|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد97/3/2: بسته جايگزين انتقال پايتخت
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4661
دو شنبه 31 تير 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4335 2/3/97 > صفحه 1 (صفحه اول) > متن
 
 


بسته جايگزين انتقال پايتخت
در شوراي تمركز زدايي از تهران تدوين شد


دنياي اقتصاد : مطالعه درباره «امکان سنجي انتقال پايتخت»، ازسوي يک تيم تحقيقاتي در شوراي ساماندهي و تمرکززدايي از تهران به پايان رسيد. نتايج اين بررسي نشان مي دهد طرح انتقال پايتخت به ۵ دليل عمده -که مهم ترين آن «قابل تضمين نبودن حل مشکلات تهران» است- به صلاح و امکان پذير نيست. ايده انتقال پايتخت که از سال ۶۸ تاکنون مطرح بوده، براي بار هفتم، در سال ۹۴ به عنوان يکي از دو راه حل ۳۵ چالش زندگي در تهران ارائه شد. مطالعات اما با انتخاب راه حل دوم، «سازماندهي مجدد مجموعه تهران-البرز» را توصيه مي کند.
    نتيجه مطالعات دو ساله تيم تحقيقاتي شوراي ساماندهي مرکز سياسي و اداري کشور و ساماندهي و تمرکززدايي از تهران، آماده ارائه به مقامات عالي کشوربراي تصميم گيري درباره سرنوشت مشکلات پايتخت شد. اين مطالعات از اوايل سال ۹۴ در راستاي تاکيد اين شورا توسط يک تيم مطالعاتي- پژوهشي در مرکز تحقيقات راه، مسکن و شهرسازي وزارت راه و شهرسازي استارت خورد تا دوگانگي دولت براي انتخاب مسير نهايي حل مشکلات کلان شهر تهران را مشخص کند. به گزارش «دنياي اقتصاد» به دنبال شناسايي دو مسير «انتقال» يا «ساماندهي» حل مشکلات شهر تهران و تصويب قانون «امکان سنجي انتقال مرکز سياسي و اداري کشور و ساماندهي و تمرکززدايي» در سال ۹۴، شورايي تحت عنوان شوراي ساماندهي مرکز سياسي و اداري کشور و ساماندهي و تمرکززدايي از تهران تشکيل و بنا شد اين شورا به مدت دو سال مطالعات جامعي درباره ريشه و ابعاد مشکلات کليدي شهر تهران، کميت و کيفيت دو راه حل فرضي براي حل چالش ها شامل «انتقال» يا «ساماندهي» و در عين حال تجربه جهاني انتقال پايتخت را انجام دهد و نتيجه اين مطالعات را براي تصميم گيري نهايي مقامات عالي کشور و شناسايي نحوه مواجهه با پرونده حل مشکلات شهر تهران ارائه دهد. اعضاي کليدي اين شوراي ۱۵ نفره، رئيس جمهوري يا معاون اول وي، چهار وزير، شهردار و رئيس شوراي شهر تهران، رئيس کل ستاد نيروهاي مسلح و چهار نماينده مجلس هستند.
    نتيجه دو سال مطالعه اين تيم تحقيقاتي نشان مي دهد: انتقال پايتخت حتي به شکل انتقال مرکز سياسي-اداري از تهران به نقطه ديگر دست کم به پنج دليل نه به صلاح است ونه امکان پذير. البته نتايج اين مطالعات به اين توصيه محدود نمي شود و راه حل فرضي دوم را به عنوان مسير عبور از مشکلات تهران، تاييد و انتخاب مي کند. در اين مطالعه پيشنهاد شده است که ساماندهي «مجموعه تهران-البرز» به شکل ساماندهي مجدد و بازتعريف اساسي اين مجموعه شهري بايد به عنوان جايگزين انتقال پايتخت براي حل مشکلات تهران در دستور کار قرار گيرد، بنابراين راه حل دوم به شکل يک بسته تصميمات و اقدامات تحت عنوان «بسته جايگزين انتقال پايتخت» به شوراي ساماندهي در مدت قانوني دو سال تحويل و پس از بررسي نهايي مي تواند به مقامات عالي کشور ارائه شود. در شرايطي نتيجه مطالعات انجام شده توسط تيم تحقيقاتي زير مجموعه شوراي ساماندهي به انتقال پايتخت «نه» مي گويد که نيمه سال ۹۴ نيز در اولين جلسه همين شورا، علاوه بر ۱۵ نفر عضو تعدادي از کارشناسان حاضر در جلسه نتيجه بررسي اوليه را مطرح و عنوان کردند: اکثريت اعضاي حاضر در آن جلسه انتقال پايتخت را راه حل مشکلات تهران معرفي نمي کنند با اين حال گفته مي شود انتقال پايتخت گزينه مدنظر حسن روحاني است. ريشه اين ديدگاه رئيس جمهوري به مطالعات زمان رياست او در مرکز تحقيقات استراتژيک باز مي گردد. طي سال هاي گذشته (از سال ۶۸ تاکنون) با احتساب مطالعه اخير انجام شده از سوي تيم تحقيقاتي شوراي ساماندهي، ۷ مطالعه در مورد انتقال پايتخت و ساماندهي شهر تهران در دولت ها توسط سازمان ها و مراکز تحقيقاتي و سياست گذاري از جمله وزارت راه و شهرسازي و همين طور مرکز تحقيقات استراتژيک انجام شده است. در مطالعه انجام شده از سوي مرکز تحقيقات استراتژيک که در زمان رياست حسن روحاني بود از برخي شهرها به عنوان گزينه پيشنهادي براي انتقال پايتخت نام برده شد. در نتيجه اين مطالعات آورده شده که تهران بي نظم، پرترافيک، بي هويت به لحاظ اجتماعي و ناپايدار به لحاظ مسائل امنيت شهري است. از اين رو پيشنهاد انتقال مراکز مهم حکومتي و نهادهاي وابسته که ويژگي لازم براي استقرار اين مراکز را داشته باشد، مي دهد.
    اما در اين مطالعه به پنج علت، گزينه انتقال پايتخت به عنوان راهکار حل مشکلات تهران شناخته نشده است.
     آن طور که در اين مطالعه مشخص شده، مشکلات کلان شهر تهران از جنسي نيست که با انتقال پايتخت حل شود. دوم آنکه طرح انتقال پايتخت حداقل يک پروسه زماني ۱۰ ساله زمان مي برد. از اين رو در اين بازه زماني احتمال بروز کمبود منابع، توقف طرح در مسير اجرا، شکل گيري نارضايتي عمومي و تصميم متفاوت دولت به واسطه جابه جايي دولت طي سال هاي آتي وجود دارد. دليل ديگري که مانع انتخاب گزينه انتقال پايتخت در اين مطالعه شده آن است که در حال حاضر مکان شهري مناسب براي پذيرش پايتخت اداري- سياسي به لحاظ زيرساخت، منابع آب شرب کافي و بناهاي ساختماني مناسب وجود ندارد.
    دليل مهم ديگر آنکه تضميني براي عدم دچار شدن پايتخت جديد به مشکلات پايتخت قديم نيز وجود ندارد و نهايتا آنکه با انتقال مرکاداري -سياسي عملا پايتخت چند تکه مي شود که اين وضعيت نه به صلاح پايتخت جديد و نه شهر تهران است. علاوه بر اين پنج دليل براي رد راهکار نخست، اين مطالعه ۲۴ تجربه انتقال پايتخت در ۱۰۰ سال اخير در کشورهاي جهان را بررسي کرده که چکيده اين سنجش مشخص مي کند اغلب دولت هاي جهان در کشورهايي که انتقال در آنها رخ داده در دستيابي به اهدافي که با اين اقدام دنبال مي کردند شکست خورده اند. اين اهداف دست کم در چهار گروه مشترک و کلي تقسيم بندي مي شود که شامل ناامن بودن پايتخت فعلي در برابر حوادث طبيعي، تراکم بالاي جمعيت و ظرفيت بالاي جمعيت پذيري، انواع مشکلات شهري و زيست محيطي پايتخت و اراده رئيس جمهوري آن کشور است. اين مطالعه با وجود آنکه به پنج دليل براي انتخاب راهکار دوم حل مشکلات تهران و کارنامه ناموفق دنيا در انتقال پايتخت اشاره مي کند، اما تاکيد دارد اگر مسوولان عالي رتبه کشور اصرار به انتقال داشته باشند، اجراي اين راهکار به چهار پيش شرط اصلي نياز دارد: اول آنکه يک سابقه ذهني چندين ساله بايد در مردم و شهروندان پايتخت و همينطور ساير نقاط کشور براي اجراي اين ايده وجود داشته باشد يا آنکه دولت جامعه را براي ايجاد اين تحول بزرگ آماده کند. دوم آنکه برنامه ريزي بلندمدت و واقع بينانه به دور از اراده شخصي مقامات لازم است. همچنين طرح انتقال بايد برنامه بزرگ تحول اقتصادي داشته باشد. پيش نياز چهارم که مي تواند توام با هر سه پيش نياز اول مطرح شود نيز لحاظ بودجه و منابع لازم براي اين طرح است که دست کم اجراي آن ۱۰ سال زمان بر است. البته کارشناسان عنوان مي کنند حتي اگر بحث بودجه و آمادگي اجتماعي فراهم شود، انتقال مراکز اداري- سياسي به معني انتقال کامل پايتخت نيست. بنابراين اين انتقال بايد در اطراف شهر تهران باشد. اين در حالي است که در اطراف شهر تهران به جز شهرهاي جديد فعلا منطقه شهري مناسب براي پذيرش مراکز اداري-سياسي وجود ندارد. با اين وجود شهرهاي جديد نيز با دو چالش آب شرب و خدمات زيرساختي مواجه هستند. همينطور چالش ديگر که حتي سکونت خانوارها در شهرهاي جديد را با مشکلات حاد روبه رو کرده، نبود شبکه حمل و نقلي سريع و کارآمد است. بنابراين از اين لحاظ هم نتيجه اين مطالعات مشخص مي کند انتقال مراکز اداري-سياسي با وضعيت موجود امکان پذير نيست و به همين دليل گزينه دوم يعني ساماندهي را به جاي انتقال پايتخت براي حل مشکلات شهر تهران پيشنهاد مي دهد.
    تيم مطالعه کننده شوراي ساماندهي، در بررسي مشکلات شهر تهران به اين موضوع تاکيد کرده است که تهران فقط کلان شهر تهران نيست به عبارت ديگر آنچه به عنوان مشکلات شهر تهران منجر به افت شديد کيفيت زندگي در پايتخت و نبود رضايت زندگي در اين کلان شهر مطرح مي شود، محدود به محدوده فيزيکي کلان شهر تهران نيست بلکه اين مشکلات ناشي از پيوند ناخواسته کلان شهر تهران با ۶۰ شهر و ۲۲ شهرستان واقع در استان هاي تهران و البرز است. در حال حاضر بارعمده شهرها و شهرستان هاي واقع در اين دو استان، روي دوش تهران است. به طوري که تهران اگرچه کمتر از ۹ ميليون نفر جمعيت دارد اما جمعيت روز آن از مرز ۱۱ ميليون نفر گذشته که به معني آن است که بخش زيادي از افرادي که در ساير شهرها زندگي مي کنند براي کار و فعاليت وابسته به شهر تهران هستند و از خدمات آن نيز استفاده مي کنند. از اين رو در مجموعه شهري تهران-البرز، شهري را نمي توان پيدا کرد که ساکنان آن از رفتن به تهران در طول حداکثر يک هفته بي نياز باشند. در حال حاضر نيز جمعيت اين مجموعه شهري به حدود ۱۶ ميليون نفر رسيده و پيش بيني مي شود تا سال ۱۴۰۵ جمعيت آن به ۲۰ ميليون نفر برسد. تيم مطالعه کننده شوراي ساماندهي در تعريف صورت مساله شهر تهران ۳۵ مشکل اصلي را شناسايي کرده که بحث آب، آلودگي هوا، بحران شهري و جمعيت از مهم ترين اين مشکلات است.
    در بسته جايگزين انتقال پايتخت که از سوي تيم مطالعه کننده شوراي ساماندهي تدوين شده، در ابتدا اشاره شده مجموعه شهري تهران-البرز بايد مجددا ساماندهي شوند به اين معني که به لحاظ کارکردهاي شهري، تقسيمات کشوري، ساختار دولت و ساختار شهرداري بازتعريف شوند. از اين رو پيشنهاد شده است که دوگانگي مديريتي تهران و کرج از ميان برداشته شود چون در واقعيت اين دو با يکديگر پيوند مستمر دارند. از ديگر پيشنهادهاي ارائه شده در اين بسته آن است که تقسيمات کشوري براي اين دو استان تا سطح شهرستان متوقف شود، شهردار شهرستان تشکيل شود و همزمان تعداد شهرستان ها از ۲۲ به ۸ شهرستان بزرگ کاهش پيدا کند. در عين حال تمامي ادارات دولتي زيرنظر شهردار شهرستان روند و فعاليت هاي سياسي و امنيتي از مسووليت هاي مديريت شهري جدا و در اختيار فرمانداران قرار گيرد. يکي ديگر از پيشنهادهاي اين بسته نيز شکل گيري به فوريت سيستم حمل و نقل همگاني سريع و ارزان قيمت(شبکه ريلي) مابين ۶۱ شهر است، تا امکان سکونت در شهرهاي اطراف تهران و کرج که در حال حاضر کاربري هاي سکونتي آنها بلااستفاده مانده جذاب شوند. تيم تحقيقاتي معتقد است که جذاب شدن سکونت شهرهاي اطراف، موجب کاهش تراکم جمعيت در شهر تهران مي شود. يکي از نکاتي که تيم مطالعاتي براي کاهش مشکلات شهر تهران در جريان ساماندهي مجموعه شهري تهران-البرز به آن اشاره کرده آن است که از شکل گيري مراکز جديد جمعيتي در اين مجموعه شهري بايد جلوگيري شود و در عين حال با بارگذاري بيشتر جمعيت ناشي از ساخت وساز در شهر تهران مخالفت صورت گيرد. اين بسته پيشنهادي در پايان، يک هشدار را به مسوولان و مقامات تصميم گيرنده براي حل مشکلات شهر تهران داده است که اگر مقامات عالي رتبه کشور و اعضاي شوراي ساماندهي به فکر سازماندهي تهران و شهرهاي اطراف نباشند، تداوم وضعيت موجود، بحران زا خواهد بود.
    
    

    
    بسته جايگزين انتقال پايتخت / در شوراي تمركز زدايي از تهران تدوين شد
    


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4335 به تاريخ 2/3/97، صفحه 1 (صفحه اول)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 43 بار

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه رفتارهاي پر خطر و اعتياد
شماره 2 (پياپي 802)
 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است