حوضه هاي آبريز که از سوي شرکت مديريت منابع آب ايران منتشر شده نيز نشان مي دهد ارتفاع کل ريزش هاي جوي از اول مهر تا يک ارديبهشت سال آبي ۹۷-۹۶ بالغ بر ۳/ ۱۲۰ ميلي متر بوده است. اين مقدار بارندگي نسبت به ميانگين دوره هاي مشابه درازمدت (۳/ ۲۱۱ ميلي متر) ۱/ ۴۳ درصد کاهش و نسبت به دوره مشابه سال آبي گذشته (۴/ ۲۱۰ ميلي متر) ۸/ ۴۲ درصد کاهش نشان مي دهد. همچنين واکاوي ميزان بارش ها بيانگر آن است که در مدت زمان مورد بررسي از ۶ حوضه آبريز اصلي کشور، تنها در درياچه اروميه روند مثبتي طي کرده و ۵ حوضه آبريز ديگر شامل «درياي خزر»، «خليج فارس و درياي عمان»، «فلات مرکزي»، «مرزي شرق» و «قره قوم» سير نزولي بارش ها را تجربه کرده اند.
    
    آناليز منابع آبي
    چشم انداز وضعيت بحراني بارش ها در تابستان امسال، ۳۳۴ شهر ايران با جمعيت حدود ۳۵ ميليون نفر را در معرض تنش آبي قرار خواهد داد. براساس بررسي متوليان نيرو کشور، ۱۶۵ شهر با جمعيت ۵/ ۱۰ ميليون نفر در وضعيت زرد، ۶۲ شهر با جمعيت ۸/ ۶ ميليون نفر در وضعيت نارنجي و ۱۰۷ شهر با جمعيت ۲/ ۱۷ ميليون نفر در وضعيت قرمز تنش آبي قرار خواهند گرفت. اين در حالي است که تحليلگران اقتصادي براين باورند که ايران در ۵۰ سال گذشته وارد چرخه هاي بلند خشکسالي شده است اما امسال سخت ترين سال آبي را در پيش خواهد داشت.
    حال اين سوال مطرح است که آيا با روند موجود کاهش بارش ها، گرم شدن کشور، افزايش جمعيت و توسعه شهرنشيني و افزايش مصرف انرژي، مي توان بدون تغيير در شيوه هاي مصرف آب به زندگي و توسعه متوازن و پايدار کشور ادامه داد؟ وزير نيرو معتقد است براي برون رفت از اين وضعيت مي توان از چهار راهکار استفاده کرد. «تشکيل کارگروه ملي سازگاري با کم آبي»، «دسترسي به موقع شرکت هاي آب و برق به منابع داخلي»، «همکاري سازمان هاي مصرف کننده در مديريت مصرف برق»، «پرهيز از تشديد بر سر رقابت در برخورداري از منابع آب نزد افکار عمومي» از جمله راهکارهاي مديريتي هستند که مي توان بدون تغيير در شيوه هاي مصرف آب، توسعه متوازن و پايدار کشور را ادامه داد. رضا اردکانيان، «تعيين چگونگي توزيع کمبود آب بين مصارف مختلف»، «برنامه ريزي و هماهنگي لازم براي انطباق الگوي کشت مناسب»، «پشتيباني از تدابير استان ها در جلوگيري از بروز مشکلات و تعارض هاي اجتماعي»، «اجراي سياست هاي وزارت جهاد کشاورزي براي کنترل سطح زيرکشت»، «تحويل حجمي آب براي همه مصارف کشاورزي و کاهش مصرف آب فضاي سبز به ميزان ۳۰ درصد نسبت به سال گذشته» و «تعيين تعرفه مصارف مازاد بر الگوي مصرف آب شرب» را از برنامه هاي عملياتي اين وزارتخانه براي حل تنش آبي در ايران عنوان مي کند.
    
    تصوير آب در دنيا
    اما تصوير وضعيت آب در دنيا در حال حاضر چگونه ترسيم شده است؟ تحقيقات و مطالعات بين المللي نشان مي دهد در برخي کشورها مردم ۲ برابر بيش از آبي که سالانه با بارش باران تامين مي شود، آب مصرف مي کنند و اين يعني تضميني براي داشتن منابع پايدار آب در اين کشورها وجود ندارد. اين در حالي است که ارزيابي ها حاکي از آن است که در سال ۲۰۲۵ يک ميليارد و ۸۰۰ ميليون نفر در مناطقي از جهان زندگي مي کنند که با کمبود شديد آب مواجه خواهند شد. کارشناسان درمورد روند فعلي معتقدند که کمبود آب اکنون به يک نگراني جدي براي همه نقاط جهان تبديل شده است و شهر «کيپ تاون» واقع در آفريقاي جنوبي در خط مقدم بحران آب قرار دارد.
    مطابق اعلام مجله نشنال جئوگرافيک تا اواخر بهار ۱۳۹۷، چهار ميليون نفر در دومين شهر پرجمعيت آفريقاي جنوبي ممکن است براي به دست آوردن ارزشمندترين کالاي اين منطقه يعني آب آشاميدني در محاصره نگهبانان مسلح قرار گيرند. احتمال رويارويي با روز صفر اکنون از نظر مقامات اين شهر قطعي و اجتناب ناپذير است. روز صفر روزي است که مسوولان کيپ تاون مي گويند مجبور به بستن شيرهاي آب به روي خانه ها و کسب وکارها هستند، زيرا ذخاير آب شهر کم شده است. اما آيا چنين اتفاقي در شهرهاي ايران نيز محتمل است؟ به گفته متوليان وزارت نيرو در حال حاضر هيچ برنامه اي براي جيره بندي آب در پايتخت و ساير شهرهايي که گرفتار تنش آبي هستند وجود ندارد، اما باتوجه به وضعيت منابع آبي لازم است مصرف کنندگان در نحوه مصرف خود مديريت داشته باشند تا بتوان تابستان سال جاري را بدون هيچ مشکلي پشت سر گذاشت.
    سوال ديگري که همواره به عنوان يک دغدغه مطرح شده است اين بوده که در ساير کشورهاي دنيا چه بخش هايي در صورت نبود منابع آب کافي، خسارت بيشتري متحمل خواهند شد؟ تجارب جهاني نشان مي دهد که به غير از خساراتي که کمبود آب براي بخش کشاورزي دارد، خسارات انساني آن در کشورهاي در حال توسعه بسيار بالاست؛ به طوري که ۸۰ درصد بيماري ها ناشي از منابع آب غيربهداشتي يا سيستم هاي غيرمجاز فاضلاب رخ خواهد داد. در اين ميان شرکت استراليايي «واترلاجيک» که با همکاري شرکت آمريکايي «گرگيج» موضوع کمبود آب در سراسر جهان را بررسي کرده است، کمبود آب را دسترسي ناکافي به منابع آب که براي بقاي يک منطقه لازم است، تعريف و تاکيد کرده که کمبود آب مي تواند بر فعاليت هاي بشري و اکوسيستم ها اثر بگذارد. اين شرکت، خسارت کمبود آب بر فعاليت هاي انساني را به دو بخش کمبود فيزيکي آب که کمبود واقعي آن است و کمبود اقتصادي آب که ناشي از فقدان منابع کافي اقتصادي براي حفظ جريان پايدار آب تازه است، تقسيم مي کند.
    اين مطالعه ۶ عامل «تغيير آب و هوا»، «آلودگي آب»، «کشاورزي صنعتي»، «توليد انرژي به شيوه ناپايدار»، «اقدام هاي صنعتي» و «رشد جمعيت جهان» را به عنوان عواملي که منجر به کمبود آب در جهان مي شود، معرفي مي کند. اين در حالي است که باتوجه به خشک شدن سريع منابع آب در همه شهرهاي جهان، تغيير آب و هوا بحث برانگيزترين عامل در اين مورد به شمار مي رود. موافقت نامه پاريس که تازه ترين توافق بين المللي در مورد گرمايش زمين است نيز هشدار مي دهد؛ کمبود آب، شکل ديگر تغيير آب و هوا و اثر آن بر جهان است. مطالعه اي در سال ۲۰۱۶ نيز نشان مي دهد دوسوم جمعيت جهان دست کم يک ماه در سال با کمبود آب دست به گريبان هستند. اين مطالعه همچنين تعدادي از اثرات بالقوه کم آبي که در شهرهاي جهان تجربه شده است را به تصوير مي کشد که مهم ترين آنها فقدان دسترسي به آب پاک، کاهش دسترسي مردم به غذا و اکوسيستم ها و اقتصادهاي آسيب پذير است. مطالعه اخير همچنين نشان مي دهد با تشديد کم آبي در دنيا، احتمال تنش بر سر آب افزايش مي يابد و هزينه مصرف کالاها نيز بيشتر مي شود.
    
    راهکارها
    مطالعات صورت گرفته در سطح جهان نشان مي دهد خوشبختانه براي شهرهايي که در حال دست و پنجه نرم کردن با کمبود آب هستند، راه هايي براي مقابله با کم آبي و کاهش دسترسي به آب تازه وجود دارد. يکي از ساده ترين کارهايي که مي توان انجام داد، توسعه استفاده از سيستم هاي تصفيه آب است که براي مردم آب تميزتر فراهم مي کنند. استفاده مجدد از آب خاکستري (آب استفاده شده از سوي خانوارها يا ساختمان هاي اداري به استثناي فاضلاب توالت) نيز از تالاب ها که سيستم هاي تصفيه آب طبيعي هستند محافظت مي کند، کارآيي آبياري و ذخيره سازي را افزايش مي دهد و نمک زدايي آب را تسهيل مي کند. در ايران به دليل کاهش نزولات جوي در سال آبي جاري پروژه هاي کوتاه مدت و ميان مدتي از سوي متوليان نيرو براي مديريت پيک تابستان در نظر گرفته شده است. از سوي ديگر کاهش جدي بارش ها موضوع مهم مديريت مصرف و تقاضا را در دستور کار متوليان و مسوولان بخش نيروي کشور قرار داده و در اين بين قرار است تجهيزات کاهنده مصرف در اختيار مردم به ويژه مشترکان منازل و اماکن عمومي که مصرف آنها بيش از حد مجاز و غيرمتعارف است، قرار گيرد.
    آناليز تنش آبي در ۳۳۴ شهر / تکاليف عملياتي براي مديريت منابع آب کشور اعلام شد
    


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4311 به تاريخ 3/2/97، صفحه 3 (صنعت و معدن)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 38 بار

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله طب اورژانس و تروما
شماره 2 (پياپي 10)
 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است