|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد97/2/26: شرح مختصري از كتاب روزنامه ميرزا محمد كلانتر فارس
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4355
پنجشنبه سي و يكم خرداد ماه 1397



خدمات سايت




 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4329 26/2/97 > صفحه 30 (تاريخ و اقتصاد) > متن
 
 


شرح مختصري از كتاب روزنامه ميرزا محمد كلانتر فارس




    دکتر سعيد ميرسعيدي اين کتاب که از اولين نمونه هاي شرح حال و روزنامه نويسي در ايران است در دوره زنديه نوشته شده است و وقايعي از اواخر دوره افشاريه و سراسر دوره زنديه را در بردارد. مولف، ميرزا محمد، پيش از حاجي ابراهيم، کلانتر فارس بود و وقايعي از دوران نادر شاه و کريمخان و بازماندگان زنديه تا سال ۱۲۰۰ را نقل مي کند. منصب کلانتري در آن دوران بسيار مهم بوده و امورات اقتصادي شهر و ولايات در اختيار کلانتر بوده است. ميرزامحمد در نزد وکيل و شاهان ديگر زند محترم بود و مدت ها منصب مهم کلانتري فارس را در دست داشت. حتي زکي خان با وجود اختلافات قبلي براي او محدوديت و مزاحمت ايجاد نکرد.
    ميرزا محمد که ثروت فراواني در دوره وکيل اندوخته بود، همواره نگران از دست دادن املاک و زمين ها و ثروت خويش بوده است. در سال ۱۱۹۶ با فتح شيراز توسط عليمرادخان زند او نيز به همراه بزرگان فارس محترمانه به اصفهان تبعيد شد و در سال۱۱۹۹ در اصفهان بود، که آقامحمدخان قاجار به قصد آن شهر از طهران حرکت کرد. جعفرخان زند با قشون و بسياري از امرا و ايلات به سرعت به سوي شيراز فرار کرد و ميرزامحمد فرصت بازگشت به فارس را نيافت. آقامحمدخان که براي اولين بار به اصفهان دست يافته بود مدتي در آن شهر توقف کرد و کمي بعد ميرزا را نيز در رکاب خود به طهران برد. هرچند آقامحمدخان نيز چندان بر او سخت نگرفت اما در جاي جاي اين کتاب از نيش و کنايه و بدگويي او در امان نيست. ميرزامحمد درصدد کسب اجازه از آقامحمدخان و مرخص شدن براي رفتن به عتبات عاليات بود، اما گويا موفق به اين امر نشد.
    
    سال بعد در۱۲۰۰ يا ۱۲۰۱هجري
    ميرزامحمدکلانترفارس در طهران در غربت و دلتنگي درگذشت. او گويا اين کتاب را در همان ايام اقامت طهران نوشته و بسيار از سرنوشتش ناراحت بوده و گله و شکوه فراوان از روزگار داشته است. روزنامه ميرزامحمد البته به معناي اصلي روزنامه و شرح خاطرات روزانه نيست و مطالب پراکنده اي که به ذهن و قلم او آمده است جسته و گريخته، البته با توالي زماني تقريبا صحيح نقل شده است. ميرزامحمد که به قول خودش بسيار بد زبان و تندخو و هرزه گو بوده، ناسزاها و بدگويي هاي فراوان نسبت به آقامحمدخان و جعفرخان زند و نيز ساير رقيبان و مخالفان خود بيان کرده است. با اين حال زبان و قلم او از اشارات و کنايات ادبي و اشعار و ابيات مناسب حال هم خالي نيست. او توصيفاتي دقيق و عيني از کريم خان وکيل دارد و خصائل او را در سراسر خاطرات خويش ستايش مي کند. اين کتاب يکي از مهم ترين منابع در شناخت کريم خان زند، از نگاه يک شاهد عيني است.
    مجموعا اين کتاب تصوير روشن و جالبي از آن دوران و مناسبات حاکم بر دربار زنديه به دست مي دهد و از خلال خاطرات شخصي نويسنده به بعضي وقايع تاريخي و مسائل اقتصادي از درون و از زاويه ديد بزرگان آن دوران پي مي بريم. همچنين در اين کتاب تصوير دقيقي از رفاه و آرامش و آسايش دوره وکيل در زمانه اي پر از بحران و جنگ و ستيز ديده مي شود. پس از ميرزامحمد، در بحبوحه جنگ هاي جانشينان زنديه و آقامحمدخان قاجار، از طرف جعفرخان زند حاجي ابراهيم شيرازي به منصب کلانتري فارس گماشته شد. او بعدها در انتقال قدرت از زنديه به قاجاريه نقش مهمي داشت و سرانجام در ۱۲۱۵. ق به دستور فتحعلي شاه به قتل رسيد. از اشاراتي که در کتاب وجود دارد روشن است که ميرزا محمد به نوعي حق پدري و معلمي بر حاجي ابراهيم داشته و بين آنها روابط خوبي حاکم بوده است. به نظر مي رسد حاجي ابراهيم مراتب ترقي را ابتدا در دستگاه ميرزامحمد طي کرده است. مجموعا اين کتاب همچنان که در حوزه تاريخ حائز اهميت است در زمينه جامعه شناسي و نيز مطالعه و مقايسه ادبيات رسمي و عاميانه آن دوران نيز شايسته توجه است.
    شرح مختصري از کتاب روزنامه ميرزا محمد کلانتر فارس
    


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4329 به تاريخ 26/2/97، صفحه 30 (تاريخ و اقتصاد)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 8 بار

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
ماهنامه باران
متن مطالب شماره 274، خرداد 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است