|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد97/2/4: واكاوي
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4662
سه شنبه 1 مرداد 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4312 4/2/97 > صفحه 30 (تاريخ و اقتصاد) > متن
 
 


واكاوي



انحطاط، محور تفکر نخبگان
     مقدمات ضرورت طرح يک نظريه انحطاط براي تمدن اسلامي، در نيمه دوم سده هشتم با تاملات ابن خلدون فراهم مي شود. به ديگر سخن، ابن خلدون در کوشش نظري و اساسي خود براي طرح مشکل دوره اسلامي به طرح پرسش مشکل زوال و انحطاط جوامع اسلامي پرداخت. تا زمان نوشته شدن مقدمه ابن خلدون وضع انحطاط مورد توجه اهل نظر قرار نگرفت. در واقع ابن خلدون نخستين انديشمندي بود که مقوله «انحطاط» را همچون مفهومي اساسي در نظام فکري خود به کار گرفت.
     او با تاسيس علم عمران چنان که خود گفته است، بر آن بود تا راه برون رفتي از وضع دوگانه انحطاط ارکان تمدن و زوال انديشه پيدا کند که تمدن اسلامي را به سراشيب هبوط همه جانبه و برگشت ناپذير رانده بود. در دوران جديد تاريخ ايران، عصر صفوي، تحليل تاريخي انحطاط يا به تعبير ديگر «علت شناسي انحطاط» نيز تا حدي انديشه معدودي از انديشه گران ايراني را به جنبش واداشت و آنها را به جست وجو در باب علل و عوامل ضعف و زوال فرهنگ و مدنيت ايراني و اسلامي سوق داد. با آغاز سده نوزدهم، مساله علت شناسي انحطاط به دنبال آشنايي با غرب مدرن، در ميان عده اي از نخبگان ايراني دوباره مطرح شد. در دوران پيش از مشروطيت مدرن کلاسيک ايراني گروهي نظير آخوندزاده، ميرزا ملکم خان و آقاخان کرماني انحطاط و عقب ماندگي ايران را به محور اساسي پروژه فکري و اصلاحي خود تبديل کردند و از علاج آن پرسيدند. از آن دوران تفاوت ميان غرب پيشرفته و ايران عقب مانده يکي از دغدغه هاي نخبگان و انديشمندان ايراني شد و هر کدام به فراخور آموزش هاي خويش در پي درمان اين بيماري برآمدند. با اين حال تنها در همان آغازين روزهاي مواجهه ايران با مدرنيته بود که پرسش از انحطاط، جدي ترين پرسمان نخبگان را تشکيل مي داد.
    
    منبع: منوچهر محمد يوسفي، مولفه هاي انحطاط ايران در انديشه عبدالحسين زرين کوب، تاريخ پژوهي،
    
    
    چالش هاي دين و دولت در عهد پهلوي
     پس از تثبيت جايگاه دولت پهلوي و احساس نياز آن به تقويت حکومت مرکزي و انجام اصلاحات به روش غربي، چالش هايي ميان دولت و روحانيت آغاز شد. در ابتداي اين مسير با اصلاحاتي که مبتني بر انديشه هاي کساني از قبيل ذکاءالملک فروغي، علي اکبر داور، تيمورتاش، علي اکبرخان سياسي، علي اصغر حکمت و سعيد نفيسي بود، قدرت و نفوذ روحانيت به طور مشخصي کاهش يافت.
    
مصدق و كاشاني

     جايگاه نهاد روحانيت که تا پيش از اين انحصار قضاوت، دفاتر ثبت اسناد، املاک، ثبت ازدواج و طلاق و نظاير آن را در اختيار داشت، با مدرن سازي عدليه با محدوديت مواجه شد. بسياري بر اين باورند که قانون لباس متحدالشکل، در پي کاهش قدرت روحانيت بوده است اما نحوه تصويب اين لايحه و اجراي آن نشان دهنده ضعف دولت پهلوي و جايگاه روحانيت بود. در واقع دولت پهلوي و رضاشاه نتوانستند مانند آتاتورک روحانيت را به کلي از مناسبات حذف کنند و اين امر شايد مرهون نفوذ علماي شيعه در جامعه ايران در مقايسه با علماي سني در ترکيه بود. به عنوان مثال در ماده دوم قانون لباس متحدالشکل مي توان ديد که در آن مجتهدان، مراجع امور شرعيه دهات که در امتحانات قبول مي شدند، پيش نمازان، محصليني که از سوي دو مجتهد جواز روايت داشتند، طلابي که امتحانات را با موفقيت پشت سر مي گذاشتند و در نهايت مدرسين فقه و اصول و حکمت از پوشيدن لباس هاي غربي معاف شدند.
    
    منبع: رضا جلالي، امير اکبري، «بررسي تاريخ تحولات دولت پهلوي اول با طبقات اجتماعي مسوولان محلي»، پژوهشنامه تاريخ، ۱۳۹۴.
    واكاوي
    


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4312 به تاريخ 4/2/97، صفحه 30 (تاريخ و اقتصاد)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 29 بار

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله پايش
متن مطالب شماره 3 (پياپي 85)، خرداد و تير 1398را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است