|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه كيهان97/2/26: جاي خالي موضوعات استراتژيك در سريال هاي تلويزيوني
magiran.com  > روزنامه كيهان >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 21934
شنبه دوم تير ماه 1397



خدمات سايت




 
MGID2827
magiran.com > روزنامه كيهان > شماره 21907 26/2/97 > صفحه 5 (گزارش روز) > متن
 
      


جاي خالي موضوعات استراتژيك در سريال هاي تلويزيوني
بررسي مجموعه هاي نمايشي صداوسيما - بخش نخست

نويسنده: آرش فهيم


    حدود هشت سال قبل، شبکه فاکس نيوز آمريکا سريالي را به نمايش درآورد که در آن مذاکرات هسته اي غرب و کشوري خيالي با نام جمهوري اسلامي کامستان به تصوير کشيده شد. اين مذاکرات در نهايت به توافقي شبيه به برجام منتهي شد. نکته جالب اين است که حتي نام رئيس جمهور کشور خيالي طرف مذاکره غرب «حسن» خوانده مي شد، درحالي که زمان پخش اين سريال سه سال قبل از رسيدن روحاني به مقام رياست جمهوري و پنج سال قبل از برجام بود.
    اين تنها يک نمونه از ده ها سريال تلويزيوني ساخته شده توسط موسسات و شرکت هاي توليد فيلم و سريال درغرب است که فراتر از سرگرمي محض، به روايت و ترسيم شاخص هاي راهبردي دولت ها يا مسائل اساسي ملت ها مي پردازند. به طوري که به جز نمونه اي که مثال زديم، هر سال در آمريکا سريال هايي درباره مقابله نيروهاي امنيتي و نظامي آن کشور با تروريست هاي خيالي در داخل و خارج از آن کشور پخش مي شود. در بين سريال هاي شبکه هاي تلويزيوني غرب که تماشاي آنها بين مردم ما نيز رايج است، نمي توان حتي يک نمونه را يافت که از اولويت هاي استراتژيک آن جامعه فارغ باشند. حداقل کاربرد اين آثار تلويزيوني، ترويج نوع خاصي از جهان بيني و سبک زندگي است. حتي سريال هاي شرقي و آسيايي نيز چنين رويکردي دارند. مثل بسياري از سريال هاي تاريخي توليد شده توسط کره جنوبي که طي سال هاي اخير در تلويزيون خود ما نيز به نمايش درآمدند. اين سريال ها در بستر داستان هايي افسانه اي به بازسازي تاريخ و هويت کشور خود مي پردازند.
    در ايران نيز سريال هاي تلويزيوني بالاترين ميزان مصرف فرهنگي را به خود اختصاص داده اند. کمتر خانواده اي در کشور ما يافت مي شود که اين گونه برنامه ها را دنبال نکند، اما جاي سوال است که با توجه به ميزان بالاي علاقه مردم به سريال ها، از اين قالب هاي پرجاذبه و محبوب تا چه حد براي عملي ساختن اهداف فرهنگي استفاده مي شود؟ نسبت سريال هاي تلويزيوني ما با مسائل روز جامعه يا موضوعات راهبردي کشورمان چگونه است؟ آيا آن چنانکه در ساير کشورهاي جهان مرسوم است، رسانه ملي ما هم از مجموعه هاي نمايشي خود براي مقاصد ملي استفاده مي کند؟ چگونه مي توان ميان ساختار قوي، جذابيت و برخورداري از محتوايي به روز و مسئله محور، تعادل برقرار کرد؟ در توليد مجموعه هاي تلويزيوني بايد چه روش هايي را در پيش گرفت تا هم در جذب و راضي ساختن مخاطب به موفقيت رسيد و هم به جريان سازي مثبت فرهنگي و اجتماعي پرداخت؟
    در اين گزارش به جست وجوي پاسخ اين پرسش ها و يافتن راه حل هايي براي ارتقاي کيفيت و محتواي سريال هاي تلويزيوني مي پردازيم. با ما همراه باشيد.
    
    اختلال در ساختار سريال سازي
    با مروري بر سريال هايي که طي يک سال اخير از سيما پخش شدند و دسته بندي آنها بر اساس مضاميني که در اين آثار بازنمايي شد، مي توان دريافت که اغلب اين سريال ها داراي محتوايي خنثي هستند و تعداد آثاري که به مسائل مهم و اصلي کشور پرداخته باشد «تقريبا هيچ» است. درحالي که بهار سال 96 با بزنگاه مهم انتخابات رياست جمهوري مواجه بوديم اما هيچ سريالي درباره اين موضوع پخش نشد. بزرگ ترين موفقيت ملي ما در سال 96 شکست حاکميت داعش بر منطقه بود. آن هم در شرايطي که در همين سال شاهد حمله تروريستي چند تن از نيروهاي داعش در تهران بوديم، اما سريالي که به اين موضوعات بپردازد پخش نشد. فقط در نوروز سال 97 قسمت هاي آخر «پايتخت5» به مسئله حضور داعش در سوريه توجه کرد.
    يک کارشناس فرهنگي علت اين مسئله را اختلال در ساختار توليد سريال در سيما مي داند.
    محمد حسين نيرومند، هنرمند گرافيست، مدرس دانشگاه هاي هنري و مديرعامل پيشين انجمن سينماي انقلاب و دفاع مقدس در گفت وگو با گزارشگر کيهان نظرش را درباره سريال هاي سيما اين گونه مي گويد: «تلويزيون يک مشکل بسيار اساسي و قديمي در حوزه سريال سازي دارد که حل نشده است و بعيد است که با وضعيت موجود و بخش هايي که در توليد سريال ها دخيل هستند اين مشکل اساسي حل بشود. ساختار تصويب سريال ها در تلويزيون اشتباه است. جاي سوال است که کدام يک از سريال هايي که طي مدت اخير از سيما پخش شدند، براساس نيازها و ضرورت زمان ساخته شده اند؟ مثلا سريال «آنام» که کار بسيار خوش ساختي هم هست، واقعا چه مشکل مهمي را از جامعه امروز ما که هزاران موضوع بر زمين مانده دارد را حل مي کند؟ چالش ما با آمريکا که امروز هم خيلي مطرح است، در کدام سريال به تصوير کشيده شده است؟ تلويزيون دچار اين تصور است که بايد در اخبار با آمريکا رو در رو شود، اين درحالي است که بايد بخشي از اين رويارويي در سريال ها اتفاق بيفتد. ما حدود پنج هزار شهيد مدافع حرم داريم، اما هيچ سريالي درباره مدافعان حرم توليد نشده است. فقط سريال «آرام مي گيريم» که سال 95 پخش شد، به اين موضوع پرداخت که آن هم به خاطر خواست کارگردان متعهد اين سريال اتفاق افتاد، وگرنه در فيلمنامه اصلي، چنين موضوعي نبود. در«پايتخت5» که سريال خوبي هم بود و به سوريه مي پرداخت، باز هم مدافعان حرم را نديديم، فقط داعش را مي ديديم. نکته مهم اين است که سيما نبايد «پايتخت5» را به حساب خود بگذارد، چون اين سريال خارج از سيستم توليد تلويزيون ساخته شده است. يکي از ايرادهايي که وجود دارد و خطايي که تلويزيون را تهديد مي کند اين است که تلويزيون مسير خود را خنثي طي کند و يک سري از نهادها سريال هاي موضوعي و انقلابي را توليد کنند. همچنان که توليد و سرمايه گذاري توليد سريال پايتخت5 توسط نهاد ديگري انجام شد.»
    وي ادامه مي دهد:« اين مشکل از آنجا ناشي مي شود که بخش طرح و برنامه در تلويزيون ما منفعل است. عده اي در اين بخش نشسته اند و منتظرند تا تهيه کننده، کارگردان يا فيلمنامه نويسي، طرحي را بياورد تا بررسي و تصويب کنند و بعد توليد شود. اينکه در همان مرحله توليد، چقدر مداخلات شخصي و مداخلات اقتصادي صورت مي گيرد، بحث ديگري است.
    
     نسبت مديران کهنه با افت سريال ها
    رامين سفري، کارشناس رسانه نيز در گفت وگو با گزارشگر کيهان مي گويد: «پايين آمدن تدريجي کيفيت سريال هاي تلويزيوني، يک سير تدريجي را طي کرده است تا جايي که تماشاي سريال هاي قديمي، اغلب لذت بخش تر از سريال هاي جديد به نظر مي رسد، اما نسبت آشکاري ميان اُفت کيفي سريال هاي تلويزيوني در سال هاي اخير، با حضور مديران کهنه کار و خسته در مديريت شبکه هاي تلويزيوني و مراکز تصميم گيري سيما ديده مي شود.»
     اين فعال رسانه اي تاکيد مي کند: «حالا و با اين تفاسير بايد گفت که رسانه ملي در دوران جنگ نرم و زمانه اي که فضاي مجازي و شبکه هاي ماهواره اي به عنوان اصلي ترين و خطرناک ترين رقيب رسانه ملي به شمار مي روند؛ با انتخاب مديران جوان و با انگيزه مي توان اين وضعيت را بهبود بخشيد. در قدم دوم نيز بايد پرهيز از توليد سريال هاي بي خاصيت و توليد مجموعه هاي تلويزيوني با محتواي به روز و با تعداد قسمت هاي بالا در اولويت کار خود قرار گيرد.»
    
    عدم توجه به قهرمانان ملي
    اما کارشناس ديگري، درباره سير توليد سريال هاي سيما نظر متفاوتي دارد و معتقد است، طي يک سال اخير حرکت رو به رشدي در مجموعه هاي نمايشي محسوس است.
    محمد ديندار، مستندساز و کارشناس رسانه در گفت وگو با گزارشگر کيهان مي گويد: «بهبود وضعيت سريال هاي تلويزيوني در يک سال اخير نسبت به قبل نشان مي دهد که مديران صداوسيما هم دريافته اند که اگر قصد راضي ساختن و آشتي بيش از پيش مردم با رسانه ملي را دارند بايد به برنامه هاي نمايشي بيشتر اهميت بدهند.»
    وي نبود سريال هاي استراتژيک را يکي از ضعف هاي اساسي رسانه ملي مي داند و ادامه مي دهد: «قسمت هاي آخر سريال «پايتخت5» نشان داد که اگر مضامين مهم و استراتژيک، در قالبي جذاب و مطابق با ذائقه مخاطب عام به نمايش در بيايد، هم مخاطب بيشتري مجذوب اين گونه آثار مي شود و هم مي توان از اين طريق، مفاهيم و مضامين مدنظر را بهتر به مردم منتقل کرد. اما متاسفانه از اين گونه آثار يعني آثاري که به موضوعات استراتژيک بپردازند کم ديده مي شود. نکته مهم اين است که چنين موضوعاتي بايد در ساختاري قوي و جذاب به تصوير کشيده شوند تا دچار شعارزدگي نشوند.»
    اين مستندساز، عدم توجه به قهرمانان ملي را از ديگر ضعف هاي سيما در عرصه سريال سازي مي داند و مي گويد: «بايد داشته هاي فرهنگي خودمان را در سريال ها مطرح کنيم. بخش مهمي از داشته هاي ملي و فرهنگي ما، قهرمانان هستند. ما هم در تاريخ گذشته و معاصر کشورمان، هم در ادبيات و هم در جامعه امروزمان قهرماناني داريم که مي توانند الگو باشند. پرداختن به قهرمانان، هم جاذبه آفرين است و هم مي تواند براي جوانان الگوساز باشد، هم اعتماد به نفس و غرور ملي را تقويت مي کند و هم نشان مي دهد که مي توان از مشکلات و بحران ها با موفقيت عبور کرد.»
    ديندار همچنين فقدان سريال هاي خوب براي کودکان و نوجوانان را ديگر آسيب هاي عرصه سريال سازي سيما معرفي مي کند و توضيح مي دهد: «دهه هاي 60 و 70 سريال هاي کودک و نوجوان بسيار خوبي داشتيم، اما سال هاست که ديگر چنين آثاري توليد نمي شود. در صورتي که اين نوع سريال ها، نسل آينده را از نظر فرهنگي تقويت مي کند. متاسفانه بيشتر خوراک فکري و فرهنگي بچه هاي ايراني را محصولات خارجي تامين مي کند. بايد شرايطي را فراهم کرد تا بچه ها از محصولات ايراني استفاده کنند.»
    
    تاثير سريال ها در روستاها
    يکي از موضوعاتي که در بررسي برنامه هاي تلويزيون کمتر به آن توجه مي شود، نظر مردم ساکن در روستاها و شهرهاي کوچک است. اين درحالي است که اکثريت مخاطب سيما را اين مردم تشکيل مي دهند.
    احمد صداقت، مديرمسئول و سردبير سايت خبري شهرستان شادمهر (از توابع استان خراسان رضوي) و عضو سابق شوراي اين شهرستان که هم اکنون آموزگار دبستان است در گفت وگو با گزارشگر کيهان مي گويد: «سريال هاي تلويزيوني در روستاها و شهرستان ها بينندگان بسيار زيادي دارد، به همين دليل هم اين برنامه ها تاثير زيادي بر اين مردم و به ويژه کودکان و نوجوانان مي گذارند. به طور مثال، تکيه کلام هايي که در سريال ها استفاده مي شود، خيلي سريع بين دانش آموزان شيوع پيدا مي کند و بر گفتار آنها تاثير منفي مي گذارد.»
    وي در انتقاد از نحوه نمايش داستان هاي عاشقانه در سريال ها هم بيان مي کند: «نمي توان منکر طرح ماجراهاي عاشقانه در سريال هاي تلويزيوني شد، اما در بسياري از سريال ها مي بينيم که براي جذابيت داستان، عشق را پيش پا افتاده و سطحي نشان مي دهند و افراد خيلي مفت به هم دل مي دهند. اين مسئله بر فرآيند آشنايي منطقي و درست جوانان براي ازدواج، تاثير منفي مي گذارد. همچنين گاهي رفتار و گفتار بانوان در برخي از سريال ها با شان آنها فاصله دارد.»
    جاي خالي موضوعات استراتژيک در سريال هاي تلويزيوني / بررسي مجموعه هاي نمايشي صداوسيما - بخش نخست
    


 روزنامه كيهان، شماره 21907 به تاريخ 26/2/97، صفحه 5 (گزارش روز)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 17 بار
    



آثار ديگري از "آرش فهيم"

  ادامه دوري صدا و سيما از دوران طلايي سريال هاي مناسبتي / نگاهي به مجموعه هاي تلويزيوني ماه مبارك رمضان 97
آرش فهيم، كيهان 28/3/97
مشاهده متن    
  وقتي زالوها به كلاه مخملي ها پناه مي برند / قصه همان قصه است
آرش فهيم، كيهان 21/3/97
مشاهده متن    
  جدول جاذبه هاي كليشه اي / نگاهي به سريال «آنام»
آرش فهيم، كيهان 7/3/97
مشاهده متن    
  سانسور فتح خرمشهر در سينما!
آرش فهيم، كيهان 3/3/97
مشاهده متن    
  احياي سريال هاي ايراني- اسلامي با مديران جوان و كارآمد / بررسي مجموعه هاي نمايشي صدا و سيما ( بخش پاياني)
آرش فهيم، كيهان 29/2/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
نشريه تحقيقات كاربردي علوم ورزش بدون مرز
متن مطالب شماره 7، بهار 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است