|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد97/2/25: دو بردار غيرهم جهت در بازار پتروشيمي
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4656
سه شنبه 25 تير 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4328 25/2/97 > صفحه 14 (بورس كالا) > متن
 
 


دو بردار غيرهم جهت در بازار پتروشيمي
جنگ تجاري آمريكا و چين و خروج ترامپ از برجام چه اثراتي را به همراه خواهند داشت؟

نويسنده: عارفه مشايخي


    
    دنياي اقتصاد : بر اساس اسناد بالادستي کشور ظرفيت توليد محصولات پتروشيمي تا سال ۱۴۰۴ به ۱۲۰ ميليون تن در سال خواهد رسيد و در اين راستا همکاري دو بخش بالا و پايين دست صنعت پتروشيمي در برنامه ششم توسعه به عنوان يک اصل اساسي مورد تاکيد قرار گرفته است. بررسي روندها و نمودارهاي جهاني نيز بيانگر افزايش مصرف مواد و محصولات پليمري است که مويد مسير درست برنامه ريزان کشور در اين امر مهم و کاهش وابستگي به صادرات نفت خام است.
    اما نکته مهم اين است که در اين برنامه ها گسترش صنايع پايين دست متوازن و هماهنگ با صنايع بالادست نيست و به رغم آنکه ايران يکي از بزرگترين کشورهاي داراي ذخاير گاز طبيعي است و اين موضوع باعث ايجاد مجتمع هاي پتروشيمي زيادي در جاي جاي کشور شده است، اما زنجيره تامين اين واحدها با مشکلات زيادي از جمله تامين مواد اوليه دست و پنجه نرم مي کنند و از کارکرد اصلي خود يعني توليد محصولات نهايي با ارزش افزوده هاي بالاتر نسبت به مواد خام و مواد اوليه باز مانده اند. حال آنکه کشورهاي پيشرفته با داشتن برنامه ريزي هاي دقيق توازن مناسبي را ميان بخش بالا دست و پايين دست صنعت پتروشيمي به وجود آورده و با توليد محصولات نهايي با کيفيت هاي بالا، ارز آوري مناسبي را براي اقتصاد کشورشان به ارمغان آورده اند. گستردگي صنايع پايين دست پتروشيمي در دو بخش پليمري و شيميايي، ظرفيتي در حدود ۳۸ ميليون تن را در سامانه وزارت صنعت نشان مي دهد، البته به خاطر معضلات و مشکلاتي که گريبانگير اين صنعت و توليد در کشور است اين ظرفيت اسمي محقق نشده است. به نظر مي رسد با توجه به گسترش حوزه پتروشيمي، وقت آن رسيده که گسترش صنايع پايين دستي پتروشيمي به صورت ويژه مورد توجه قرار بگيرد.
    در اين بين دو موضوع قابل ذکر ديگر که اين روزها مي تواند بر عملکرد شرکت هاي حوزه پتروشيمي اثرگذار باشد جنگ تجاري بين آمريکا و چين و اثرات اين تصميم بر بخش پتروشيمي از يک سو و خروج آمريکا از برجام از سوي ديگر است. اين دو عامل به طور همزمان مي توانند بخش پتروشيمي کشور را در دو جهت مخالف تحت تاثير قرار دهد. به عقيده کارشناسان جنگ تجاري بين آمريکا و چين مقوله اي است که مي تواند باعث شود درهاي تازه اي به روي صادرکنندگان ايراني باز شود و بتوانند سهم بيشتري از نياز خريداران چيني را پاسخگو باشند. چين يکي از مهم ترين کشورهاي واردکننده برخي محصولات پليمري و شيميايي مانند انواع پلي اتيلن ها، متانول، پليمرهاي سنگين و برخي ديگر از محصولات است و با وضع تعرفه بر واردات اين محصولات از آمريکا، چين به سمت بازارهاي خاورميانه از جمله ايران گرايش پيدا کرده است. به اين ترتيب بايد گفت اين مساله قادر است محرک مهمي را براي صنايع پتروشيمي کشور ايجاد کند، اما سهمي را براي صنايع پايين دست به همراه نخواهد داشت.
    موضوع ديگر خروج ترامپ از برجام و آثار و نتايج در آينده است. بررسي هاي «دنياي اقتصاد» از منابع معتبر خارجي نشان مي دهد با خروج آمريکا از برجام قيمت مواد اوليه پتروشيمي نيز در بازارهاي جهاني با صعود همراه شده که اين مساله روي قيمت هاي داخلي ما نيز اثر گذاشته است. از طرف ديگر تحريم محصولات پتروشيمي مي تواند از کانال هاي مختلف مالي، تجاري، بيمه و حمل و نقل باشد. اين بدان معنا است که صادرات محصولات پتروشيمي در آينده با چالش هايي روبه رو مي شود اما يک نکته مغفول در اقتصاد ايران از گذشته آن است که تقويت زيرساخت هاي بخش پايين دستي مي تواند اين مشکل را به راحتي برطرف سازد. متاسفانه کشور ما با چالش هاي جدي در بخش پايين دست روبه رو است که اگر حمايت هاي جدي در اين زمينه صورت نگيرد در شرايط تحريم ممکن است با مشکلات مهم تري مواجه شويم.
    مهندس مسعود جمالي، عضو هيات مديره انجمن صنايع پلاستيک و پليمر استان اصفهان در گفت وگو با «دنياي اقتصاد» درخصوص ارزش افزوده محصولات نهايي صنعت پتروشيمي مي گويد: صنايع تکميلي (پايين دستي) پتروشيمي در زنجيره ايجاد ارزش افزوده از منابع طبيعي تا محصول، نقش واسطه ميان مجتمع هاي پتروشيمي و مصرف کننده نهايي را دارند. وابستگي صنايع مختلف به صنعت پليمر، در جهان به شدت در حال گسترش است اين گستردگي شامل قطعات خودرو، توليدات ابزار ساختماني، لوازم خانگي، هواپيماسازي، صنايع دارويي، هاي تک و... است.وي در ادامه افزود: اين در شرايطي است که شاهد آن هستيم که در شرايط فعلي صنايع پليمري به شدت در حال گسترش است ولي کشور ما بيشتر صادرکننده مواد اوليه به کشورهايي چون هند و چين و ترکيه است و با خريد مجدد محصول نهايي درآمد ناشي از ارزش افزوده را به اين کشورها واگذار مي کند.
    جمالي مي گويد: لذا به رغم صادرات يک ميليارد دلاري مواد اوليه در اين بخش، به دليل عدم برنامه ريزي و توسعه نيافتگي صنايع پايين دستي پتروشيمي در کشور از ارزش بالاي آن محروم هستيم.وي در ادامه تصريح کرد: با وجود متخصصان تحصيل کرده، صنعتگران با تجربه، ظرفيت هاي خالي در واحدهاي توليدي، نياز به سرمايه گذاري پايين تر در بخش پايين دست به نسبت صنايع بالادست و همچنين چالش هاي تامين مواد اوليه واحدهاي توليدي بخش پايين دست در داخل کشور، به راحتي مي توان تهديد وابستگي کشور به نفت را با برنامه ريزي و توجه به صنايع تکميلي، به فرصتي براي گسترش اشتغالزايي و افزايش صادرات پايدار و ايجاد ارزش افزوده و افزايش درآمد ناخالص داخلي تبديل کرد.
    جمالي در ادامه تصريح کرد: در شرايط کنوني با توجه به تعداد واحدهاي SME، صادرات محصولات صنايع تکميلي به کشورهاي منطقه و بعضا حذف عمليات بانکي بين المللي در روند صادرات اين محصولات، مي توان راه هاي مشابهي براي افزايش صادرات پايدار و با ارزش افزوده بيش از دو برابري نسبت به محصولات خام پتروشيمي در صورت اعمال تحريم بر پتروشيمي ها تعريف کرد. با اعلام ترامپ مبني بر خروج از برجام محتمل است شرکت هاي بزرگ دولتي و بخش خصوصي اسير مشکلات تحريم هاي بانکي و نقل و انتقالات ارزي شوند و اگر ما به دنبال حمايت واقعي از کالاي ايراني و کم اثر کردن آثار تحريم ها هستيم، راهي به جز توجه به sme ها و آماده کردن بستر رشد و صادرات آنها نداريم.
    وي اضافه کرد: اين گسترش ظرفيت پايين دست موجب تامين کالاهاي مصرفي، رفع نيازهاي صنايع داخلي و در بخش صادرات برگشت ارزش افزوده ماده خام به داخل کشور و باعث رونق هر چه بيشتر اقتصاد مي شود که هم در راستاي تحقق سياست هاي اقتصاد مقاومتي و هم حمايت از کالاي ايراني اهميت بسيار بالايي دارد.جمالي اظهار کرد: نکته مهم ديگر اين است که ساخت واحدهاي پايين دستي کم هزينه است و نرخ بازگشت سرمايه و سهم اشتغالزايي آن نسبت به بالادست خيره کننده و توسعه صنايع پايين دست پتروشيمي، مي تواند راهکاري مطمئن براي غلبه بر معضل بيکاري باشد.
    وي در آخر افزود: همه موارد ذکر شده بيانگر اين نکته است که ويژگي هاي صنايع پايين دستي مانند جلوگيري از خام فروشي، افزايش نرخ اشتغال، افزايش تراز تجاري کشور و توسعه صادرات پايدار و موارد بسيار ديگر نياز مبرم کشور به توسعه متوازن اين صنايع را بيان مي کند ولي در عمل به خاطر سياست هاي غلط و توجه يک جانبه به بالادست اين امر نه تنها محقق نشده بلکه باعث ايجاد مشکلات فراوان براي آنها شده است و برخلاف روندهاي جهاني توليدات داخلي گاه با افت مواجه شده است. اکنون نياز است با بهره گيري از منابع مالي داخلي و بين المللي و تسهيل ورود ماشين آلات و تکنولوژي روز و حمايت دولت از اين صنايع و همين طور پررنگ شدن پژوهش و تحقيق توسعه در واحدها راه را براي توسعه پايدار هموار کنيم؛ راهي که برخي کشورهاي همسايه مانند ترکيه سال ها پيش رفته اند و گوي سبقت را از ما ربوده اند.
    اگر به تجارب کشورهاي پيشرفته و توسعه يافته بنگريم، رشد و توسعه خود را از مسير صنايع کوچک گذرانده اند؛ به عنوان مثال در آلمان بيش از ۹۵ درصد شرکت ها را SME ها تشکيل مي دهند که ۵۲ درصد ارزش افزوده و ۶۱ درصد اشتغال صنعتي آلمان نيز در اين حوزه است. دولت آلمان به اين شرکت ها در نوآوري، تامين مالي و توسعه بازارها به خصوص صادراتي کمک مي کند و نتيجه آن هم ۹۸ درصد توليد صنايع کوچک آلمان صادر مي شوند. وضع در مالزي هم همين گونه است و ۳۲ درصد از توليد ناخالص داخلي و ۵۶ درصد از اشتغال و ۱۹ درصد از کل صادرات مالزي را اين شرکت ها انجام مي دهند. وقت آن رسيده که دولتمردان عزم جدي در اين امر مهم يعني توجه به صنايع پايين دستي در حوزه پتروشيمي داشته باشند؛ کاري که متاسفانه طي سال هاي مختلف برعکس آن را شاهد بوده ايم و صنايع پايين دستي اسير انحصار، قدرت و لابي بالادستي هاي خود بوده اند.
    مي توان گفت ضعف در برنامه ريزي همراه با خودتحريمي و مداخله در اقتصاد از طريق تعيين نرخ بهره، ارز، دستمزد و... در کشور ضربه و آسيب به مراتب بيشتري از تحريم هاي خارجي بر پيکره اقتصاد وارد مي کند و گريزي جز تعامل، همدلي و هم افزايي براي عبور از اين مرحله در کشور نداريم. البته به شرطي که اينها دوطرفه بين صنعت و دولت باشد. گسترش نفوذ و افزايش سهم در بازارهاي سنتي منطقه مانند عراق و افغانستان و کشورهاي همسايه مي تواند کمک شاياني به اين موضوع داشته باشد.در اين رابطه مجتبي خسرو تاج، قائم مقام وزير صمت در مراسم تجليل از صادرکنندگان نمونه اصفهان اعلام کرده که در قوانين ارزي جديد و در حال تدوين مشکلي براي شرکت هاي کوچک پيش نخواهد آمد و آنها با خيال آسوده کالاهاي خود را صادر مي کنند. اين امر مي تواند گام نخست براي افزايش صادرات اين صنايع در کشور باشد و کاهش نگراني از محدوديت هاي مالياتي و صادراتي براي صادرکنندگان اين بخش را به همراه داشته باشد.
    
    دو بردار غيرهم جهت در بازار پتروشيمي / جنگ تجاري آمريکا و چين و خروج ترامپ از برجام چه اثراتي را به همراه خواهند داشت؟
    


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4328 به تاريخ 25/2/97، صفحه 14 (بورس كالا)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 23 بار



آثار ديگري از "عارفه مشايخي"

  در گفت و گو با يك فعال صنعت پلاستيك بررسي شد: تنظيم بازار چهارگانه براي صنعت پتروشيمي
عارفه مشايخي، دنياي اقتصاد 19/3/97
مشاهده متن    
  شرايط عدم تعادل در زنجيره تامين پتروشيمي / چرا صنايع پايين دست قادر به تامين نياز خود به صورت كامل در بازار نيستند؟
عارفه مشايخي، دنياي اقتصاد 31/2/97
مشاهده متن    
  صعود نفتي بازار بعد از خروج ترامپ / قيمت هاي پايه محصولات پليمري با رشد روبه رو شد
عارفه مشايخي، دنياي اقتصاد 24/2/97
مشاهده متن    
  عقب نشيني معامله گران در تالار نقره اي / با رشد قيمت در بازار محصولات پتروشيمي اتفاق افتاد
عارفه مشايخي، دنياي اقتصاد 19/2/97
مشاهده متن    
  شفافيت صنعت پتروشيمي با ارز تك نرخي / در گفت و گو با عضو هيات مديره اتاق بازرگاني، صنايع، معادن و كشاورزي بررسي شد
عارفه مشايخي، دنياي اقتصاد 15/2/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه مطالعات اقتصاد انرژي
متن مطالب شماره 60، بهار 1398را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است